II SA/Rz 206/11

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie SO del. Anna Bembenek WSA Ewa Partyka/spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skargi V. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej -skargę oddala- UZASADNIENIE II SA/Rz 206/11 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi V. S. jest decyzja Wojewody z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] zobowiązującą V. S., obywatela Ukrainy do opuszczenia terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w terminie do dnia 16 listopada 2010 r. W podstawie prawnej organ odwoławczy wskazał art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.) oraz art. 98 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. nr 234, poz. 1694 ze zm.). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] Komendant Placówki Straży Granicznej zobowiązał V. S., obywatela Ukrainy do opuszczenia terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w terminie do dnia 16 listopada 2010 r., nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 16 listopada 2010 r. na drogowym przejściu granicznym w M., do kontroli granicznej na wyjazd z Polski zgłosił się obywatel Ukrainy – V. S. i okazał paszport z zamieszczoną w nim wizą krajową typu D nr [...] wydaną dnia 20 kwietnia 2010 r. przez Konsula RP we Lwowie, uprawniającą do wielokrotnego wjazdu i pobytu w Polsce przez okres 180 dni w terminie od 21 kwietnia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. Organ ustalił, że na podstawie tej wizy cudzoziemiec dwukrotnie przebywał w Polsce w terminach od 13 maja 2010 r. do 23 lipca 2010 r. (tj. 72 dni) oraz od 31 lipca 2010 r. do 16 listopada 2010 r. (tj. 109 dni). Jak wynika z protokołu przesłuchania cudzoziemiec przebywał w Warszawie, gdzie pracował w firmie zajmującej się układaniem kostki brukowej. Organ uznał, że pobyt cudzoziemca na podstawie w/w wizy trwał 181 dni, zamiast 180, a w tej sytuacji została wyczerpana przesłanka z art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach - do wydania decyzji o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP. Jednocześnie na podstawie okoliczności wskazujących na dobrowolne wykonanie obowiązku przez V. S., organ zastosował środek mniej uciążliwy w postaci zobowiązania cudzoziemca do opuszczenia terytorium. Odwołanie od tej decyzji złożył V. S., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił organowi całkowitą dowolność w ustaleniach faktycznych i błędną podstawę wydania decyzji, a w szczególności przyjęcie wbrew faktom, że pobyt cudzoziemca na terytorium RP jest niepożądany przez okres 1 roku w sytuacji, gdy z materiału dowodowego w niniejszej sprawie wynika, że przekroczenie terminu pobytu w Polsce o 1 dzień nie wynikało z winy odwołującego się. Nadto zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący wydaniem zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy z materiału dowodowego sprawy jednoznacznie wynika, że odwołujący się chciał w terminie opuścić granicę RP i tylko ze względu na sytuacje od niego niezależne i niezawinione tego nie uczynił. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., opisaną na wstępie utrzymał w mocy decyzji I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji co do zaistnienia przesłanek określonych w art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Wskazał, że cudzoziemiec wjechał na terytorium RP w dniu 13 maja 2010 r. i przebywał na tym obszarze do dnia 23 lipca 2010 r., tj. przez 72 dni. Cudzoziemiec przyjechał do Polski kolejny raz w dniu 31 lipca 2010 r. i przebywał na tym terytorium do dnia 16 listopada 2010 r., tj. przez 109 dni. Z uwagi na to, iż na podstawie wizy miał on uprawnienie do przebywania na terenie Polski przez 180 dni, ostatnim dopuszczalnym sto osiemdziesiątym dniem pobytu zainteresowanego w Polsce był dzień 15 listopada 2010 r. Ponieważ cudzoziemiec nie opuścił terytorium RP do godziny 24.00 tego dnia, zatem przeterminowując swój pobyt o 1 dzień, od dnia następnego tj. od 16 listopada 2010 r., przebywał w Polsce nielegalnie, nie posiadając żadnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu i pobytu na tym terytorium,. Wojewoda wskazał na art. 45 ust. 1 tej ustawy, stwierdzający, że cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium RP przed upływem okresu pobytu oznaczonego w wizie oraz przed upływem okresu ważności wizy, chyba że posiada ważny dokument uprawniający do pobytu na tym terytorium. W ocenie organu odwoławczego zarówno fakt, że V. S. zamierzał dobrowolnie opuścić Polskę, jak i okoliczność, że nielegalny pobyt spowodowany był nieświadomie, nie mają wpływu na zaistnienie przesłanki do wydalenia cudzoziemca na postawie art. 88 ust. 1, który to przepis stosuje się obligatoryjnie. Jednocześnie Wojewoda naprowadził, że ustawodawca przewidział możliwość zastosowania w ramach uznania administracyjnego mniej uciążliwej sankcji w postaci zobowiązania cudzoziemca do opuszczenia terytorium RP, przewidzianej w art. 97 ust. 1 w/w ustawy. Okoliczności sprawy wskazują, że w niniejszej sprawie możliwe jest zastosowanie tego właśnie przepisu. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności wynika wprost z przepisów prawa, co powoduje, że wydając decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium RP organ administracyjny jest zobligowany do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności takiej decyzji bez względu na okoliczność, czy cudzoziemiec zgłasza się dobrowolnie na przejście graniczne celem opuszczenia Polski, czy też nie. Nadto wyjaśnił, że gdyby rzeczywiście cudzoziemiec stawił się na przejście graniczne w M. w dniu 15 listopada 2010 r. to zostałby jeszcze w tym samym dniu – na bieżąco odprawiony, zaś z akt sprawy wynika, że cudzoziemiec stawił się w dniu 16 listopada 2010 r. około godziny 22.00. na przejście graniczne w M. celem dokonania odprawy granicznej V. S., zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o jej uchylenie i zmianę poprzedzającej ją decyzji oraz o umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 97 ust. 1 w zw. z art. 128 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez przyjęcie wbrew faktom, że pobyt skarżącego na terytorium RP jest niepożądany przez okres 1 roku w sytuacji, gdy z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie jednoznacznie wynika, że przekroczenie terminu pobytu w Polsce o 1 dzień nie wynikało z jego winy. Nadto skarżący zarzucił naruszenie art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach - poprzez błędne przyjęcie, że zachodzą przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o wydaleniu z terytorium RP w sytuacji, gdy z materiału dowodowego sprawy jednoznacznie wynika, że odwołujący się chciał w terminie opuścić granice RP i tylko ze względu na sytuacje od niego niezależnie i niezawinione tego nie uczynił. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że przebywał on na przejściu granicznym w M. już w dniu 15 listopada 2010 r. i chciał opuścić w tym dniu terytorium Polski. Dodatkowo podniósł, że będąc w Polsce od dnia 13 maja 2010 r., według planu rozkładu autobusu, którym poruszał się w dniu 22 lipca 2010 r. na trasie Wrocław -Lwów winien przekroczyć granicę Polski w dniu 22 lipca 2010 r. o godz. 23.00, a nie jak to błędnie wynika z dokumentów w dniu 23 lipca 2010 r. Zwrócił uwagę, że był pewien, że granicę kraju opuścił zgodnie z rozkładem jazdy autobusu. W ocenie V. S. gdyby odprawa graniczna odbyła się w obu przypadkach w dniach jego stawienia się na drogowym przejściu granicznym, nie doszłoby do zaistniałej sytuacji. Umieszczenie danych cudzoziemca w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany, skarżący ocenił jako karę rażąco surową, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, wyjaśnił, że fakt, że cudzoziemiec zamierzał opuścić terytorium RP dobrowolnie, w czasie zgodnego z prawem pobytu został wzięty pod uwagę przez organ I instancji, który zastosował wobec V. S. środek mniej dolegliwy, tj. w ramach własnych kompetencji zobowiązał go do opuszczenia terytorium RP, a mógł wystąpić do właściwego wojewody z wnioskiem o wydalenie go z terytorium RP, co skutkowałoby 3 do 5-cio letnim zakazem wjazdu do Polski. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sądu rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Skarga jest bezzasadna. Ze zgromadzonych w przedstawionych Sądowi wraz ze skargą w aktach administracyjnych dowodów wynika, że skarżący będący obywatelem Ukrainy legitymował się wydaną przez Konsula we Lwowie wizą PL [...] dnia 20 kwietnia 2010 r. uprawniającą do wielokrotnych wjazdów i pobytu na terytorium RP w okresie od 21 kwietnia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. przez 180 dni. Okoliczność ta jest bezsporna. Skarżący w odwołaniu potwierdził, że przebywał na terytorium RP dwukrotnie w okresach: 1) od dnia 13 maja 2010 r. do 23 lipca 2010 r. (109 dni) 2) od dnia 31 lipca 2010 r. do 16 listopada 2010 r. (72 dni). Okoliczność ta znajduje potwierdzenie nie tylko w odciskach pieczęci wbitych do paszportu Nr [...], ale także z nadesłanego na żądanie Wojewody wydruku z bazy informatycznej Straży Granicznej zawierającego daty przekraczania granicy państwowej przez obywatela Ukrainy V. S. ur. [...].1971 r. legitymującego się powyższym paszportem (załącznik nr 1 do pisma z 15.12.2010 r. k.30 i 31 akt organu II instancji). Nie może więc być mowy o jakiejkolwiek pomyłce. Organy tę kwestię dokładnie wyjaśniły mimo potwierdzenia strony. Do odprawy granicznej na przejściu drogowym w M. zgłosił się skarżący około godziny 22 w dniu 16 listopada 2010 r. Skarżący podróżował autobusem marki Ikarus nr rej. [...] . V. S. zeznając pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 kodeksu