I OZ 978/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Kacprzak po rozpoznaniu w dniu 21 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt III SO/Łd 6/09 oddalające jego wniosek o wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie o sygn. akt III SAB/Łd 34/09 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE W dniu 15 czerwca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynął wniosek W. R. o wyłączenie sędziego J. F. od rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt III SAB/Łd 34/08, na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Wnioskodawca powołał się na inną sprawę prowadzoną przez sędziego J. F. o sygn. akt II SA/Łd 162/99, zakończoną wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 26 listopada 2002 r. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że został błędnie pouczony w piśmie z dnia 7 stycznia 2003 r., że orzeczenia NSA są prawomocne i nie podlegają zaskarżeniu. W dniu 16 czerwca 2009 r. sędzia J. F. złożył oświadczenie, iż w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), które uzasadniają jego wyłączenie od rozpoznawania tej sprawy. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek W. R. o wyłączenie sędziego. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi powołana przez wnioskodawcę przyczyna wyłączenia sędziego z art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd wyjaśnił, iż sprawa o sygn. akt II SA/Łd 162/99 dotyczyła umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie realizacji wyroku eksmisyjnego i zakończyła się prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 26 listopada 2002 r. Natomiast sprawa, w której W. R. złożył wniosek o wyłączenie sędziego dotyczy skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi i prowadzona jest pod sygn. akt III SAB/Łd 34/09. W sprawie tej sędzia J. F. nie brał udziału w wydawaniu zaskarżonego orzeczenia, nie występował jako prokurator, sprawa ta nie dotyczy też ważności aktu prawnego sporządzonego z udziałem tego sędziego lub przez niego rozpoznanego, a zatem brak jest przesłanek określonych w art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. do wyłączenia sędziego J. F. Sąd Wojewódzki podniósł, iż nie zachodzą również inne przyczyny wyłączenia wymienione w art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a, sprawa nie dotyczy również skargi o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podkreślił, iż wniosek o wyłączenie sędziego winien powoływać konkretne okoliczności lub dowody uprawdopodobniające istnienie przyczyn uzasadniających wyłączenie sędziego. Wniosek W. R. faktów takich nie zawiera. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż rozpoznawany wniosek podlega oddaleniu. Na powyższe postanowienie W. R. w ustawowym terminie wniósł zażalenie. W uzasadnieniu skarżący opisał przebieg sprawy dotyczącej jego eksmisji z lokalu nr [...] przy ulicy G. [...] w Łodzi, tok postępowania w tej sprawie przed sądem administracyjnym oraz zawarł zarzuty dotyczące błędnych pouczeń co do możliwości zaskarżania zapadłych w tej sprawie orzeczeń sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje; Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z powyższym przepisem sędzia jest wyłączony w sprawach: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 7) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Art. 19 p.p.s.a. zakreśla natomiast tzw. względne przesłanki wyłączenia. Przepis ten wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Podstawowym celem instytucji wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67). Należy stwierdzić, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z sytuacji, o jakich mowa w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Sędzia J. F. brał udział w wydaniu orzeczenia w sprawie ze skargi W. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] grudnia 1998 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie realizacji wyroku eksmisyjnego (sprawa o sygn. akt II SA/Łd 162/99). Sprawa, w której obecnie W. R. wnosi o wyłączenie tego sędziego dotyczy skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi (sygn. akt III SAB/Łd 34/09) w przedmiocie nierozpoznania wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w zakresie rzeczonej eksmisji. Nie zachodzi jednak sytuacja, o której mowa w art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. tj. sędzia nie brał udziału w wydawaniu zaskarżonego orzeczenia, nie występował jako prokurator, sprawa ta nie dotyczy też ważności aktu prawnego sporządzonego z udziałem tego sędziego lub przez niego rozpoznanego. W rozpoznawanej sprawie nie występują również inne przesłanki z § 1 art. 18, ani z art. 19 p.p.s.a. Natomiast okoliczność, że sędzia J. F. brał już udział w rozpoznawaniu innej sprawy ze skargi W. R. nie stanowi okoliczności uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania, o ile sprawa nie dotyczy skargi o wznowienie postępowania (art. 18 § 3 p.p.s.a.), ani kontroli decyzji wydanej po wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją objętą wcześniejszym wyrokiem, przy którego wydaniu sędzia brał udział (art. 18 § 4 p.p.s.a.; więcej - wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14.10.2008 r., sygn. akt SK 6/07). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie ma miejsca, dlatego też należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawidłowo oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.