V SA/Wa 1060/08

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia WSA - Irena Jakubiec- Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2008 r. sprawy ze skargi C. K. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału ARiMR w W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków wniosku; Uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] stycznia 2008 r. UZASADNIENIE Wnioskiem z [...] maja 2007r., C. K. wystąpił do Kierownika [...] Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w W. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007. W związku z powyższym [...] lipca 2007r., Kierownik Biura [...] ARiMR w W. wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków we w/w wniosku, jednak powyższe wezwanie zostało zwrócone do organu, gdyż C. K. nie odebrał przesyłki. Z tego względu zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2008r., organ administracji pozostawił wniosek strony bez rozpoznania, uzasadniając go nie usunięciem przez stronę braków w wyznaczonym terminie. W dniu [...] stycznia 2008r., producent rolny złożył korektę wniosku oraz wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku z [...] maja 2007r., motywując go faktem nie doręczenia przesyłki, pod wskazany adres. Kierownik Biura [...] ARiMR w W. postanowieniem z [...] stycznia 2008r. nr [...], działając na podstawie art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późń. zm. - zwany dalej kpa) odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków wniosku. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, iż C. K. nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, zgodnie z art. 58 § 1 kpa. Od w/w postanowienia C. K. wniósł zażalenie, w którym wskazał, że wezwanie do usunięcia braków wniosku do niego nie dotarło, nie otrzymał również zawiadomienia z urzędu pocztowego o pozostawieniu dla niego pisma. Wskazał, ponadto, iż ze strony urzędu pocztowego nie został telefonicznie poinformowany o przesyłce, mimo że jest już wypróbowany sposób działania urzędu pocztowego. Autor zażalenia podał, iż fakt ten można tłumaczyć okresem wakacyjnym, w którym dokonano zmian personalnych m.in. osoby listonosza. Z uwagi na powyższe, że nie usunięcie braków we wniosku nastąpiło, zdaniem zainteresowanego, bez jego winy wniósł o pozytywne rozpatrzenie jego prośby o przywrócenie terminu do usunięcia braków we wniosku o przyznanie dopłat bezpośrednich. Dyrektor [...] Oddziału [...] ARiMR w W. postanowieniem z [...] lutego 2008r. znak: nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia C. K., utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura [...] ARiMR w W. z [...] stycznia 2008r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ podał, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego ustalił, iż rozstrzygnięcie organu I instancji pod względem celowości jest prawidłowe. Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z art. 58 kpa, w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Organ powołuje się przy tym na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym o braku winy podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu, trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (zob. wyrok NSA OZ w Lublinie z 8 lipca 1998r., I SA/Lu 727/97). Ponadto wnioskodawca musi spełnić następujące przesłanki, złożyć w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu wniosek o przywrócenie terminu, a ponadto dopełnić czynności, dla której był uchybiony termin. Zdaniem Dyrektora [...] Oddziału [...] ARiMR w W. wnioskodawca, nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do usunięcia braków we wniosku nastąpiło bez jego winy, zaś argumentacja przedstawionej w zażaleniu nie przekonuje organu. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że twierdzenia składającego zażalenie, o tym że nie otrzymał zawiadomienia z urzędu pocztowego oraz że zmienił się listonosz nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu w myśl art. 58 kpa. W dniu [...] marca 2008r. C. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w postanowienie Dyrektora [...] Oddziału [...] ARiMR w W., w której wskazał, iż o brakach, czy uchybieniach we wniosku o przyznanie płatności dowiedział się dopiero z pisma o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Autor skargi, odwołuje się do faktu, iż informował organ o zmianach personalnych w urzędzie pocztowym, o podobnych problemach sąsiadów z otrzymywaniem korespondencji oraz możliwości kontaktu telefonicznego z producentem rolnym, którego podanie jest obowiązkowym wpisem we wniosku o przyznanie płatności. Z uwagi na powyższe C. K. wnosi o pozytywne rozpatrzenie swojej skargi i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków we wniosku umożliwiających mu przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2007. Dyrektor [...] Oddziału [...] ARiMR w W. w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwany dalej ppsa). Ponadto zgodnie z art. 134 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżone postanowienie Dyrektora [...] Oddziału [...] ARiMR w W. z [...] lutego 2008r., Sąd uznał, iż zostało ono wydane z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności i dochodzenia w postępowaniu do prawdy obiektywnej (art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwany dalej kpa), znajdującej rozwinięcie w unormowaniach art. 77 § 1 kpa oraz 107 § 3 kpa. Uznając skargę za zasadną Sąd podzielił zarzuty skarżącego w tej części, w której kwestionuje on prawidłowość doręczenia mu wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku. W rozpatrywanej sprawie obowiązkiem organu było należyte zbadanie, czy spełnione zostały wszystkie przesłanki, aby można było wezwanie z [...] lipca 2007r. do usunięcia braków formalnych wniosku z [...] maja 2007r. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych - uznać za skutecznie doręczone skarżącemu C. K. w trybie art. 44 kpa, zgodnie z którym: § 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Zadaniem organu było sprawdzenie czy przesyłka została skutecznie doręczona w trybie w/w przepisu, co skarżący kwestionuje w treści skargi, twierdząc, iż "nie znam powodu dlaczego korespondencja ta do mnie nie dotarła". Dokładna analiza akt sprawy pozwala na przyjęcie przez Sąd faktu, iż wezwanie z [...] lipca 2007r. do usunięcia braków formalnych wniosku z [...] maja 2007r., znajdujące się w aktach administracyjnych nie może być uznane za wystarczające potwierdzenie prawidłowości doręczenia. Jedna adnotacja na kopercie z datą [...] września 2007r. nie jest prawidłowa, bo o ile znajduje się przy niej podpis doręczyciela, to brak jest miejsca złożenia zawiadomienia o pozostawieniu pisma z informacją o możliwości jego odbioru w oznaczonym terminie, druga zaś "awizowano powtórnie: [...] sierpnia 2007r.", oprócz daty dziennej i podpisu doręczyciela, nie ma potwierdzenia, iż doręczyciel pocztowy pozostawił w oddawczej skrzynce pocztowej lub, jeśli nie było to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, ponownego zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w oznaczonym terminie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, o fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na przesyłce, samo umieszczenie na kopercie stempla, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być dla organu wysyłającego pismo wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma w trybie art. 44 kpa, musi być wyraźnie zaznaczone, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w art. 44 kpa (zob. wyrok NSA z 28 lutego 2006r., sygn. akt: I OSK 528/05, wyrok NSA z 14 sierpnia 1998r. sygn. akt: I SA/Gd 1457/96, wyrok NSA z 28 czerwca 2001r. sygn. akt: II SA 2871/00). Jest to o tyle ważne, iż wspomniany przepis przewiduje możliwość przyjęcia tzw. fikcji doręczenia pisma, co może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego, a zatem nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. W niniejszej sprawie nie zostało to uczynione, a zatem trudno mówić o doręczeniu dla C. K. wezwania z [...] lipca 2007r. do usunięcia braków we wniosku z [...] maja 2007r. o przyznanie płatności - w trybie art. 44 kpa. Jeśli zaś doręczenia nie można uznać za dokonane, to nie można uznać, że skarżący nie zachował ustawowego siedmiodniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności poprzez podpisanie pięciu załączników złożonych do wniosku z [...] maja 2007r. Sąd podkreśla, iż o uchybieniu terminu, a więc wystąpieniu przesłanki niezbędnej do rozpatrzenia w trybie art. 58 kpa wniosku o przywróceniu terminu, można mówić tylko wówczas, gdy termin rozpoczął swój bieg na skutek prawidłowego doręczenia pisma adresatowi zgodnie z przepisami kpa (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z 21 marca 2007r. sygn. akt: I SA/Wa 18/07), instytucja przywrócenia terminu stwarza bowiem możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. W świetle przytoczonych wyżej faktów, postępowanie toczące się przed organami obu instancji, w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności, nie można uznać za prawidłowe. Rozpoznając sprawę ponownie organ winien zbadać przede wszystkim prawidłowość doręczenia wezwania z [...] lipca 2007r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku z [...] maja 2007r., a w konsekwencji ustalić, czy braki formalne przedmiotowego wniosku nie zostały już uzupełnione przez C. K., korektą wniosku złożoną w dniu [...] stycznia 2008r. w przewidzianym przepisami prawa terminie. Skarżący w treści protokołu rozprawy z [...] sierpnia 2008r. wskazał, iż uzupełnił wszystkie braki wniosku oraz podpisał załączniki do wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, uchylił zarówno decyzję organu II instancji, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.