karnego podał, iż "źle policzył dni pobytu, chciał wyjechać wcześniej, aby mieć zapas dni, ale kupił w sklepie internetowym drukarkę i aparat fotograficzny dla córki i czekał na kuriera. Kurier się spóźnił dwa dni, ale myślał on, że jego wiza jeszcze jest ważna, ma 1 dzień zapasu". Odpowiadając na szczegółowe pytania, które miały wyjaśnić czy istnieją tzw. przesłanki negatywne uniemożliwiające wydanie lub wykonanie decyzji zobowiązującej do opuszczenia terytorium RP, skarżacy nie potwierdził zaistnienia którejkolwiek z przewidzianych w art. 97 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach oraz w przepisach art. 33 ust. 3 pkt 2, art. 89 g i art. 95 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz.U. z 2006 r. nr 234 poz. 1695 z późn. zm.). Z akt administracyjnych wynika, że organy prawidłowo ustaliły, że V. S. przekroczył o 1 dzień dopuszczalny czas pobytu określony w wizie na 180 dni, bo najpierw przebywał na terytorium RP przez 109 a następnie przez 72 dni. Z nadesłanych przez Komendanta Straży Granicznej na żądanie organu II instancji wyjaśnień wynika, że w dniach 15 i 16 listopada 2010 r. na kierunku wyjazdowym z RP ruch samochodów osobowych, ciężarowych i ruch pieszy odbywał się w zasadzie na bieżąco – maksymalny czas oczekiwania na godzinę 1900 i 2400 (co do samochodów osobowych) w dniu 16 listopada 2010 r. wynosił 1 godzinę (dla samochodów ciężarowych na w/w godziny wynosił 2 godziny a ruch pieszy cały czas odbywał się na bieżąco). Według art. 45 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed upływem okresu pobytu objętego wizą Schengen lub wizą krajową oraz przed upływem ważności tej wizy, chyba że posiada ważny dokument uprawniający do pobytu na tym terytorium. Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej RP), jeżeli przebywa na tym terytorium bez ważnej wizy, jeżeli jest wymagana, lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na tym terytorium. Przepis art. 4 pkt 5 ustawy definiuje, że wiza to zezwolenie wydane cudzoziemcowi przez organ polski lub organ, którego właściwość w tej sprawie wynika z postanowień umów międzynarodowych obwiązujących Rzeczypospolitą Polską lub organ państw obszaru Schengen, uprawniające do wjazdu na terytorium RP lub innych państw obszaru Schengen, przejazdu przez to terytorium i pobytu na nim w czasie, w celu i na warunkach w nim określonych. W ocenie Sądu w sytuacji, gdy skarżący przekroczył określony w wizie czas pobytu, naruszył przepis art. 45 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. W toku postępowania nie wykazano w żaden sposób, aby posiadał jakikolwiek dokument uprawniający go do pobytu na terytorium RP w okresie po upływie 180 dni. Taka sytuacja wyczerpywała podstawy do wydania decyzji o wydaleniu skarżącego z terytorium RP w oparciu o przepis art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że organy naruszyły przepisy art. 7 czy art. 77 k.p.a. Strona nie skorzystała z możliwości przedstawienia jakichkolwiek innych dowodów, których przeprowadzenie mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy i brak także podstaw do postawienia organom zarzutu zaniechania przeprowadzenia takiego dowodu z urzędu. Przepisy ustawy o cudzoziemcach nie wiążą w żaden sposób powstania przesłanek do wydalenia z terytorium RP z winą osoby, której decyzja ma dotyczyć. To samo odnosi się także do zobowiązania cudzoziemca do opuszczenia terytorium RP. Bez znaczenia w tej sytuacji dla rozstrzygnięcia pozostaje z jakich powodów strona przekroczyła dopuszczalny termin pobytu, a nawet czas, o który został on przekroczony. W ocenie Sądu postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, decyzje są zgodne z prawem, zostały oparte na rzetelnie zebranch i przeprowadzonych dowodach. W stanie faktycznym sprawy organy dokładnie wyjaśniły wszystkie okoliczności niezbędne dla rozstrzygnięcia, w tym także czy nie zachodzą przesłanki negatywne dla wydania takiej decyzji przewidziane w w/w przepisach. Zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia, że obowiązek opuszczenia RP zostanie wykonany dobrowolnie, co z kolei dawało legalne podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Wojewoda prawidłowo ocenił także argumenty odwołania, które podobnie jak te podniesione w skardze zostały złożone na użytek odpowiednich postępowań. Umieszczenie zaś danych cudzoziemca na okres 1 roku w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany jest prawną konsekwencją decyzji o zobowiązaniu do opuszczenia RP wynikającą z art. 128 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach i także nie zależy od okoliczności, z powodu których nastąpiło naruszenie warunków udzielonej wizy. Organy nie orzekały w tym przedmiocie, zarzut skargi jest wiec bezprzedmiotowy. W świetle powyższego należało skargę jako bezzasadną oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.