II SA/Gl 763/09

SENTENCJA Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.S., M.S. i I.P. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wznowienia robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy UZASADNIENIE Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy M.S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. We wniosku wskazał, że zamieszkuje wraz z żoną i pełnoletnią, choć niepracującą córką. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi budynek mieszkalny o pow. [...] m2 oraz drewniany budynek mieszkalny o pow. [...] m2 (około [...]). Oprócz tego ustalono, że skarżący jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. [...] ha., która wedle oświadczenia strony wymaga nakładów przewyższających potencjalne pożytki. Wedle oświadczenia M.S. zarówno on jak i jego rodzina nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Łączny, zadeklarowany dochód w rodzinie skarżącego wynosi [...] zł brutto miesięcznie. Ponieważ wskazane przez stronę informacje okazały się niewystarczające, pismem z dnia [...] referendarz sądowy wezwał stronę do: - udokumentowania kosztów utrzymania się, tj. wydatków na energie elektryczną, wodę, odbiór ścieków itp. za pomocą rachunków, faktur lub innych, tego rodzaju dokumentów, - nadesłania zaświadczenia wystawionego przez właściwy urząd pracy, potwierdzającego fakt, iż M.S. (córka skarżacego) jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku, - nadesłania "odcinków" emerytur wnioskodawcy i jego małżonki, Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). W rozpoznawanej sprawie brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że M.S. jest osobą, dla której poniesienie kosztów sadowych i wydatków związanych ze skorzystaniem z usług adwokata jest obiektywnie niemożliwe. W pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że rodzina wnioskodawcy posiada stałe źródło dochodu (świadczenia emerytalne skarżącego i jego małżonki). Co więcej, łączna wysokość tych dochodów wynosi, wedle deklaracji strony, [...] zł. Trudno stwierdzić, że jest to dochód wyjątkowo niski, zapewniający minimum środków na utrzymanie się. Co więcej, skarżący nie przedstawił rachunków obrazujących przeciętne, miesięczne koszty utrzymania się, co uniemożliwia ustalenie jaką część uzyskiwanego dochodu pochłaniają te wydatki. Brak również jakichkolwiek informacji wskazujących na to, że wspomniana suma jest obciążona jakimikolwiek świadczeniami na rzecz podmiotów trzecich (wierzycieli, banków itp.). Dalej wskazać trzeba, że nie przesłano zaświadczenia, wskazującego na to, że córka wnioskodawcy rzeczywiście jest osobą bezrobotną, pozbawiona prawa do zasiłku. Nie sposób więc ustalić, czy przyczyną tego stanu jest dobrowolna rezygnacja z ofert pracy, czy też ich brak. Nie wiadomo również jak długo M.S. jest pozbawiona zatrudnienia. W dalszej kolejności wskazać przyjdzie, że skarżący dysponuje dwiema nieruchomościami budynkowymi oraz gruntem rolnym. Zwłaszcza w tym ostatnim przypadku należałoby oczekiwać, że ten składnik majątku będzie przynosił określony dochód (czy to w postaci czynszu dzierżawnego, dochodu z jego sprzedaży, czy też z uzyskiwanych dopłat bezpośrednich ze środków wspólnotowych). Bezpodstawne są w tym kontekście twierdzenia skarżącego, że działka rolna wymaga większych nakładów aniżeli dochody, które może przynieść, skoro brak jest jakichkolwiek informacji na temat jej aktualnego zagospodarowania i wykorzystania. Całokształt przywołanych wyżej okoliczności wyklucza stwierdzenie, że sytuacja materialna M.S. (S.) uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.