I FSK 1157/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Wasilewska (spr.), Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędzia WSA (del.) Hieronim Sęk, Protokolant Marek Wojtasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi T. N. o wznowienie postępowania sądowego od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I FSK 1347/09 w sprawie ze skargi T. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 17 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień, październik i grudzień 2002 r. oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego. UZASADNIENIE Pismem z dnia 1 lipca 2011 r. T. N. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I FSK 1347/09. Wyrokiem tym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną T. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 997/08, oddalającego skargę T. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 17 lipca 2008 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień, październik i grudzień 2002 r. W podstawach prawnych żądania wznowienia postępowania powołano art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). W ocenie autora skargi, podstawę do wznowienia stanowiły ustalenia poczynione w wyroku Sądu Rejonowego dla W. w dniu 22 lutego 2011 r. (prawomocny od 16 maja 2011 r.), sygn. akt II K 786/10, uniewinniającego T. N. od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 271 § 1 i 3 k.k. i art. 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k. W oparciu o powyższe, wniesiono o uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania i zmianę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I FSK 1347/09, przez uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 997/08, uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 17 lipca 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, ewentualnie uchylenie prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I FSK 1347/09 i umorzenie postępowania. Ponadto wniesiono o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej we W. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych. Na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 276 p.p.s.a. zwrócono się o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla W. z dnia 22 lutego 2011 r., II Wydział Karny (sygn. akt II K 786/10). W uzasadnieniu skargi o wznowienie podniesiono, że w chwili wydawania wyroku I FSK 1347/09, Naczelny Sąd Administracyjny nie znał istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, które wyszły na jaw dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego dla W. z dnia 22 lutego 2011 r. Autor skargi zaznaczył, że ustalony przez organy podatkowe stan faktyczny, na podstawie którego następnie w postępowaniu sądowoadministracyjnym orzekały sądy administracyjne obu instancji, w znaczącej mierze opierał się na ustaleniach wyroku z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II K 1363/05, uznającego współoskarżonego J. T. za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu. Zaznaczono przy tym, że wyrok skazujący J. T. za przestępstwa opisane w art. 271 § 1 i 3 k.k. został wydany w następstwie dobrowolnego poddania się karze, bez przeprowadzania postępowania dowodowego przez Sąd karny. Natomiast, w wyroku o sygn. II K 786/10, stanowiącym podstawę skargi o wznowienie, Sąd Rejonowy uznał, że roboty budowlane, których istnienie zakwestionowano w postępowaniu sądowoadministracyjnym w oparciu o dowody zgromadzone w postępowaniu karnym prowadzonym w stosunku do J. T., nie miały charakteru pozorowanego. Stąd też, zdaniem autora skargi o wznowienie, ustalenia Sądu karnego poczynione w uzasadnieniu wyroku II K 786/10, uzasadniają wznowienie postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że przesłankę wznowienia w niemniejszej sprawie oparto o treść art. 273 § 2 p.p.s.a., wskazując, że podstawę do wznowienia stanowiły ustalenia poczynione w wyroku Sądu Rejonowego dla W. II Wydział Karny w dniu 22 lutego 2011 r., sygn. akt II K 786/10 uniewinniającego T. N. od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 271 § 1 i 3 k.k. i art. 