II GSK 1866/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Tadeusz Cysek (spr.) Sędzia del. WSA Dariusz Dudra Protokolant Dorota Gaj-Mizerska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 154/13 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi K. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu telekomunikacyjnym postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 154/13 odrzucił skargę K. (dalej: [...], skarżąca) z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: UKE) z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu telekomunikacyjnym. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: W komunikacie z dnia [...] czerwca 2012 r., zatytułowanym "Umorzenie Procesu TTM", zamieszczonym na stronie internetowej Urzędu Komunikacji Elektronicznej Prezes UKE uznał, że po dokonaniu analizy w zakresie sposobu świadczenia i wymagań technicznych dla usługi MPLS, usługa ta nie jest usługą regulowaną na rynku 5 tj. krajowym rynku świadczenia hurtowych usług dostępu szerokopasmowego, obejmującego niefizyczny lub wirtualny dostęp sieciowy, w tym dostęp do "strumienia bitów" w stałej lokalizacji, określonym decyzją Prezesa UKE z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Usługa MPLS (z ang. Multi Protocol Label Switching) nie wchodzi w zakres definicji produktowej rynku 5 ani na poziomie detalicznym ani hurtowym. W związku z powyższym, Prezes UKE postanowił umorzyć proces TTM. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r., K. wniosła o dopuszczenie na prawach strony do udziału w postępowaniu, o którym mowa w Komunikacie. Zdaniem skarżącej, Prezes UKE nie poinformował jej o toczącym się postępowaniu administracyjnym w zakresie implementacji do Oferty SOR odpowiednika hurtowego usługi MPLS, przez co Prezes UKE ograniczył udział strony społecznej w postępowaniu administracyjnym, naruszając dyspozycję art. 31 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.) Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej odmówił dopuszczenia do udziału w postępowaniu, o którym mowa w komunikacie z dnia [...] czerwca 2012 r. "Umorzenie procesu TTM". W uzasadnieniu wskazano, że działania Prezesa UKE odnośnie prowadzenia procesu TTM, nie mają charakteru postępowania administracyjnego w myśl przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] sierpnia 2012 r. Skarżąca – K. z siedzibą w W. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., za pośrednictwem organu skargę na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] listopada 2012 r. Zarządzeniem z dnia [...] lutego 2013 r. Sąd I instancji jako uczestnika postępowania zarejestrował T. S.A. i wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez nadesłanie odpisu skargi celem doręczenia jej uczestnikowi postępowania. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej dnia 7 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucając skargę skarżącej wyjaśnił, że pomimo skutecznego doręczenia wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie odpisu skargi, powyższy brak nie został uzupełniony. Termin na nadesłanie żądanego odpisu skargi upłynął bezskutecznie dnia 14 marca 2013 r. wobec czego na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) należało postanowić jak w sentencji. Skargę kasacyjną od postanowienia Sądu I instancji złożyła K. wnosząc o uchylenie w całości Na podstawie art. 178 pkt 2 p.p.s.a. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj: art. 58 § 1 pkt 3) p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 124 § 1 k.p.a. poprzez odrzucenie skargi Izby z powołaniem się na nieuzupełnienie w terminie braków formalnych w postaci doręczenia odpisu skargi dla uczestnika postępowania – T. S.A. podczas gdy zgodnie z treścią zaskarżonego przez Izbę postanowienia Prezesa UKE [...] nie była stroną postępowania administracyjnego, a tym samym nie mogła być uznana za uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, a Izba nie była zobowiązana do doręczenia odpisu skargi dla [...]; art. 58 § 1 pkt 3) p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 124 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez odrzucenie skargi Izby z powołaniem się na nieuzupełnienie w terminie braków formalnych w postaci doręczenia odpisu skargi dla uczestnika postępowania T. S.A., podczas gdy Izba działała w zaufaniu do treści postanowienia Prezesa UKE, zgodnie z którym [...] nie była stroną postępowania administracyjnego, a tym samym nie mogła być uznana za uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, a tym samym Izba nie była zobowiązana do doręczenia odpisu skargi dla [...]; art. 58 § 1 pkt 3) p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 32 p.p.s.a. oraz art. 33 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie [...] za uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego podczas gdy [...] nie była stroną skarżącą, a postanowienie o niedopuszczeniu do udziału w postępowaniu oraz w konsekwencji niedopuszczalności wniosku dotyczyło wyłącznie interesu prawnego Izby. W odpowiedzi na skargę kasacyjną T. S.A. wniosła o jej oddalenie wskazując, iż posiada interes prawny w toczącym się postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z takich wymagań jest zawarty w art. 47 p.p.s.a. obowiązek dołączenia do pisma jego odpisów dla doręczenia ich stronom. Stosownie natomiast do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, wynikającym z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie Przewodniczący zarządzeniem z dnia 21 lutego 2013 r. wezwał K. do uzupełnienia braku poprzez nadesłanie odpisu skargi dla uczestnika postępowania T. S.A., w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący wezwania tego jednak nie wykonał. Wobec tego, sąd zasadnie skargę odrzucił. Ustosunkowując się do zarzutów skarżącej wskazać należy, że nie można kwestionować uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. jako uczestnika postępowania T. S.A. w sytuacji kiedy strona nie wypełniła, ciążącego na niej obowiązku doręczenia odpisu skargi w sytuacji wyraźnej regulacji procesowej wzywającej do uzupełnienie braku formalnego pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uzupełnienia braku świadczy o tym, że był to brak uniemożliwiający nadanie skardze prawidłowego biegu, gdyż tylko do uzupełnienia takich braków sąd jest upoważniony wezwać stronę. Ponadto, to postępowanie skarżącej zamyka uczestnikowi, dla którego nie przedłożył odpisu pisma procesowego (skargi), możliwość obrony swych interesów, co stanowi konsekwencję prawa do sądu. Zauważyć również trzeba, że na gruncie zaobserwowanej rozbieżności orzecznictwa w kwestii postępowania w przypadku tego braku formalnego Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziów z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, w której wyraźnie stwierdził, że "niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd". Wprawdzie uchwała ta zapadła po wydaniu wyroku w niniejszej sprawie, jednak w związku z tym, że potwierdza zajęte przez NSA w dniu 5 grudnia 2013 r. stanowisko, wypadało ją przywołać. Argumentując swoje stanowisko sąd stwierdził w szczególności, że "ustawodawca nie przewidział prawnych możliwości uzupełniania braków formalnych żadnych pism procesowych przez sąd, ani nie dokonał rozróżnienia na braki "istotne" i "nieistotne", a jedynie wskazał na braki, które uniemożliwiają nadanie pismu prawidłowego biegu, przemawia za przyjęciem ścisłej wykładni omawianych przepisów, reprezentowanej tak w judykaturze, jak i orzecznictwie". Sąd wskazał, że "obowiązek dołączenia odpisów wiąże się zatem z naczelną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego, czyli zasadą równości stron i kontradyktoryjności postępowania" oraz jego pewności, a także pozwala na realizację innej, niż prawo do sądu, konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Sąd zwrócił także uwagę na sytuację prawną podmiotów określonych w art. 32 p.p.s.a., "którą kształtuje zasada równouprawnienia, polegająca na tym, że każda strona procesowa ma zapewnione w procesie jednakowe środki ochrony i jednakowe możliwości ich użycia przez podejmowanie odpowiednich czynności procesowych". Ostatecznie natomiast sąd zauważył, że "przyjęcie poglądu, że braku odpisów skargi nie można zakwalifikować jako braku istotnego skargi, którego nieuzupełnienie uniemożliwia skardze nadanie prawidłowego biegu, pozostaje ponadto w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią przepisów: art. 47 §1, art. 49 §1 i 2, art. 57 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odmienna interpretacja wskazanych przepisów mogłaby nosić cechy wykładni contra legem.". Wobec wyraźnego stanowiska sądu wyrażonego w tej uchwale oraz regulacji zawartej w art. 269 p.p.s.a., sąd – podzielając z powyższych powodów pogląd wyrażony w tym orzeczeniu – uznał, że sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.