I OZ 642/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 września 2022 r. sygn. akt II SA/Lu 825/21 w sprawie ze skargi P.W. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 3 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zarządzeniem z 7 września 2022 r. sygn. akt II SA/Lu 825/21 (dalej zarządzenie z 7 września 2022 r.) Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie nakazał ściągnąć od P.W. 100 zł tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej. W uzasadnieniu Przewodniczący wskazał, że wyrokiem z 12 maja 2022 r. II SA/Lu 825/21 oddalono skargę P.W. (dalej skarżący) na decyzję Wojewody Lubelskiego z 3 września 2021 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zarządzeniem z 24 maja 2022 r. wezwano skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem. Wezwanie to zostało prawidłowo doręczone 7 czerwca 2022 r. Skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty. Postanowieniem z 24 sierpnia 2022 r. I OZ 349/22 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Skarżący nie uiścił opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem, pomimo prawidłowo doręczonego wezwania. W tej sytuacji, stosownie do art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej ppsa), zarządzenie ściągnięcia nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej stało się konieczne (k. 64, 68, 69, 71, 85, 93-95, 101-102 akt sądowych). Zażalenie na zarządzenie z 7 września 2022 r. złożył skarżący, podnosząc, że zarządzenie to nie powinno być wydane, ponieważ złożył on wniosek o zwolnienie go z kosztów sądowych w zakresie wskazanej opłaty, korzystając z prawa przyznanego w art. 243 ppsa. Wydanie zaskarżonego zarządzenia byłoby zasadne dopiero po odrzuceniu wniosku skarżącego o zwolnienie go z kosztów sądowych. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia (k. 112 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 140 § 1 ppsa, stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udziela wskazówek co do terminu i sposobu wniesienia środka odwoławczego. Z przepisu tego klarownie wynika, że sąd I instancji poucza stronę o środku odwoławczym, którym jest skarga kasacyjna lub zażalenie. Nie jest on obowiązany do pouczenia strony o innych przysługujących jej uprawnieniach, jak np. wniosek o przyznanie prawa pomocy, o którym stanowi art. 243 i nast. ppsa. Niezależnie od tego, zarządzenie o wezwaniu skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od odpisu wyroku z uzasadnieniem (k. 68 i 71) nie zostało wzruszone na skutek zażalenia skarżącego (k. 85), które zostało oddalone postanowieniem NSA z 24 sierpnia 2022 r. I OZ 349/22 (k. 95-95). Tym samym, zasadne było zarządzenie ściągnięcia opłaty kancelaryjnej od skarżącego, stosownie do art. 234 § 2 zdanie drugie ppsa. Odnośnie do zarzutu skarżącego, że złożył on wniosek o zwolnienie go z kosztów sądowych, wobec czego ewentualne zarządzenie ściągnięcia opłaty kancelaryjnej mogłoby nastąpić dopiero po rozpoznaniu tego wniosku, wskazać należy, że w aktach sprawy nie znajduje się wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W zażaleniu na zarządzenie Przewodniczącego z 24 maja 2022 r. skarżący wywodził, że w skierowanym do niego wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej nie została zawarta informacja o przysługującym mu prawie do wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty kancelaryjnej, której dotyczyło wezwanie. Wskazał, że występuje on bez fachowej pomocy prawnej, jak i powołał art. 243, 244, 245 i 246 ppsa, z których wynika przysługujące mu uprawnienie. Według skarżącego, wobec braku stosownego pouczenia o możliwości złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wezwanie obarczone było wadą prawną. Jednocześnie, wniósł on o wydanie nowego zarządzenia, którym zostanie wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, a które to wezwanie będzie zawierało informację o przysługującym mu prawie do wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie go z kosztów sądowych, ponieważ zamierza on z tego prawa skorzystać i złożyć odpowiedni wniosek. Treść zażalenia skarżącego na zarządzenie z 24 maja 2022 r. nie nasuwa wątpliwości, że nie zawiera się w niej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący zawarł jedynie zapowiedź złożenia takiego wniosku. Wbrew jego zarzutowi, nie sposób uznać jednak, by taki wniosek złożył. Z treści zażalenia na zarządzenie z 24 maja 2022 r. wprost wynika, że skarżący zdawał sobie sprawę z przysługującego mu prawa do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wynika jednak ani z tego, ani z żadnego innego pisma złożonego przez skarżącego w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 ppsa, oddalił zażalenie.