Ppolska.starec← UrzadnikВойти

I Ns 498/18

Суды общей юрисдикции2020-12-10
Номер дела
I Ns 498/18
Дата решения
2020-12-10
Тип
DECISION

Судьи

Asesor Sadowy Agata Serafin (PRESIDING_JUDGE)

Текст решения

<p>Sygnatura akt I Ns 498/18</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">K.</span>, dnia 10 grudnia 2020r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Kaliszu I Wydział Cywilny w następującym składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący:Asesor sadowy Agata Serafin</p> <p>Protokolant sekretarz sądowy Bernadeta Trawka</p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2020r. w Kaliszu</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na posiedzeniu niejawnym </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z wniosku <span class="anon-block">T. B.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przy udziale Skarbu Państwa, <span class="anon-block">W. B. (1)</span>, <span class="anon-block">M. W.</span>, <span class="anon-block">T. P.</span>, <span class="anon-block">W. P.</span>, <span class="anon-block">W. B. (2)</span>, <span class="anon-block">S. B.</span>, <span class="anon-block">J. B.</span>, <span class="anon-block">R. B.</span>, <span class="anon-block">D. B. (1)</span>, <span class="anon-block">A. B. (1)</span>, <span class="anon-block">J. K.</span>, <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, <span class="anon-block">M. C. (2)</span>, <span class="anon-block">B. J. (1)</span>, <span class="anon-block">A. T.</span>, <span class="anon-block">P. T.</span>, <span class="anon-block">M. T.</span>, <span class="anon-block">B. B.</span>, <span class="anon-block">K. T.</span>, Gminy <span class="anon-block">C.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zasiedzenie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>1.  <strong> <!-- -->stwierdzić, że <span class="anon-block">T. B.</span> nabył przez zasiedzenie z dniem 25.09.2018r.: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->a. własność nieruchomości położonej w miejscowości <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">C.</span>, oznaczonej jako <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o łącznej powierzchni 3,6700 ha, stanowiącej część nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Kaliszu Wydział VI Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą KW nr (...)</span>,</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->b. własność nieruchomości położonej w miejscowości <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">C.</span>, oznaczonej jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> o powierzchni 0,5500 ha nieposiadającej urządzonej księgi wieczystej, </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->oddalić wniosek <span class="anon-block">W. B. (1)</span> o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie nieruchomości określonych w pkt 1 a-b niniejszego postanowienia, </strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->oddalić wniosek <span class="anon-block">J. K.</span> o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie nieruchomości określonych w pkt 1 a-b niniejszego postanowienia przez <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, </strong> </p> <p>4.  <strong> <!-- -->stwierdzić, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. </strong> </p> <p> Asesor sądowy <span class="anon-block">A. S.</span> </p> <p>Sygn. I Ns 498/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W dniu 4 maja 2018r. wnioskodawca <span class="anon-block">T. B.</span> wniósł o stwierdzenie, że nabył przez zasiedzenie własność nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> gmina <span class="anon-block">C.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Kaliszu Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>, oznaczonej jako <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, o łącznej powierzchni 3,6700 ha, a także nieruchomości oznaczonej w rejestrze gruntów symbolem G35, składającej się z <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, nieposiadającej urządzonej księgi wieczystej, o powierzchni 0,5500 ha.</p> <p>W uzasadnieniu <span class="anon-block">T. B.</span> podał, iż jego rodzice – <span class="anon-block">W. B. (1)</span> oraz <span class="anon-block">S. B.</span> użytkowali nieruchomości położone w <span class="anon-block">P.</span> opisane we wniosku w imieniu <span class="anon-block">S. C.</span>, która zmarła w 1984r. Po jej śmierci jej syn <span class="anon-block">H. C.</span> przekazał im nieformalnie wskazane nieruchomości. <span class="anon-block">H. C.</span> zmarł w 1987 roku. Od tej pory rodzice wnioskodawcy byli jedynymi użytkownikami ww. działek, przy czym <span class="anon-block">S. B.</span> zmarł w 1998r. i od tej pory wyłącznym posiadaczem i użytkownikiem była matka wnioskodawcy – <span class="anon-block">W. B. (1)</span>. W 2014r. <span class="anon-block">W. B. (1)</span> przekazała wnioskodawcy w posiadanie i użytkowanie wszystkie wymienione działki.</p> <p> <em> <!-- -->(wniosek k. 3-4)</em> </p> <p>Uczestniczka <span class="anon-block">J. K.</span> wniosła o stwierdzenie, że uczestniczka <span class="anon-block">M. C. (1)</span> z dniem 1 października 2005r. nabyła przez zasiedzenie własność nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> gmina <span class="anon-block">C.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Kaliszu Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>, oznaczonej jako <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, o łącznej powierzchni 3,6700 ha, a także nieruchomości oznaczonej w rejestrze gruntów symbolem G35, składającej się z <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, nieposiadającej urządzonej księgi wieczystej, o powierzchni 0,5500 ha.</p> <p>W uzasadnieniu uczestniczka wskazała, iż od 1966r. posiadaczem samoistnym nieruchomości wskazanych w treści wniosku była <span class="anon-block">S. C.</span>. Po jej śmierci, która nastąpiła w dniu 20 lipca 1984r., posiadaczami samoistnymi nieruchomości stali się jej następcy prawni, tj. jej syn <span class="anon-block">H. C.</span> oraz jego żona <span class="anon-block">M. C. (1)</span>. <span class="anon-block">H. C.</span> zmarł w dniu 16 września 1987r., zaś od momentu jego śmierci posiadaczem samoistnym nieruchomości jest <span class="anon-block">M. C. (1)</span>. W dniu 25 września 1988r. <span class="anon-block">M. C. (1)</span> oddała <span class="anon-block">W. B. (1)</span> w posiadanie zależne <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, które były przez nią użytkowane do 1999r. Następnie dopiero w 2015r. wnioskodawca <span class="anon-block">T. B.</span> ponownie zamanifestował ich posiadanie zależne przez zaoranie i zasianie pola. Z kolei <span class="anon-block">działki o nr (...)</span> weszły w posiadanie wnioskodawcy bez podstawy prawnej dopiero w 2017r. Tym samym nieruchomości opisane we wniosku zostały nabyte przez <span class="anon-block">M. C. (1)</span> przez zasiedzenie z dniem 1 października 2005r.</p> <p> <em> <!-- -->(pismo uczestniczki k. 66-70)</em> </p> <p>W piśmie z dnia 14 marca 2019r. uczestniczka <span class="anon-block">W. B. (1)</span> wniosła o stwierdzenie, iż z dniem 1 października 2005 r. nabyła przez zasiedzenie własność nieruchomości określonych w treści wniosku, ewentualnie o uwzględnienie wniosku wnioskodawcy <span class="anon-block">T. B.