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k. Zgodnie z treścią art. 273 § 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że podstawę wznowienia mogą stanowić tylko i wyłącznie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe. Treść wyroku sądu karnego, czy też stanowisko, jakie sąd w nim wyraził oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie jest ani okolicznością faktyczną ani też środkiem dowodowym. Stanowisko wyrażone przez Sąd Rejonowy w sprawie II K 786/10 stanowiło tylko i wyłącznie ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania karnego prowadzonego przeciwko T. N. Mając zaś na uwadze okoliczność powoływania się przez stronę na rozstrzygnięcie sądu karnego, nie można pomijać treści art. 11 p.p.s.a. Wskazany przepis formułuje zasadę związania sądów administracyjnych wydanym w postępowaniu karnym wyłącznie prawomocnym wyrokiem skazującym co do okoliczności odnoszących się do popełnienia przestępstwa. Odnosząc wspomnianą zasadę do powoływanego w skardze o wznowienie postępowania prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla W. z dnia 22 lutego 2011 r. II Wydział Karny (sygn. akt II K 786/10) - uniewinniającego T. N.od zarzucanego mu czynu z art. 271 § 1 i § 3, art. 273, należy stwierdzić, iż brak jest jakichkolwiek podstaw do rozszerzania zasady związania treścią rozstrzygnięć sądów karnych, wyrażonej w art. 11 p.p.s.a., na inne orzeczenia niż prawomocnie skazujące. Słusznie zatem Dyrektor Izby Skarbowej we W. w odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania wskazał, że ocena wyrażona w prawomocnym wyroku uniewinniającym skarżącego, nie wiąże w żaden sposób Naczelnego Sądu Administracyjnego. Już zatem tylko z tego względu przedstawioną w skardze o wznowienie podstawę żądania uznać należało za nieprawidłową. Po drugie, należy wskazać, że art. 273 § 2 p.p.s.a. wiąże podstawę wznowienia z późniejszym wykrycie takich okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które miały wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Przytoczone przez autora skargi o wznowienie okoliczności mające stanowić podstawę wznowienia postępowania sądowego nie spełniają również tych przesłanek. Ocena wyrażona przez Sąd Rejonowy w sprawie II K 786/10 odnosiła się bowiem do materiału dowodowego i okoliczności faktycznych, które istniały w trakcie prowadzonego przed organami podatkowymi a następnie przed sądami administracyjnymi postępowania. A zatem, to dopiero ocena, jaką Sąd wyraził w sprawie II K 786/10, została niejako "wykryta" po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny nie zaś okoliczności faktyczne stanowiące jej podstawę. Ponadto, eksponowane przez autora skargi nowe okoliczności nie mogły mieć wpływu na ostateczny wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Przypomnieć bowiem należy, że organy podatkowe zakwestionowały prawo T.N. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "R.", w ramach której świadczył usługi budowlane w zakresie prac remontowo-budowlanych, do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z sześciu faktur wystawionych przez Zakład Remontowo - Budowlany "E." J. T. Podstawę zakwestionowania prawa skarżącego do odliczenia podatku naliczonego z tych faktur stanowiły dwie okoliczności. Po pierwsze, ustalenie, że J.T. nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, nie składał deklaracji VAT-7, nie dokonywał żadnych wpłat na poczet podatku VAT w latach 2002 – 2004; Po drugie zaś, ustalenia wskazujące, że wystawione przez ten podmiot faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych - wystawca faktur nie wykonał robót udokumentowanych tymi fakturami. O ile zatem ocena wyrażona w powołanym przez stronę skarżącą wyroku Sądu karnego w sprawie II K 786/10 odnosiła się w jakimś stopniu do drugiej z tych kwestii, to w żaden sposób nie mogła podważyć okoliczności związanej z brakiem rejestracji J.T. dla potrzeb podatku VAT. Odnośnie właśnie tej kwestii, związanej z brakiem wymaganej rejestracji przez wystawcę faktur, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że T. N. nie mógł odliczyć podatku naliczonego z faktury wystawionej przez podmiot niezarejestrowany. Stanowił o tym, będący uzupełnieniem art. 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm., w zw. z § 48 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm.). Stanowiska w tej kwestii nie zdołano następnie podważyć w postępowaniu prowadzonym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W konsekwencji powołany na etapie skargi o wznowienie postępowania sądowego przez stronę wyrok Sądu Rejonowego dla W. z dnia 22 lutego 2011 r. II Wydział Karny (sygn. akt II K 786/10) nie mógłby w żaden sposób wpłynąć na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Wobec powyższego należało uznać, że skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lipca 2010 r., sygn. akt I FSK 1347/09, podlega oddaleniu, stosownie do treści art. 282 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi zaś na złożenie przez obie strony postępowania wniosków o zasądzenie kosztów postępowania należy wyjaśnić, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w przypadku oddalenia skargi o wznowienie postępowania sądowego.