VII SA/Wa 974/08

SENTENCJA Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 12 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. J., M. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008r. Nr [...] postanawia: odmówić J. J. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. UZASADNIENIE Stosownie do art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie całkowitym (a więc poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) może być przyznane osobie fizycznej wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy strona musi więc uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Mając na uwadze powołany przepis oraz sytuację majątkową i finansową wnioskodawcy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania J. J. prawa pomocy w żądanym zakresie całkowitym (jak również w zakresie częściowym), ponieważ nie wykazała ona w sposób nie budzący wątpliwości, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. J. J. w skardze wniesionej na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2008r. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Z treści wniosku złożonego w dniu 30 czerwca 2008r. na urzędowym formularzu wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w wysokości 1113 zł. J. J. podniosła, iż jej emerytura nie pokrywa kosztów utrzymania mieszkania, które wynoszą 750 zł miesięcznie. Opisując swą sytuację majątkową J. J. w rubryce nr 7.1, którą wnioskodawca winien wypełnić w przypadku posiadania domu, wpisała: "działka 330 m2" , w kolejnej rubryce wskazała, iż posiada mieszkanie (16 m2) w domu rodzinnym. Podnieść w tym miejscu należy, iż istotnych informacji na temat stanu majątkowego wnioskodawcy dostarcza analiza akt administracyjnych. Z akt tych wynika, że skarżąca zrealizowała w Z. trzy budynki mieszkalne w układzie szeregowym, o powierzchni użytkowej 378 m2, o dwunastu lokalach, w tym dziesięciu przeznaczonych pod wynajem. W złożonym formularzu nieruchomości tych skarżąca nie wykazała, podając jedynie zdawkowo, że wszystkie oszczędności wydała na budowę domu pod wynajem. Tymczasem wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Zgodnie z art. 252 ustawy wniosek taki powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym. Warto zauważyć, że w urzędowym formularzu wniosku przewidziano odrębne rubryki w odniesieniu do różnego rodzaju nieruchomości, jakie mogą posiadać wnioskodawcy (dom, mieszkanie, nieruchomość rolna, inne nieruchomości), przy czym, jak wynika z jego treści, w przypadku domu lub mieszkania należy podać ich wielkość w m2 , formularz ten umożliwia więc stronom prawidłowe i szczegółowe opisanie posiadanego majątku. Z uwagi na wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego i finansowego skarżącej, pismem z dnia 7 lipca 2008r., na podstawie art. 255 ustawy, wezwano wnioskodawcę m.in. do wskazania, gdzie zamieszkuje i jakie ponosi koszty z tym związane; czy oprócz nieruchomości wykazanych w złożonym wniosku posiada inne nieruchomości (jeśli tak, jakie i o jakiej powierzchni); czy uzyskuje dochody z tytułu najmu posiadanych nieruchomości. W kolejnym formularzu w rubryce 7.1 skarżąca wpisała: "½ nieruchom. 330 m2 działka", natomiast w rubryce 7.2 dotyczącej mieszkania - "18m w domu rodzinnym", wskazała ponadto, że wybudowała ½ domu w Z., dom ten z powodu braku decyzji o pozwoleniu na budowę stoi pusty od 26.09.2004r. Takie wypełnienie formularza nie pozwala na jednoznaczne ustalenie stanu majątkowego skarżącej, a zwłaszcza powierzchni domu oraz działki (nie jest możliwe ustalenie, do której nieruchomości odnosi się powierzchnia 330 m2 ). Pismem z dnia 7 lipca 2008r. zobowiązano skarżącą również do nadesłania wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy i ostatniego odcinka emerytury oraz do udokumentowania wydatków związanych z codziennym utrzymaniem oraz związanych z utrzymaniem mieszkania/domu. Skarżąca nie nadesłała żądanych dokumentów, nie wyjaśniając przyczyn takiego zachowania. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Nieudzielenie przez J. J. pełnej i wyczerpującej odpowiedzi na wezwanie z dnia 7 lipca 2008r. uniemożliwia dokonanie nie budzącej wątpliwości oceny jej rzeczywistych możliwości finansowych. Informacje przedstawione w treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikające z akt administracyjnych nie pozwalają na uznanie, że J. J. jest osobą ubogą, dla której poniesienie całości czy też części kosztów postępowania wiązałoby się z pozbawieniem jej możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej i finansowej, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 obowiązku) nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia o ograniczonych możliwościach płatniczych, nie poparte żadnymi dowodami. Pamiętać należy, iż wykazanie przesłanek określonych w art. 246 ustawy spoczywa na stronie występującej z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.