</span>.</p> <p>W uzasadnieniu uczestniczka wskazała, że od śmierci <span class="anon-block">S. C.</span> użytkuje nieruchomości objęte wnioskiem, zaś <span class="anon-block">M. C. (1)</span> nigdy ich nie posiadała.</p> <p> <em> <!-- -->(pismo k. 120)</em> </p> <p>Uczestnicy <span class="anon-block">W. B. (1)</span>, <span class="anon-block">T. P.</span>, <span class="anon-block">J. B.</span>, <span class="anon-block">R. B.</span>, <span class="anon-block">D. B. (1)</span> i <span class="anon-block">M. W.</span> przyłączyli się do stanowiska wnioskodawcy <span class="anon-block">T. B.</span>.</p> <p>Uczestnicy <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, <span class="anon-block">M. C. (2)</span> oraz <span class="anon-block">B. J. (1)</span> przyłączyli się do stanowiska uczestniczki <span class="anon-block">J. K.</span>.</p> <p>Uczestnik Skarb Państwa repr. przez Starostę <span class="anon-block">K.</span> początkowo pozostawił rozstrzygnięcie w przedmiocie zasiedzenia do uznania Sądu, jednak w piśmie z dnia 15 kwietnia 2019r. wniósł o oddalenie wniosku o stwierdzenie zasiedzenia <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, której stan wskazuje na brak użytkowania przez inne osoby od co najmniej 30 lat. Wskazał także, iż w stosunku do <span class="anon-block">działek nr (...)</span> toczy się postępowanie przed Wojewodą <span class="anon-block"> (...)</span> w przedmiocie stwierdzenia, że ww. działki z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000r. stały się własnością Gminy <span class="anon-block">C.</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(pismo k. 154-155)</em> </p> <p>Pozostali uczestnicy <span class="anon-block">S. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (1)</span>, <span class="anon-block">P. T.</span>, <span class="anon-block">A. T.</span>, nie zajęli stanowiska w sprawie.</p> <p>Postanowieniem z dnia 17 maja 2019r. Sąd Rejonowy w Kaliszu wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników <span class="anon-block">M. T.</span>, <span class="anon-block">B. B.</span> i <span class="anon-block">K. T.</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(postanowienie k . 170).</em> </p> <p>Ww. uczestnicy nie zajęli stanowiska w sprawie.</p> <p>Postanowieniem z dnia 23 lipca 2019r. Sąd Rejonowy w Kaliszu wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnika Gminę <span class="anon-block">C.</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(postanowienie k. 203)</em> </p> <p>W piśmie z dnia 10 października 2019r. Gmina <span class="anon-block">C.</span> wskazała, iż jest obecnie właścicielem <span class="anon-block">działek nr (...)</span> położonych w obrębie <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(pismo k. 238-239)</em> </p> <p>Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2020r. Sąd Rejonowy w Kaliszu wezwał ewentualnych uczestników do udziału w sprawie poprzez ogłoszenie.</p> <p> <em> <!-- -->(postanowienie k. 324)</em> </p> <p>W toku dalszego postępowania wnioskodawca i uczestnicy pozostali przy zajętych stanowiskach.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Nieruchomość położona w <span class="anon-block">P.</span>, składająca się z <span class="anon-block">działek nr (...)</span>, stanowi część większej nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Kaliszu Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>, w której jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa. Łączna powierzchnia wymienionych działek wynosi 3,67 ha</p> <p>Prawomocną decyzją z dnia 24 czerwca 2019r. Wojewoda <span class="anon-block"> (...)</span> stwierdził nabycie przez Gminę <span class="anon-block">C.</span> z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000r. prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w obrębie <span class="anon-block">P.</span>, jednostka ewidencyjna <span class="anon-block">C.</span>, oznaczonej jako: działka o <span class="anon-block">numerze ewidencyjnym (...)</span> o powierzchni 1,9800 ha, działka o <span class="anon-block">numerze ewidencyjnym (...)</span> o powierzchni 0,0700 ha, działka o <span class="anon-block">numerze ewidencyjnym (...)</span> o powierzchni 0,300 ha oraz działka o <span class="anon-block">numerze ewidencyjnym (...)</span> o powierzchni 0,9300 ha, ark. mapy 1, zapisanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej numer (...)</span>, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kaliszu, VI Wydział Ksiąg Wieczystych. W związku z powyższym w dziale III ww. księgi wieczystej widnieje ostrzeżenie o treści „stan prawny nieruchomości jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym zgodnie z decyzją wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 24 czerwca 2019r., znak: SN-IV.7510.75.2018.7”.</p> <p>Nieruchomość położona w <span class="anon-block">P.</span> oznaczona jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> o pow. 0,55 ha nie ma urządzonej księgi wieczystej.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: odpis <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> k.8; wypis z rejestru gruntów k.9-10; decyzja k. 201-201v)</em> </p> <p>Przedmiotowe nieruchomości od 1966r. pozostawały we władaniu <span class="anon-block">S. C.</span>. W latach 80-tych <span class="anon-block">S. C.</span>, z uwagi na stan zdrowia, nie była zdolna do samodzielnego prowadzenia prac rolnych na posiadanych gruntach. Ziemi tej nie użytkował również jej syn – <span class="anon-block">H. C.</span>, który zamieszkiwał w <span class="anon-block">L.</span>, dlatego <span class="anon-block">S. C.</span> zezwoliła rodzicom wnioskodawcy: <span class="anon-block">W. B. (1)</span> i jej mężowi <span class="anon-block">S. B.</span> na uprawę działek objętych wnioskiem.</p> <p> <span class="anon-block">S. C.</span> zmarła w 1984r. Wkrótce po śmierci matki <span class="anon-block">H. C.</span> oświadczył rodzicom wnioskodawcy, iż nie jest zainteresowany uprawą ziemi w <span class="anon-block">P.</span> i że mogą „wziąć sobie” nieruchomości objęte wnioskiem. W konsekwencji od tej pory <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">W.</span> samodzielnie i na własny rachunek prowadzili prace o charakterze rolniczym na nieruchomościach objętych wnioskiem.</p> <p> <span class="anon-block">H. C.</span> zmarł w 1987r. Po jego śmierci wdowa po nim – <span class="anon-block">M. C. (1)</span> i <span class="anon-block">W. B. (1)</span> prowadziły rozmowy mające na celu sformalizowanie faktu przekazania rodzinie <span class="anon-block">B.</span> działek, których użytkownikiem była wcześniej <span class="anon-block">S. C.</span> i zawarcia w związku z tym stosownej umowy.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zaświadczenie k. 74; zeznania wnioskodawcy <span class="anon-block">T. B.</span>, 00:09:34-00:19:53, k. 83 w zw. z 00:43:<span class="anon-block"> (...)</span>:21:35, k. 294; zeznania uczestniczki <span class="anon-block">W. B. (1)</span>, 00:19:53-00:42:48, k. 83 w zw. z 01:21:35-01:38:11, k. 294; częściowo zeznania uczestniczki <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, 00:42:48-00:57:31, k.83 w zw. z 01:46:48-01:53:19, k. 294; zeznania uczestniczki <span class="anon-block">T. P.</span>, 00:05:01-00:18:41, k.111 w zw. z 01:38:11-01:46,48 k. 294; zeznania informacyjne uczestnika <span class="anon-block">J. B.</span> 00:18:41-00:22:42, k. 111; zeznania informacyjne uczestnika <span class="anon-block">R. B.</span>, 00:22:42-00:28:41, k. 111; zeznania informacyjne uczestniczki <span class="anon-block">M. W.</span>, 00:34:50-00:37:10, k.111)</em> </p> <p>W dniu 25 września 1988r. <span class="anon-block">W. B. (1)</span> oraz <span class="anon-block">M. C. (1)</span> zawarły umowę zatytułowaną „umowa dzierżawna”. Zgodnie z jej treścią <span class="anon-block">M. C. (1)</span> użytkowniczka ziemi znajdującej się we wsi <span class="anon-block">P.</span> o powierzchni 2,26 ha „wypuszcza w wieczną dzierżawę” <span class="anon-block">W. B. (1)</span> (ziemię), „którą użytkuje od 1984 roku”. Następnie sygnatariuszki kontraktu podpisały się pod wskazaną umową, podpisy nanieśli także <span class="anon-block">S. K. (1)</span> jako sołtys w <span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">P.</span> oraz jeden świadek.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: umowa k. 71)</em> </p> <p>W chwili zawierania wyżej opisanej umowy jej sygnatariuszki nie posiadały wiedzy co do dokładnej powierzchni nieruchomości, której posiadaczką była wcześniej <span class="anon-block">S. C.</span>, niemniej zarówno <span class="anon-block">W. B. (1)</span> jak i <span class="anon-block">M. C. (1)</span> pozostawały w przekonaniu, że kontrakt obejmuje wszystkie grunty w <span class="anon-block">P.</span> posiadane wcześniej przez <span class="anon-block">S. C.</span>.</p> <p> <span class="anon-block">W. B. (1)</span> była przekonana, iż zawierana przez nią z <span class="anon-block">M. C. (1)</span> umowa oznacza, że definitywnie nabyła od niej nieruchomości objęte wnioskiem. Z kolei <span class="anon-block">M. C. (1)</span> uważała, że skoro w umowie zawarto zapis „wypuszcza w wieczną dzierżawę” to oznacza to, że została ona zawarta „na zawsze”. Płatność z tytułu wskazanego kontraktu wynosiła 80.000 zł i została uiszczona przez <span class="anon-block">W. B. (1)</span> w dwóch ratach. W ocenie stron umowy, kwota ta wyczerpywała roszczenia finansowe <span class="anon-block">M. C. (1)</span> wobec <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">S. B.</span> z tytułu zawartego kontraktu.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zeznania wnioskodawcy <span class="anon-block">T. B.</span>, 00:09:34-00:19:53, k. 83 w zw. z 00:43:<span class="anon-block"> (...)</span>:21:35, k. 294; zeznania uczestniczki <span class="anon-block">W. B. (1)</span>, 00:19:53-00:42:48, k. 83 w zw. z 01:21:35-01:38:11, k. 294; częściowo zeznania uczestniczki <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, 00:42:48-00:57:31, k.83 w zw. z 01:46:48-01:53:19, k. 294; zeznania uczestniczki <span class="anon-block">T. P.</span>, 00:05:01-00:18:41, k.111 w zw. z 01:38:11-01:46,48 k. 294; zeznania informacyjne uczestnika <span class="anon-block">J. B.</span> 00:18:41-00:22:42, k. 111; zeznania informacyjne uczestnika <span class="anon-block">R. B.</span>, 00:22:42-00:28:41, k. 111; zeznania informacyjne uczestniczki <span class="anon-block">M. W.</span>, 00:34:50-00:37:10, k.111)</em> </p> <p>Po zawarciu ww. umowy <span class="anon-block">W. B. (1)</span> wraz z mężem i przy pomocy dzieci w dalszym ciągu użytkowali całość nieruchomości pozostawionej przez <span class="anon-block">S. C.</span> w <span class="anon-block">P.</span>, tj. <span class="anon-block">działki (...)</span>, uiszczając również należne z tego tytułu podatki. Z decyzji o wymiarze podatku, rodzice wnioskodawcy dowiedzieli się o faktycznym areale posiadanej ziemi, który wynosił 4,2200 ha.</p> <p>W przekonaniu lokalnej społeczności właścicielami gruntów opisanych wyżej, położonych w <span class="anon-block">P.</span> byli państwo <span class="anon-block">B.</span>, którzy otrzymali tę ziemię od <span class="anon-block">S. C.</span>. <span class="anon-block"> (...)</span> objęte wnioskiem były w pełni i w sposób ciągły użytkowane przez rodziców wnioskodawcy do śmierci <span class="anon-block">S. B.</span>, która nastąpiła w 1998r.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">S. K. (2)</span>, 00:38:40-00:50:51, k. 111; zeznania świadka <span class="anon-block">S. K. (1)</span>, 01:06:41:01:19:29, k.111; zeznania świadka <span class="anon-block">D. S.</span>, 00:50:51-01:01:36, k.111; zeznania świadka <span class="anon-block">R. A.</span>, 01:01:36, k.111; częściowo zeznania świadka <span class="anon-block">M. M.</span>, 00:04:12-00:20:14, k.212; zeznania świadka <span class="anon-block">P. K.</span>, 00:04:2700:41:53, k.294; zeznania wnioskodawcy <span class="anon-block">T. B.</span>, 00:09:34-00:19:53, k. 83 w zw. z 00:43:<span class="anon-block"> (...)</span>:21:35, k. 294; zeznania uczestniczki <span class="anon-block">W. B. (1)</span>, 00:19:53-00:42:48, k. 83 w zw. z 01:21:35-01:38:11, k. 294; zeznania uczestniczki <span class="anon-block">T. P.</span>, 00:05:01-00:18:41, k.111 w zw. z 01:38:11-01:46,48 k. 294; zeznania informacyjne uczestnika <span class="anon-block">J. B.</span> 00:18:41-00:22:42, k. 111; zeznania informacyjne uczestnika <span class="anon-block">R. B.</span>, 00:22:42-00:28:41, k. 111; zeznania informacyjne uczestniczki <span class="anon-block">M. W.</span>, 00:34:50-00:37:10, k.111)</em> </p> <p>Ojciec wnioskodawcy - <span class="anon-block">S. B.</span> zmarł w dniu 23 marca 1998r. Spadek po nim nabyli żona <span class="anon-block">W. B. (1)</span> w 10/40 części oraz dzieci <span class="anon-block">W. P.</span>, <span class="anon-block">T. P.</span>, <span class="anon-block">M. W.</span>, <span class="anon-block">W. B. (2)</span>, <span class="anon-block">J. B.</span>, <span class="anon-block">D. B. (2)</span>, <span class="anon-block">T. B.</span>, <span class="anon-block">R. B.</span>, <span class="anon-block">A. B. (2)</span> i <span class="anon-block">S. B.</span> po 3/40 części. W części części obejmującej udział w gospodarstwie rolnym spadek po <span class="anon-block">S. B.</span> nabyła żona <span class="anon-block">W. B. (1)</span> oraz dzieci <span class="anon-block">W. P.</span> i <span class="anon-block">A. B. (2)</span> po 1/3 części.</p> <p> <em> <!-- --> (dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 06.05.1998r. w sprawie Ns 513/98, k.28 akt Ns 513/98)</em> </p> <p>Po śmierci <span class="anon-block">S. B.</span> w dalszym ciągu wyłącznym posiadaczem gruntów położonych w <span class="anon-block">P.</span> była <span class="anon-block">W. B. (1)</span>. Żadne z jej dzieci nie kwestionowało jej władztwa czy też prawa do decydowania o tych nieruchomościach, nie rościło sobie pretensji do ich posiadania.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zeznania wnioskodawcy <span class="anon-block">T. B.</span>, 00:09:34-00:19:53, k. 83 w zw. z 00:43:<span class="anon-block"> (...)</span>:21:35, k. 294; zeznania uczestniczki <span class="anon-block">W. B. (1)</span>, 00:19:53-00:42:48, k. 83 w zw. z 01:21:35-01:38:11, k. 294; zeznania uczestniczki <span class="anon-block">T. P.</span>, 00:05:01-00:18:41, k.111 w zw. z 01:38:11-01:46,48 k. 294; zeznania informacyjne uczestnika <span class="anon-block">J. B.</span> 00:18:41-00:22:42, k. 111; zeznania informacyjne uczestnika <span class="anon-block">R. B.</span>, 00:22:42-00:28:41, k. 111; zeznania informacyjne uczestniczki <span class="anon-block">M. W.</span>, 00:34:50-00:37:10, k.111)</em> </p> <p>Po roku 1998r. <span class="anon-block">W. B. (1)</span> w dalszym ciągu użytkowała nieruchomości objęte wnioskiem, jednakowoż prace nie były wykonywane rokrocznie z uwagi na pogarszający się stan jej zdrowia. Matka wnioskodawcy sprzątała gałęzie z lasu położonego na nieruchomości 137/1 oraz łąki położonej na <span class="anon-block">działce (...)</span>, które wykorzystywała na opał. Na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> była łąka, wykonywane były sianokosy. Na pozostałych nieruchomościach okresowo dokonywano upraw.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">P. K.</span>, 00:04:2700:41:53, k.294; zeznania wnioskodawcy <span class="anon-block">T. B.</span>, 00:09:34-00:19:53, k. 83 w zw. z 00:43:<span class="anon-block"> (...)</span>:21:35, k. 294; zeznania uczestniczki <span class="anon-block">W. B. (1)</span>, 00:19:53-00:42:48, k. 83 w zw. z 01:21:35-01:38:11, k. 294)</em> </p> <p>W dniu 1 lipca 2014r. <span class="anon-block">W. B. (1)</span> sporządziła dokument, w którego treści złożyła oświadczenie, zgodnie z którym przekazała nieruchomości objęte wnioskiem o powierzchni 4,22 ha „na własność” synowi, a uczestnikowi postępowania <span class="anon-block">T. B.</span>. W tym też dniu nastąpiło wydanie przedmiotowej nieruchomości na rzecz <span class="anon-block">T. B.</span>. Od tego czasu nieruchomości objęte wnioskiem są w całości użytkowane przez <span class="anon-block">T. B.</span>, który na części z nich zasiał uprawy. Wnioskodawca wstrzymuje się z przecinką drzew na <span class="anon-block">działce (...)</span> z uwagi na brak uregulowania stanu prawnego nieruchomości.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: oświadczenie k. 12; zeznania wnioskodawcy <span class="anon-block">T. B.</span>, 00:09:34-00:19:53, k. 83 w zw. z 00:43:<span class="anon-block"> (...)</span>:21:35, k. 294 )</em> </p> <p>W okresie od podpisania umowy w dniu 25 września 1988r. do 2018r. ani <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, ani jej zstępni nie wykazywali żadnego zainteresowania nieruchomościami położonymi w <span class="anon-block">P.</span>, nie rościli sobie do nich żadnych pretensji, nie wykorzystywali tych gruntów w żaden sposób.</p> <p> <em> <!-- -->(okoliczności niesporne)</em> </p> <p>W ostatnich latach <span class="anon-block">M. C. (1)</span> otrzymała ofertę kupna działek objętych wnioskiem złożoną przez <span class="anon-block">M. M.</span>, którego jednak poinformowała, że nie może ich sprzedać, ponieważ „<span class="anon-block">B.</span> mi zapłacił i już nie mogę sprzedać”.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zeznania uczestniczki <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, 00:42:48-00:57:31, k.83 w zw. z 01:46:48-01:53:19, k. 294)</em> </p> <p>W dniu 14 sierpnia 2015r. uczestniczka <span class="anon-block">W. B. (1)</span> (matka wnioskodawcy) wniosła o stwierdzenie, że nabyła w 2014r. przez zasiedzenie własność nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> gmina <span class="anon-block">C.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Kaliszu Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>, oznaczonej jako <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, o łącznej powierzchni 3,6700 ha. a także nieruchomości oznaczonej w rejestrze gruntów symbolem G35, składającej się z <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, nieposiadającej urządzonej księgi wieczystej, o powierzchni 0,5500 ha. We wskazanym postepowaniu Sąd Rejonowy w Kaliszu wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, <span class="anon-block">M. C. (2)</span>, <span class="anon-block">B. J. (2)</span>, <span class="anon-block">J. K.</span>, <span class="anon-block">A. T.</span> oraz <span class="anon-block">P. T.</span>. Wskazane osoby nie zajęły w przedmiotowej sprawie stanowiska. Postanowieniem z dnia 30 października 2017r. Sad Rejonowy w Kaliszu oddalił wniosek <span class="anon-block">W. B. (1)</span>, wskazując w uzasadnieniu orzeczenia, iż przed upływem okresu 30 lat posiadania samoistnego nieruchomości objętych wnioskiem, przeniosła ich posiadanie na syna <span class="anon-block">T. B.</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: wniosek k.2-4; pismo k. 40; postanowienia k. 15v, 76, 113; postanowienie k. 142 akt I Ns 1877/15 SR w Kaliszu)</em> </p> <p>Po przejęciu posiadania nieruchomości objętych wnioskiem przez <span class="anon-block">T. B.</span>, podjął on działania mające na celu uregulowanie ich stanu prawnego. W związku z powyższym wnioskodawca wraz z matką <span class="anon-block">W. B. (1)</span> spotkali się z <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, która ich poinformowała, że nie rości sobie pretensji do działek położonych w <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p>W późniejszym okresie postawa uczestniczki uległa zmianie z uwagi na fakt, iż jej zstępni zaczęli wysuwać roszczenia związane z zasiedzeniem nieruchomości objętych wnioskiem.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zeznania wnioskodawcy <span class="anon-block">T. B.</span>, 00:09:34-00:19:53, k. 83 w zw. z 00:43:<span class="anon-block"> (...)</span>:21:35, k. 294; zeznania uczestniczki <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, 00:42:48-00:57:31, k.83 w zw. z 01:46:48-01:53:19, k. 224)</em> </p> <p>Aktualnie działki objęte wnioskiem są uprawiane wyłącznie przez wnioskodawcę <span class="anon-block">T. B.</span>, który uiszcza od nich podatek rolny i leśny.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">S. K. (2)</span>, 00:38:40-00:50:51, k. 111; zeznania świadka <span class="anon-block">D. S.</span>, 00:50:51-01:01:36, k.111; zeznania świadka <span class="anon-block">R. A.</span>, 01:01:36, k.111; zeznania świadka <span class="anon-block">P. K.</span>, 00:04:2700:41:53, k.294; zeznania wnioskodawcy <span class="anon-block">T. B.</span>, 00:09:34-00:19:53, k. 83 w zw. z 00:43:<span class="anon-block"> (...)</span>:21:35, k. 294; zeznania uczestniczki <span class="anon-block">W. B. (1)</span>, 00:19:53-00:42:48, k. 83 w zw. z 01:21:35-01:38:11, k. 294; zeznania uczestniczki <span class="anon-block">T. P.</span>, 00:05:01-00:18:41, k.111 w zw. z 01:38:11-01:46,48 k. 294; zeznania informacyjne uczestnika <span class="anon-block">J. B.</span> 00:18:41-00:22:42, k. 111; zeznania informacyjne uczestnika <span class="anon-block">R. B.</span>, 00:22:42-00:28:41, k. 111; zeznania informacyjne uczestniczki <span class="anon-block">M. W.</span>, 00:34:50-00:37:10, k.111; decyzje k. 10,13)</em> </p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Powyższy stan faktyczny</span> Sąd ustalił w oparciu o złożone do akt sprawy dokumenty, w tym dokumenty znajdujące się w aktach spraw Ns 513/98 oraz I Ns 1877/15 Sądu Rejonowego w Kaliszu, a także w oparciu o spójne i wzajemnie uzupełniające się zeznania świadków <span class="anon-block">S. K. (2)</span>, <span class="anon-block">D. S.</span>, <span class="anon-block">R. A.</span> oraz <span class="anon-block">P. K.</span> oraz zeznania wnioskodawcy <span class="anon-block">T. B.</span>, uczestników <span class="anon-block">W. B. (1)</span>, <span class="anon-block">D. B. (1)</span>, <span class="anon-block">R. B.</span>, <span class="anon-block">J. B.</span>, <span class="anon-block">T. P.</span>, <span class="anon-block">M. W.</span>. Podkreślenia wymaga, że nie każda z przesłuchanych osób posiadała wiedzę na temat wszystkich okoliczności sprawy, jednakowoż z ich przekonujących depozycji możliwe było dokonanie miarodajnych ustaleń faktycznych dotyczących losów gruntów objętych wnioskiem na przestrzeni lat.</p> <p>Sąd częściowo dał wiarę świadkowi <span class="anon-block">M. M.</span>, albowiem świadek ten zeznawał, iż nieruchomości objęte wnioskiem nie były uprawiane przez wnioskodawcę i jego rodzinę, co stoi w sprzeczności z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym. Ponadto świadek z bliżej nieokreślonych przyczyn zataił fakt podejmowanych przez siebie działań mających na celu nabycie działek stanowiących przedmiot postępowania od <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, co wszak potwierdziła sama wymieniona uczestniczka.</p> <p>Zeznania <span class="anon-block">M. C. (1)</span> zasługiwały na wiarę w części, w której uczestniczka odpowiadała spontanicznie, mówiąc o swoim rozumieniu umowy zawartej z <span class="anon-block">W. B. (1)</span> oraz późniejszej postawie wobec nieruchomości objętych wnioskiem, albowiem odpowiada to zasadom logiki i doświadczenia życiowego oraz koresponduje z pozostałym materiałem dowodowym. W późniejszej części swoich zeznań uczestniczka starała się jednak odpowiadać, używając wyuczonych formułek, przy czym szczerze przyznała, że zmiana jej postawy w związku z nieruchomościami przekazanymi rodzinie wnioskodawcy wynika z namów jej zstępnych, dążących do uzyskania własności tych nieruchomości w drodze zasiedzenia. W konsekwencji tym zeznaniom uczestniczki, w których mówiła, że uważała, że kontrakt z 1988r. jest umową dzierżawy i że pozostawała w przekonaniu, że nieruchomości w dalszym ciągu znajdują się w jej posiadaniu, nie można było dać wiary jako zupełnie nie przystającym do pozostałych dowodów. Uczestniczka na przestrzeni 30 lat nie wykazywała jakiegokolwiek zainteresowania przedmiotowym działkami, w tym w toku poprzedniego postępowania o stwierdzenie ich zasiedzenia na rzecz matki wnioskodawcy <span class="anon-block">W. B. (1)</span>. Z tego względu w tej części należało wskazane depozycje uznać za nastawione wyłącznie na taką interpretację zachowań uczestników, która prowadziłaby do korzystnego dla uczestniczki <span class="anon-block">M. C. (1)</span> rozstrzygnięcia. Konstatacja ta jest tym bardziej uzasadniona, zważając na fakt, że uczestniczka w zasadzie wprost przyznała, że umowa miała być zawarta „na zawsze” i że nie wie w zasadzie, czym różni się umowa sprzedaży od umowy dzierżawy.</p> <p>Sąd nie dał wiary zeznaniom <span class="anon-block">M. C. (2)</span>, albowiem składane przez niego depozycje z uwagi na ich treść traktować należało jako wersję wydarzeń przygotowaną do zaprezentowania w toku postępowania w przedmiocie zasiedzenia i mającą na celu uzyskanie rozstrzygnięcia korzystnego dla uczestniczki <span class="anon-block">M. C. (1)</span> – jego matki. Wskazana uczestniczka sama zresztą przyznała, że zdecydowała się wysunąć roszczenia wobec nieruchomości objętych wnioskiem na skutek namów swoich dzieci. Uczestnik <span class="anon-block">M. C. (2)</span> podawał informacje stojące w sprzeczności z zeznaniami wszystkich przesłuchanych w sprawie uczestników i świadków, mówiąc między innymi o tym, że jego ojciec <span class="anon-block">H. C.</span> jeszcze w latach 80tych uprawiał grunty objęte wnioskiem (czego nie potwierdziła ani <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, ani żadna inna osoba), że on i jego rodzina interesowali się gruntami położonymi w <span class="anon-block">P.</span> na przestrzeni 30 lat aż do okresu poprzedzającego wszczęcie niniejszego postępowania (również przeczą temu zeznania wszystkich uczestników i świadków) bądź podając szczegóły dotyczące procesu kontraktowania i interpretacji umowy z 1988r., których nie znały i nie pamiętały same jego strony. Dość wskazać, że uczestnik opowiadał o okolicznościach towarzyszących rozmowom, ustaleniach dokonywanych w trakcie spotkań, a nawet konkretnych dniach tygodnia, gdy do nich dochodziło. Mając jednak na uwadze zasady doświadczenia życiowego, trudno uwierzyć, by uczestnik, opierając się wyłącznie na własnej pamięci, potrafił podać te wszystkie fakty i to w takich szczegółach, podczas gdy dotyczyły one zdarzeń sprzed 30 lat, gdy był nastoletnim chłopcem. Z tego też względu trudno dać wiarę, by z uwagi na młody wiek w ogóle uczestniczył w jakichkolwiek rozmowach związanych z nieruchomościami położonymi w <span class="anon-block">P.</span>, podczas gdy jego wypowiedzi wskazywały na to, że w rzeczonym okresie miał posiadać wiedzę o rodzajach umów cywilnoprawnych, różnicach pomiędzy umową dzierżawy i sprzedaży, a jego rodzina umiała zakwalifikować kontrakt zawarty przez <span class="anon-block">M. C. (1)</span> i <span class="anon-block">W. B. (1)</span> i dokonać świadomego wyboru umowy dzierżawy. Mimo świadomości o postępowaniu toczącym się w 2015r. z wniosku <span class="anon-block">W. B. (1)</span>, a dotyczącym zasiedzenia nieruchomości objętych niniejszym wnioskiem, uczestnik <span class="anon-block">M. C. (2)</span> nie zgłosił wtedy wskazanych twierdzeń, co także podaje w wątpliwość opisywane przez niego wydarzenia oraz ich interpretację. Skoro bowiem uczestnik i pozostali członkowie jego rodziny byli przekonani w tak daleko idącym stopniu, iż nigdy nie doszło do wyzbycia się przez nich posiadania gruntów w <span class="anon-block">P.</span> i powinny one należeć do <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, to budzi zdziwienie przemilczenie przez niego tych faktów w toku sprawy I Ns 1877/15. W konsekwencji, Sąd nie dał wiary wskazanemu uczestnikowi w całości.</p> <p>Sąd nie dokonywał ustaleń faktycznych w oparciu o zeznania uczestniczki <span class="anon-block">B. J. (1)</span>, albowiem wprost przyznała ona, iż nie posiada wiedzy na temat okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś podawane przez nią treści odpowiadały w zasadzie uzgodnionej wraz z innymi członkami rodziny wersji, mającej na celu uzyskanie rozstrzygnięcia pozytywnego dla matki uczestniczki – <span class="anon-block">M. C. (1)</span>.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył co następuje:</strong> </p> <p>Wniosek wnioskodawcy <span class="anon-block">T. B.</span>, jako zasadny, zasługiwał na uwzględnienie, natomiast wnioski <span class="anon-block">J. K.</span> i <span class="anon-block">W. B. (1)</span> podlegały oddaleniu.</p> <p>Zgodnie z dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art.172 k.c.</a> instytucja zasiedzenia polega na tym, iż posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat 20 jako posiadacz samoistny, chyba, że uzyskał posiadanie w złej wierze, bowiem wówczas nabywa własność po upływie lat 30. Do nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia konieczne jest zatem łączne spełnienie następujących przesłanek: samoistnego posiadania oraz odpowiedniego upływu czasu.</p> <p>Posiadaczem samoistnym nieruchomości jest ten, kto włada nią jak właściciel (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336)">art. 336 k.c.</a>). Posiadanie samoistne, zwane także właścicielskim, charakteryzuje się tym, że posiadacz włada rzeczą w takim zakresie, jak to czyni właściciel, wykorzystując taką faktyczną możliwość władania rzeczą, do jakiej właściciel jest uprawniony (postanowienie SN z dnia 7 maja 1986 r., III CRN 60/86, OSNCP 1987, nr 9, poz. 138). Tylko ten, kto rzeczą faktycznie włada z zamiarem władania dla siebie (<em> <!-- --> cum animo rem sibi habendi</em>), jest jej posiadaczem samoistnym. Wola posiadania nie może być ukryta - chodzi tu o jawny dla otoczenia, niedwuznaczny zamiar. Osoba, która w wyniku wykonania umowy przeniesienia własności zawartej bez zachowania formy aktu notarialnego nabyła władanie nad nieruchomością, jest jej posiadaczem samoistnym (wyrok SN z dnia 4 października 1979 r., III CRN 163/79, OSNCP 1980, nr 5, poz. 95, z glosą Z. <span class="anon-block">C. (...)</span>, Palestra 1981, nr 7-9, s. 109). Posiadanie nie traci cechy samoistności z tego powodu, że posiadacz wie, że nie jest właścicielem, jeżeli tylko posiada tak, jakby był właścicielem. Jest tak, dlatego że świadomość posiadacza co do przysługującego mu prawa do posiadania nie decyduje o tym, czy posiadanie ma charakter posiadania samoistnego, czy zależnego, natomiast ma istotne znaczenie przy ocenie dobrej lub złej wiary. Obok woli posiadania "jak właściciel" konieczne jest także faktyczne władanie rzeczą. Dlatego też dla uznania posiadania za samoistne nie jest konieczne przekonanie posiadacza, że przysługuje mu prawo własności; wystarczające jest, że posiadacz wie, że nie jest właścicielem, ale rzecz posiada jak właściciel i włada nią jak właściciel (tak też SN w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2014 r., III CSK 133/13, <span class="anon-block">L. (...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span>; podobnie w postanowieniu z dnia 9 grudnia 2014 r., III CSK 336/13, <span class="anon-block">L. (...)</span> nr<span class="anon-block">(...)</span>).</p> <p>Podkreślenia przy tym wymaga, iż stan faktyczny, o którym mowa, polega na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą; efektywne w sensie gospodarczym korzystanie z rzeczy (nieruchomości) nie jest konieczną przesłanką posiadania; dla istnienia posiadania bowiem nie jest konieczne rzeczywiste korzystanie z rzeczy, lecz sama możność takiego korzystania (wyrok SN z dnia 3 czerwca 1966 r., III CR 108/66, OSPiKA 1967, z. 10, poz. 234, z glosą A. <span class="anon-block">K. (...)</span>.</p> <p>W niniejszej sprawie niesporne co do zasady było to, że rodzice wnioskodawcy, a potem wnioskodawca posiadali nieruchomości objęte wnioskiem, przy czym sporny był zakres i charakter tego posiadania.</p> <p>Z przeprowadzonego w toku niniejszej sprawy postępowania dowodowego wynika, że <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">S. B.</span> wykonywali prace rolnicze na nieruchomościach objętych wnioskiem jeszcze za życia ich poprzedniej posiadaczki samoistnej - <span class="anon-block">S. C.</span>, tj. przed rokiem 1984r. Dopiero po tej dacie objęli je w samodzielne posiadanie, otrzymując dodatkowo informację od następcy prawnego <span class="anon-block">S. H.</span> <span class="anon-block">C.</span>, że mogą te grunty sobie „wziąć”, przy czym ani ze złożonych do akt sprawy dokumentów, ani z depozycji przesłuchanych osób nie sposób ustalić dokładnej daty, w jakiej to nastąpiło. Po śmierci <span class="anon-block">H. C.</span>, która nastąpiła w 1987r. <span class="anon-block">S. B.</span> i <span class="anon-block">W. B. (1)</span> w dalszym ciągu posiadali nieruchomości w <span class="anon-block">P.</span>, podjęli także starania mające na celu sformalizowanie istniejącego stanu rzeczy. Ich konsekwencją było zawarcie przez <span class="anon-block">W. B. (1)</span> oraz <span class="anon-block">M. C. (1)</span> w dniu 25 września 1988r. umowy zatytułowanej „umowa dzierżawna”. W ocenie wnioskodawcy była to w rzeczywistości umowa sprzedaży nieruchomości, natomiast w ocenie uczestniczki <span class="anon-block">J. K.</span> wskazany kontrakt należało zakwalifikować jako umowę dzierżawy.</p> <p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art. 65 k.c.</a> oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje (§ 1), zaś w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu (§2).</p> <p>W ocenie Sądu, mając na uwadze okoliczności zawarcia kontraktu z dnia 25 września 1988r., użyte w nim sformułowania i sposób ich interpretacji przez strony umowy, ustalenia ustne oraz postawę stron po jego zawarciu, nie może budzić wątpliwości, iż zamiarem <span class="anon-block">W. B. (1)</span> i <span class="anon-block">M. C. (1)</span> było zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości położonych w <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p>Wychodząc od samej treści kontraktu z dnia 25 września 1988r. poczynić należy konstatację, iż w jego treści użyto sformułowania „wypuszczam w wieczną dzierżawę”. W <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksie cywilnym</a> nie uregulowano rodzaju umowy nazwanej, stanowiącej umowę wiecznej dzierżawy. Słowo wieczny zgodnie ze słownikiem języka polskiego oznacza „trwający na zawsze”, „nieograniczony w czasie”. Literalna wykładnia pojęć użytych przez strony kontraktu wskazuje zatem, iż ich intencją było zawarcie umowy o definitywnym skutku przeniesienia władztwa nad nieruchomościami położonymi w <span class="anon-block">P.</span>. Okoliczność tę potwierdzają także zeznania sygnatariuszy umowy: <span class="anon-block">W. B. (1)</span>, która uważała, że „nabyła” przedmiotowe grunty oraz <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, która podała, że określenie „wieczna dzierżawa” rozumiała w ten sposób, że jest to kontrakt zawarty na zawsze.</p> <p>Co więcej, płatność z tytułu umowy z dnia 25 września 1988r. była jednorazowa, w dwóch ratach, co nadaje jej cechy bliższe cenie sprzedaży, a nie czynszu dzierżawnego. Ponadto po roku 1988r. aż do 2018r. ani uczestniczka <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, ani jej zstępni nie okazywali żadnego zainteresowania nieruchomościami w <span class="anon-block">P.</span> w zakresie obejmującym zarówno wykonywanie faktycznego władztwa jak i uregulowanie jej stanu prawnego. Przeciwnie, nawet gdy <span class="anon-block">W. B. (1)</span> – matka wnioskodawcy, w 2015r. zainicjowała postepowanie w przedmiocie stwierdzenia nabycia nieruchomości objętych wnioskiem przez zasiedzenie, to <span class="anon-block">M. C. (1)</span> i pozostali uczestnicy będący jej zstępnymi, nie zajęli stanowiska w sprawie i nie podjęli żadnych działań wskazujących na wolę posiadania tychże nieruchomości.</p> <p>Z kolei <span class="anon-block">W. B. (1)</span> wraz z mężem <span class="anon-block">S. B.</span>, a później jej syn <span class="anon-block">T. B.</span> nieprzerwanie od co najmniej 25 września 1988r. wykonywali wyłączne władztwo nad nieruchomościami objętymi wnioskiem, prowadzili na nich uprawy, ponosili z tego tytułu stosowne daniny publicznoprawne oraz w powszechnym przekonaniu lokalnej społeczności uchodzili za właścicieli tych gruntów. Oceny tej nie zmienia okoliczność przejściowego braku gospodarczego wykorzystywania wskazanych nieruchomości, albowiem nie zmieniło to charakteru ich posiadania, nie doszło do jego przekazania na rzecz innych podmiotów, nikt tego posiadania nie kwestionował, nie zmieniła się wola osób sprawujących nad gruntami faktyczne władztwo i nie doszło do jego porzucenia.</p> <p>Powyższe okoliczności prowadzą do uznania <span class="anon-block">W. B. (1)</span> i <span class="anon-block">S. B.</span>, a następnie wnioskodawcy <span class="anon-block">T. B.</span> za samoistnych posiadaczy <span class="anon-block">działek (...)</span> położonych w <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p>Na uwagę zasługuje oczywiście fakt, że w samej umowie z 25 września 1988r. wpisano jedynie areał części tych gruntów, niemniej ponownie wskazać należy, iż zarówno <span class="anon-block">W. B. (1)</span>, jak i <span class="anon-block">M. C. (1)</span> podały, iż pozostawały w przekonaniu, że kontrakt ten obejmuje wszystkie nieruchomości znajdujące się wcześniej we władztwie <span class="anon-block">S. C.</span>. Okoliczność sprawowania nad nimi wyłącznego władztwa i uprawiania ich ujawniły też zeznania przesłuchanych w toku postępowania świadków.</p> <p>Nie można podzielić także argumentacji Skarbu Państwa związanej ze stanem nieruchomości 137/1, na której znajduje się las, a dotyczącej braku pielęgnacji czy też przecinki przez dłuższy okres czasu. Po pierwsze, jak wskazał chociażby świadek <span class="anon-block">P. K.</span>, faktem jest, że nie dokonywano na tych działce większych prac, ale <span class="anon-block">W. B. (1)</span> na przestrzeni lat była wielokrotnie widywana jako osoba usuwająca luźne gałęzie ze wskazanego gruntu i przewożąca je do swojego domu w celach opałowych. Po drugie również w chwili obecnej wnioskodawca nosi się z zamiarem wykonania wycinki drzew, oczekuje jednak na ostateczne uregulowaniu stanu prawnego wskazanej nieruchomości. Co jednak najistotniejsze, jak wskazano już w toku wcześniejszego wywodu, błędny jest pogląd prawny utożsamiający samoistne posiadanie nieruchomości z pobytem na działce lub jej gospodarczym wykorzystywaniem. Nie budzi natomiast wątpliwości fakt, iż to rodzina wnioskodawcy korzystała z przedmiotowej nieruchomości w sposób samodzielny i niezależny od woli innych osób, zamanifestowany w sposób dostateczny dla braku naruszenia tegoż posiadania przez inne podmioty.</p> <p>Podsumowując przedstawione rozważania, Sąd doszedł do wniosku, iż <span class="anon-block">W. B. (1)</span> i <span class="anon-block">S. B.</span> – rodzice wnioskodawcy, byli samoistnymi posiadaczami w złej wierze nieruchomości objętych wnioskiem. W okolicznościach niniejszej sprawy nie mogli oni bowiem żywić obiektywnie uzasadnionego przekonania, że przysługuje im właścicielskie prawo do władania przedmiotową nieruchomością. Termin samoistnego posiadania prowadzącego do zasiedzenia wynosił zatem trzydzieści lat. Jako datę początkową biegu okresu zasiedzenia należało przyjąć datę najlepiej udokumentowaną i precyzyjną, taką w której zstępni <span class="anon-block">S. C.</span> ostatecznie wyzbyli się woli posiadania wskazanych nieruchomości, tj. 25 września 1988r.</p> <p>Wprawdzie nieruchomości objęte wnioskiem (za wyjątkiem <span class="anon-block">działki nr (...)</span>) stanowiły własność <span class="anon-block">S.</span> Państwa do 2000r. (<span class="anon-block">działka (...)</span> dalej stanowi własność Skarbu Państwa) to jednak w przedmiotowej sprawie nie ma to wpływu na okres samoistnego posiadania koniecznego do jej nabycia w drodze zasiedzenia. Przed dniem 1.10.1990r. nie było wprawdzie możliwe nabycie w drodze zasiedzenia nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, niemniej jednak po tej dacie stało się to możliwe. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19900550321" title="Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321 ()">Ustawa z 28.07.1990r. o zmianie ustawy- Kodeks cywilny</a> (DZ.U. nr 55, poz. 321 ze zm.) regulowała przy tym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19900550321" title="Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321 (art. 10)">art. 10</a> kwestię biegu terminu zasiedzenia w sytuacji, gdy przed jej wejściem w życie istniał stan prowadzący obecnie do zasiedzenia, który jednak przed dniem wejścia ustawy w życie według przepisów dotychczasowych nie dawał podstaw do nabycia własności przez zasiedzenie. W takiej sytuacji termin zasiedzenia należy liczyć od dnia wejścia w życie ustawy. Ulega on jednak skróceniu o czas, w którym stan prowadzący do zasiedzenia istniał przed wejściem w życie ustawy, lecz nie więcej niż o połowę. W przedmiotowej sprawie stan prowadzący do zasiedzenia na podstawie obecnie obowiązujących przepisów istniał przed wejściem w życie ustawy od 25 września 1988r., a więc przez okres ponad roku. Nie przekracza on zatem połowy okresu samoistnego posiadania w złej wierze przewidzianego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a> Może więc być doliczony do okresu prowadzącego do zasiedzenia w całości. W takiej sytuacji bieg okresu zasiedzenia zakończyłby się w dniu 25 września 2018r.</p> <p>W toku okresu prowadzącego do zasiedzenia nieruchomości w 1998r. zmarł jeden z jej samoistnych posiadaczy – <span class="anon-block">S. B.</span>, a po jego śmierci wyłącznym posiadaczem samoistnym gruntów za wiedzą i zgodą pozostałych spadkobierców pozostawała <span class="anon-block">W. B. (1)</span>. Następnie uczestniczka ta wyzbyła się jednak samoistnego posiadania nieruchomości w dniu 1 lipca 2014r. Zatem w momencie, w którym nabycie własności nieruchomości stałoby się możliwe, nieruchomością władał już jako posiadacz samoistny wnioskodawca <span class="anon-block">T. B.</span>.</p> <p>Należy jednakowoż pamiętać, że wprawdzie kolejny posiadacz samoistny może doliczyć do biegu termin zasiedzenia okres posiadania swojego poprzednika i ma to zastosowanie również do spadkobierców zmarłego samoistnego posiadacza nieruchomości ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 176;art. 176 § 2)">art. 176 § 2 k.c.</a> ), to jednak spadkobiercy ci mogą co do zasady do swojego okresu posiadania doliczyć okres posiadania spadkodawcy tylko w takiej części, w jakiej po nim dziedziczą.</p> <p>Powyższe oznacza, iż w odniesieniu do spadkobiercy, który przed otwarciem spadku nie był posiadaczem rzeczy, będącej w posiadaniu jego spadkodawcy, rozszerzono zakres zastosowania reguły wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 176;art. 176 § 1)">art. 176 § 1 k.c.</a> Wykładnia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 176;art. 176 § 2)">art. 176 § 2 k.c.</a> musi uwzględniać zasady dotyczące dziedziczenia, według których spadkobiercy wchodzą we wszystkie prawa i obowiązki zmarłego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 922)">art. 922 k.c.</a>). Do spadku wchodzi - jako swoisty aktyw majątkowy - także posiadanie samoistne, które jest stanem faktycznym. To skutkuje - co do zasady - wejściem przez spadkobierców na skutek dziedziczenia w sytuację prawną spadkodawcy związaną z posiadaniem rzeczy, zaś zaliczenie posiadania rzeczy przez poprzednika prawnego w oparciu o powołane wyżej przepisy, powinno nastąpić na rzecz każdego ze spadkobierców w granicach nabytego udziału (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 1998 r., II CRN 90/93, nie publ.).</p> <p>Spadkobiercy osoby, która posiadała samoistnie nieruchomość, lecz do chwili śmierci nie nabyła jej własności mogą jednak w drodze umownego działu spadku (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1037;art. 1037 § 1)">art. 1037 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1038;art. 1038 § 2)">art. 1038 § 2 k.c.</a>) przenieść nabyte w wyniku dziedziczenia udziały w samoistnym posiadaniu nieruchomości na rzecz jednego ze współspadkobierców, który po otwarciu spadku objął w faktyczne posiadanie całą nieruchomość. Do przeniesienia posiadania nie jest konieczne zachowanie szczególnej formy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1037;art. 1037 § 2)">art. 1037 § 2 k.c.</a>), może więc dojść do tego w drodze czynności konkludentnych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 60)">art. 60 k.c.</a>). Samoistne posiadanie może być przedmiotem sądowego działu spadku (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1037;art. 1037 § 1)">art. 1037 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1038;art. 1038 § 1)">art. 1038 § 1 k.c.</a>).</p> <p>Wówczas, o ile zostały spełnione przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 176;art. 176 § 1;art. 176 § 1 zd. 2;art. 176 § 2)">art. 176 § 1 zd. 2 oraz § 2 k.c.</a>, spadkodawca, który nabył udziały w samoistnym posiadaniu nieruchomości od pozostałych spadkobierców, może doliczyć w całości do okresu własnego posiadania, okres posiadania spadkodawcy.</p> <p>Według poczynionych przez Sąd ustaleń faktycznych po śmierci <span class="anon-block">S. B.</span> <span class="anon-block">W. B. (1)</span> objęła w samoistne posiadanie całą nieruchomość, nie doszło zaś do przekazania posiadania na rzecz innych spadkobierców. Wnioskodawca i jego rodzeństwo w pełni respektowali ten stan rzeczy i nie rościli sobie żadnych pretensji do gruntów położonych w <span class="anon-block">P.</span>, uważając <span class="anon-block">W. B. (1)</span> za właścicielkę całej nieruchomości. Prowadzi to do wniosku, iż samoistnym posiadaczem całej nieruchomości była matka wnioskodawcy, bowiem pozostali spadkobiercy <span class="anon-block">S. B.</span> w drodze czynności konkludentnych przenieśli na wnioskodawczynię nabyte w wyniku spadkobrania po <span class="anon-block">S. B.</span> udziały w samoistnym posiadaniu przedmiotowej nieruchomości. Wobec tego zaistniały podstawy do przyjęcia, iż matka wnioskodawcy oraz jej dzieci w drodze czynności faktycznych dokonali umownego działu spadku po <span class="anon-block">S. B.</span> w części dotyczącej samoistnego posiadania tej nieruchomości, w ten sposób, że posiadanie to w całości przypadło <span class="anon-block">W. B. (1)</span>. Potwierdzeniem dokonania podziałów spadkowych były też stanowiska procesowe wyrażone w tej sprawie przez następców prawnych zmarłego <span class="anon-block">S. B.</span> którzy podkreślali, że po jego śmierci to <span class="anon-block">W. B. (1)</span> objęła w posiadanie określone w treści wniosku nieruchomości. Dlatego <span class="anon-block">W. B. (1)</span> była uprawniona w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 176;art. 176 § 1)">art. 176 § 1</a> w zw. 2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> do doliczenia do czasu swego posiadania, czas posiadania poprzednika od dnia 25 września 1988r. w odniesieniu do całej nieruchomości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt IV CSK 691/15).</p> <p>Powyższe uwagi prowadzą natomiast do wniosku, iż w chwili przekazania posiadania wnioskodawcy, co nastąpiło w dniu 1 lipca 2014r., <span class="anon-block">W. B. (1)</span> dysponowała całością gruntów objętych wnioskiem, a zatem <span class="anon-block">T. B.</span> objął posiadanie w tym samym zakresie.</p> <p>Kierując się przedstawioną argumentacją i na podstawie powołanych przepisów prawa, Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia, stwierdzając, iż <span class="anon-block">T. B.</span> nabył przez zasiedzenie z dniem 25.09.2018r. własność nieruchomości położonej w miejscowości <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">C.</span>, oznaczonej jako <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o łącznej powierzchni 3,6700 ha, stanowiącej część nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Kaliszu Wydział VI Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą KW nr (...)</span>, a także własność nieruchomości położonej w miejscowości <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">C.</span>, oznaczonej jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> o powierzchni 0,5500 ha nieposiadającej urządzonej księgi wieczystej.</p> <p>Jednocześnie przedstawione rozważania doprowadziły Sąd do wniosku o konieczności nieuwzględnieniu wniosków <span class="anon-block">J. K.</span> (pkt 2 sentencji) oraz <span class="anon-block">W. B. (1)</span> (pkt 3 sentencji). Z przeprowadzonego postępowania dowodowego niezbicie wynika, iż <span class="anon-block">M. C. (1)</span> w dniu 25 września 1988r. definitywnie zrezygnowała z faktycznego władztwa nad nieruchomościami objętymi wnioskiem i woli ich posiadania, co potwierdzała także jej postawa na przestrzeni kolejnych 30 lat. Uczestniczka w zasadzie nigdy nie zachowywała się jak właściciel wskazanych gruntów. Z kolei uczestniczka <span class="anon-block">W. B. (1)</span> wyzbyła się posiadania nieruchomości położonych w <span class="anon-block">P.</span> przed upływem okresu niezbędnego do ich zasiedzenia, a posiadanie to objął wnioskodawca <span class="anon-block">T. B.</span>.</p> <p>W zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, wskazać należy, iż zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520)">art. 520 k.p.c.</a>, regulującego zasadę ponoszenia kosztów w postępowaniu nieprocesowym, każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (§ 1). Jeżeli jednak uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników (§ 2). Jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, sąd może włożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. Przepis powyższy stosuje się odpowiednio, jeżeli uczestnik postępował niesumiennie lub oczywiście niewłaściwie (§ 3).</p> <p>W postępowaniu nieprocesowym nie ma „pojedynku” dwóch przeciwstawnych sobie stron, dlatego też nie można mówić o przegrywającym, który powinien zwrócić koszty postępowania wygrywającemu (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a>). Przeciwnie, z treści całego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520)">art. 520</a> wynika, że ustawodawca zakłada, że w zasadzie uczestnicy postępowania są w tym samym stopniu zainteresowani jego wynikiem, a orzeczenie sądu udziela ochrony prawnej każdemu uczestnikowi. Dlatego ten, kto poniósł koszty sądowe lub koszty zastępstwa procesowego nie uzyska zwrotu wydanych kwot od innego uczestnika, ale i nie jest obowiązany do zwracania kosztów poniesionych przez innego uczestnika.</p> <p>Istotnie w przedmiotowej sprawie zachodziła sprzeczność interesów między wnioskodawcą z częścią uczestników. Powyższe w okolicznościach tej sprawy nie jest wystarczające jednak do obciążenia pozostałych obowiązkiem zwrotu kosztów poniesionych przez wnioskodawcę. Trzeba zwrócić uwagę na to, że koszty, które wyłożył wnioskodawca: opłata sądowa od wniosku, koszty zastępstwa procesowego, koszty dokonania ogłoszenia są związane wyłącznie z realizacją interesów wnioskodawcy i powstałyby, byłyby konieczne, niezależnie od tego jakie stanowisko procesowe zajęliby uczestnicy <span class="anon-block">J. K.</span> i Skarb Państwa</p> <p>Z tego względów rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w pkt 4 sentencji postanowienia Sąd oparł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> </p> <p>Asesor sądowy Agata Serafin</p> </div>