II SAB/Sz 108/13

SENTENCJA Dnia 5 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym skargi J. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia p o s t a n a w i a odrzucić skargę UZASADNIENIE Pismem z dnia 31 sierpnia 2012 r. J.K. została poinformowana przez Prezydenta Miasta o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za usuniecie bez zezwolenia drzew i krzewów z terenu Rodzinnych Ogrodów Działkowych. W dniu 28 lutego 2013 r. J.K. złożyła, za pośrednictwem organu I instancji, zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w trybie art. 37 K.p.a. żądając wyznaczenia organowi I instancji terminu do załatwienia sprawy oraz wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. W dniu 21 września 2013 r. J.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego polegającą na nie rozpoznaniu jej zażalenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie wskazując, że skarga na bezczynność organu przysługuje w takim zakresie w jakim przysługuje skarga do sądu administracyjnego na decyzję, postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie albo rozstrzygające sprawę co do istoty. Natomiast zażalenie o którym mowa w art. 37 K.p.a. ma charakter incydentalny, ściśle związany z zażaleniem strony zarzucającej organowi niższego stopnia bezczynność. Stanowisko zajęte przez organ wyższego stopnia ni kończy postępowania w sprawie, nie może także rozstrzygać sprawy co do istoty, gdyż uprawnionym do tego jest najpierw organ I instancji. Zatem zażalenie wniesione na podstawie art. 37 K.p.a. nie kreuje nowej sprawy administracyjnej, a przepisy K.p.a. nie przewidują możliwości jego zaskarżenia. Stronie nie przysługuje zatem prawo podważenia tego postanowienia w trybie procesowym. Skoro postanowienie wydane na podstawie art. 37 K.p.a. nie należy do katalogu postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., to również skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu wyższego stopnia w tym zakresie jest niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność organu wyższego stopnia polegająca na nie rozpoznaniu zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowienie wydawane przez organ wyższego stopnia na podstawie art. 37 K.p.a. jest swoistym środkiem prawnym, bowiem nie służy od postanowienia, lecz na określone zachowanie się (bezczynność) organu administracji publicznej. Zażalenie służy na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub ustalonym w myśl art. 36 K.p.a. Wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest wyłącznie warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu I instancji i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. Stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 K.p.a. ma charakter wpadkowy (incydentalny), powinno mieć formę postanowienia, na które stronie nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia. Niezależnie bowiem od pozytywnego czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na bezczynność organu I instancji i w postępowaniu sądowym ze skargi na bezczynność może ewentualnie podważać stanowisko organu wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 24 maja 2001 r., IV SA 572/99, ONSA 2002, nr 3 poz. 116). Skarga dotyczy bezczynności organu wyższego stopnia polegającej na nie wydaniu postanowienia, które nie jest żadnym z postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a., dlatego skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Z tej przyczyny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić.