I OZ 1166/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. T. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1527/13 wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 złotych za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1527/13 oddalił skargę Z. T. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie potwierdzenia osadzenia w więzieniu za działalność polityczną. Pismem z dnia 5 października 2013 r. skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyżej wymienionego wyroku i jego doręczenie. Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 8 października 2013 r. wezwał Z. T. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 złotych od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w terminie 7 dni pod rygorem ściągnięcia w drodze egzekucji. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył Z. T., domagając się jego uchylenia. Zarzucił naruszenie art. 239 pkt 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, bowiem przepis ten stanowi wprost, iż nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu z zakresu ubezpieczeń społecznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 234 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., pobiera się opłatę kancelaryjną za stwierdzenie prawomocności oraz wydanie odpisów, zaświadczeń, wyciągów i innych dokumentów na podstawie akt, a także za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia. Jeśli opłata nie zostanie uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Stosownie do art. 141 § 2 P.p.s.a w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192), w rozpoznawanej sprawie należna opłata kancelaryjna wynosi 100 złotych. Zauważyć należy, że opłata kancelaryjna jest drugim obok wpisu, rodzajem opłaty sądowej, który stanowi element kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi. Zwolnienia od kosztów sądowych zostały przewidziane w rozdziale 3 działu V P.p.s.a., a w szczególności w jej art. 239. Zgodnie z art. 239 P.p.s.a. wyróżnia się dwie kategorie zwolnień od kosztów sądowych: - zwolnienia przedmiotowe (zawarte w pkt 1 od lit. "a" do "f"); - zwolnienia podmiotowe (zawarte w pkt 2-4). Do zwolnień przedmiotowych zaliczano sprawy, które dotyczą szeroko pojmowanej pomocy społecznej, bezrobocia, zasiłków chorobowych, świadczeń leczniczych, rehabilitacyjnych, spraw ze stosunku pracy, ubezpieczeń społecznych oraz powszechnego obowiązku obrony. Jest to katalog zamknięty, przeznaczony dla spraw szczególnie istotnych. Rozstrzygając zasadność zażalenia należy rozważyć, czy strona wnosząca skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości, wydaną w sprawie potwierdzenia okresów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), ma obowiązek ponoszenia kosztów sądowych. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek Z. T., który wnosił o potwierdzenie, na podstawie art. 117 ust. 3 i art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, że okres pozbawienia wolności od 28 października 1986 r. do 21 lipca 1989 r. na mocy wyroku Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie z dnia 17 marca 1987 r., był okresem osadzenia za działalność polityczną w rozumieniu tej ustawy. Zatem wniosek skarżącego determinował przedmiot postępowania przed organami administracji. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu, którego przedmiotem były uprawnienia emerytalno- rentowe, a zatem do Sądu I instancji zaskarżono decyzję wydaną w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Odmienna ocena, skutkująca zarządzeniem o wezwaniu skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 złotych od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, narusza art. 199 in fine P.p.s.a. w zw. z art. 234 § 1 i 2 P.p.s.a. w związku z art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 i art. 198 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.