I OW 219/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy [...] Komendantem Wojewódzkim Policji w B. a Starostą S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania skierowania na badania psychologiczne L. S. postanawia: 1. wskazać Starostę S. jako organ właściwy w sprawie; 2. uchylić decyzję Starosty S. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...]. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 20 czerwca 2013 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w B. wniósł o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy [...] Komendantem Wojewódzkim Policji w B. a Starostą S., w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania skierowania na badania psychologiczne L. S. Pierwotnie wniosek ten został skierowany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2013 r., II SO/Bk 16/13, uznał się niewłaściwym do rozpoznania wniosku i przekazał go do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał na następujący stan faktyczny sprawy. W dniu 11 marca 2013 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji, działając na podstawie art. 99 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. nr 30, poz. 151 ze zm.) sporządził wniosek o skierowanie na badania psychologiczne L. S. zamieszkałego w S., ul. O. [...]. Wniosek, z uwagi na właściwość miejscową i rzeczową, został skierowany do Starostwa Powiatowego w S., jako organu kompetentnego do wydania stosownego skierowania. Podstawą faktyczną do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem było wielokrotne naruszenie przez L. S. przepisów ruchu drogowego, co skutkowało również przekroczeniem liczby 24 punktów karnych, w okresie od 7 czerwca 2011 r. do 24 kwietnia 2012 r. W wykonaniu powyższego wniosku Starosta S. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. skierował L. S. na tego typu badanie. Od decyzji tej L. S. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., które decyzją z dnia [...] maja 2013 r. uchyliło decyzję Starosty S. z dnia [...] marca 2013 r. wskazując, że zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami "W stosunku do osób, które dopuściły się naruszeń przepisów ruchu drogowego przed dniem wejścia w życie ustawy i naruszenia te skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym." SKO uznało więc, że skierowanie na badanie psychologiczne w niniejszej sprawie winno być wydane przez organy Policji. W efekcie Starosta S. umorzył postępowanie w przedmiocie skierowania na badania [decyzją z dnia [...] maja 2013 r.], a następnie materiały sprawy przekazał do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z wnioskiem o wydanie nowego skierowania przez ten organ, uznając się za organ niewłaściwy do wydania decyzji o skierowaniu L. S. na badania psychologiczne. Ze stanowiskiem tym nie zgadza się [...] Komendant Wojewódzki Policji w B. i twierdzi, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. jest błędna, albowiem art. 136 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami "aktualnie nie pozostaje w obiegu prawnym i będzie miał zastosowanie dopiero po dniu 4 stycznia 2016 r. (patrz art.139 ust. 3 [powinno być pkt 3] cyt. ustawy)." Natomiast nadal zastosowanie ma art. 99 ust. 1 ustawy, nakładający tego rodzaju obowiązek na Starostę. Fakt wydania błędnego orzeczenia przez SKO doprowadził do sytuacji, w której organ samorządu będąc związany jego treścią nie może wydać skierowania, co powinien uczynić na mocy obowiązujących przepisów, a jednocześnie organ Policji również nie może skierować L. S. na tego typu badania, albowiem nie posiada do tego uprawnień. Z tych przyczyn przyjąć należy, że w sprawie zaistniał spór kompetencyjny pomiędzy organem samorządu, a organem administracji rządowej, o którym mowa w art. 22 § 2 k.p.k. (powinno być k.p.a.), do rozstrzygnięcia którego właściwy jest sąd administracyjny. Starosta S. nie zajął stanowiska w sporze, przesyłając jedynie akta sprawy, przy piśmie z dnia 12 września 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a., sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej, przy czym właściwy w tych sprawach jest Naczelny Sąd Administracyjny (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z tych organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z tym drugim przypadkiem. Przedmiotem sporu pomiędzy [...] Komendantem Wojewódzkim Policji w B. a Starostą S. jest kompetencja do wydania decyzji o skierowaniu L. S. na badania psychologiczne, w związku z wielokrotnym naruszeniem przez niego przepisów ruchu drogowego, co skutkowało również przekroczeniem liczby 24 punktów karnych, w okresie od dnia 7 czerwca 2011 r. do dnia 24 kwietnia 2012 r. Z dniem 19 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.), którą uchylono (zob. art. 125 pkt 10 lit. j) rozdział 4 działu IV ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, natomiast w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami wskazano, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Decyzję, o której mowa wyżej, starosta wydaje "na wniosek organu kontroli ruchu drogowego i dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego – w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. b i d" (art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami). Za niesłuszny należy uznać wniosek wyciągnięty przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. z treści art. 136 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, który stanowi, że "W stosunku do osób, które dopuściły się naruszeń przepisów ruchu drogowego przed dniem 4 stycznia 2016 r. i naruszenia te skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy – liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym." Jak słusznie zauważył [...] Komendant Wojewódzki Policji w B., art. 136 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, z mocy art. 139 pkt 3) tej ustawy, wchodzi w życie z dniem 4 stycznia 2016 r., w odróżnieniu od art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b) i ust. 2 pkt 2, które weszły w życie w dniu 19 stycznia 2013 r. Tych ostatnich przepisów nie dotyczy bowiem wyjątek, o jakim mowa w art. 139 pkt 3) ustawy. W konsekwencji Starosta S. bezzasadnie umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie skierowania L. S. na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu, w związku z czym konieczne dla rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego stało się również uchylenie decyzji Starosty S. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 15 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.