VII SA/Wa 1751/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. D. na pismo Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2020 r. znak: [...] w przedmiocie skargi na działanie organu postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia 16 czerwca 2020 r. W. D. – wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w związku z pismem Ministra z dnia [...] czerwca 2020 r. stanowiącym odpowiedź organu na petycję złożoną przez skarżącego w dniu 12 marca 2020 r. do Prezesa Rady Ministrów. Jak wynika z akt sprawy ww. petycję Prezes Rady Ministrów przy piśmie z dnia 16 marca 2020 r. przekazał Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi celem rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w piśmie z dnia 15 czerwca 2020 r. udzielił odpowiedzi na ww. petycję. Po przekazaniu odpowiedzi na ww. petycję, W. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wymienioną na wstępie skargę (pismo z dnia 16 czerwca 2020 r.). W petycji z dnia 12 marca 2020 r. W. D. złożył prośbę o podjęcie działań w celu wzmocnienia praworządności tj. działań zmierzających do tego by funkcjonariusze publiczni poświadczający nieprawdę uznani zostali za osoby, które nie są osobami nieskazitelnego charakteru i nie mogli pełnić zajmowanych funkcji. Natomiast w skardze do Sądu podniósł, że w postepowaniu toczącym się przed Ministrem cel jego petycji nie został osiągnięty. Złożył jednocześnie wniosek by w trybie art. 241 Kodeksu postępowania administracyjnego podjąć niezbędne działania w celu wzmocnienia praworządności, zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, i lepszego zaspokajania potrzeb ludności. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl § 2 wyżej wskazanego przepisu kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzycielka o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z treści skargi złożonej w niniejszej sprawie wynika, że skarżący zainicjował postępowanie przed organem administracji państwowej - Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi na gruncie ustawy o petycjach. Z treści skargi złożonej do Sądu wynika również, że nosi ono znamiona skargi złożonej w trybie działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawa z 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz. U. z 2018 r. poz. 870) gwarantuje każdemu prawo składania petycji. Prawo to realizowane jest na zasadach określonych przepisami ww. ustawy o petycjach. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy petycja może być złożona przez osobę fizyczną, osobę prawną, jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną lub grupę tych podmiotów, do organu władzy publicznej, a także do organizacji lub instytucji społecznej w związku z wykonywanymi przez nią zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. Petycja w klasyfikacji konstytucyjnej została przypisana do katalogu praw politycznych. Jest ona odrębnym środkiem prawnym gwarantującym jednostce możliwość aktywnego udziału w rządzeniu państwem, kształtowaniu jego polityki i sprawowaniu kontroli obywatelskiej nad sferą publiczną. Zauważyć należy jednak, że petycja jest środkiem prawnym o charakterze postulatywnym, nie inicjującym ogólnego postępowania administracyjnego. Prawo petycji nie obejmuje również możliwości inicjowania postępowań sądowych (por. uzasadnienie wyroku TK z dnia 16 listopada 2004 r., P 19/03, OTK-A 2004, nr 10, poz. 106). Zawiadomienie o sposobie załatwienia petycji nie jest decyzją, postanowieniem ani aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącej przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Oznacza to, że w odniesieniu do prawa petycji wykonywanego w trybie ustawy o petycjach, nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej. W konsekwencji skarga jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a, podlega odrzuceniu. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o petycjach sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi. W myśl art. 15 ustawy, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do petycji stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle powołanych regulacji stwierdzić trzeba, że zaskarżone rozpoznawaną skargą pismo z dnia 15 czerwca 2020 r. stanowiące odpowiedź Ministra na petycję W. D. nie mieści się w katalogu spraw rozpatrywanych przez sądy administracyjne. Czynności podejmowane przez organy w trybie ustawy o petycjach, nie zostały poddane kontroli sądów administracyjnych na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, brak jest również przepisów szczególnych przewidujących kontrolę sądów administracyjnych w tym zakresie. Dalej należy również wskazać, że w myśl art. 241 K.p.a. przedmiotem wniosku mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności. Do rozpatrywania tego rodzaju wniosków właściwe są organy określone w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, w art. 241-247. Do wniosków uregulowanych w dziale VIII K.p.a. nie ma natomiast zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej. W postępowaniu prowadzonym w trybie Działu VIII K.p.a. nie wydaje się aktu administracyjnego, a rozpoznanie wniosku kończy się zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy. Sprawa skarżącego została w taki sposób załatwiona – pismem z dnia 15 czerwca 2020 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi udzielił skarżącemu odpowiedzi. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków normowane przepisami działu VIII K.p.a. nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji sposób załatwienia tych skarg i wniosków nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 i następne K.p.a.) ani wniosków w sprawie ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności (art. 241 i następne K.p.a.), ponieważ sprawy te nie zostały poddane jego kontroli ani na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych. Biorąc powyższe pod uwagę, należy podkreślić, że treść żądania skarżącego zawartego w skardze nie mieści się we właściwości sądu administracyjnego, albowiem nie dotyczy ona żadnego z orzeczeń, aktów ani czynności, o których mowa w art. 3 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, lecz dotyczy wniosków obywateli wnoszonych w celu ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności (art. 241 kpa). Wobec tego wniesiona skarga nie podlega kontroli sądu administracyjnego, zarówno na podstawie art. 3 p.p.s.a., jak i na podstawie przepisów ustaw szczególnych. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że treść żądania skarżącego zawartego w skardze nie mieści się we właściwości sądu administracyjnego i orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi