II OSK 1350/13

SENTENCJA Dnia 12 grudnia 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary /spr./ sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia NSA Leszek Kamiński Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi S.K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1733/11 oraz poprzedzającym go wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1929/10 w sprawie ze skargi A. K., J. K. i S.K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia zabytku do poprzedniego stanu postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego UZASADNIENIE Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1733/11, oddalił skargę kasacyjną A. K., J. P. i S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1929/10, oddalającego skargę A. K., J. K. i S. K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Konserwatora Zabytków z dnia [...] listopada 2009 r. nakazującą A. i S.K. oraz J. K. przywrócenie zabytku - części [...]- do poprzedniego stanu poprzez rozbiórkę garażu dobudowanego od strony północno-wschodniej do budynku mieszkalnego przy ul. K. [...] w W. w terminie sześciu miesięcy od kiedy decyzja stanie się ostateczna. W dniu 25 maja 2013 r. S. K.i wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący powołał się przy tym na przesłankę z art. 273 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., polegającą na wykryciu takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, tj. okoliczności, iż w toku postępowania administracyjnego toczącego się przed Urzędem Miasta W. Biuro Konserwatora Zabytków, [...], zawiadomienia w toku postępowania administracyjnego nie były doręczane przez organ administracji do rąk skarżącego uniemożliwiając mu wzięcie czynnego udziału w postępowaniu, co wynika wprost z treści pism kierowanych do stron, tj.: zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 6 sierpnia 2008 r., które zostało skierowane do J. K. oraz A. i S. K. (łącznie), zawiadomienia o terminie kontroli z dnia 19 maja 2009 r., które zostało skierowane do adw. J. N., J. K. oraz A. i S. K. (łącznie) oraz zawiadomienia o terminie kontroli z dnia 7 lipca 2009 r., które zostało skierowane do adw. J. N., J. K. oraz A. i S. K. (łącznie). Skarżący podkreślił przy tym, że naruszenie to nie zostało dostrzeżone zarówno przez orzekające w sprawie organy administracji (obu instancji) jak i Sądy administracyjne, a skarżący uzyskał co do tychże okoliczności wiedzę dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy będącymi w posiadaniu dotychczasowego pełnomocnika adw. M. S., po wypowiedzeniu mu pełnomocnictwa w sprawie i przekazaniu mocodawcy odpisu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (doręczonego pełnomocnikowi w dniu 25 lutego 2013 r.), wraz z kompletem dokumentów dotyczących sprawy administracyjnej. Z uwagi na powyższe w skardze wniesiono o wznowienie postępowania zakończonego ww. wyrokami, zmianę ww. wyroków poprzez uchylenie decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2010 r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta W. Konserwator Zabytków z dnia [...] listopada 2009 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania podniesiono, że wprawdzie zaskarżona decyzja Konserwatora Zabytków z dnia [...] listopada 2009 r. została doręczona S.K., jednakże zawiadomienia poprzedzające wydanie tej decyzji zostały doręczone jedynie dwóm stronom postępowania z pominięciem S.K., o czym może świadczyć m.in. jego nieobecność podczas czynności kontrolnych, do udziału w których miał prawo. W aktach sprawy brak nie tylko prawidłowego dowodu zawiadomienia skarżącego o terminie kontroli, ale przede wszystkim zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, przysługującym skarżącemu prawie zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zważyć należy zaś, iż z obowiązku doręczenia tego rodzaju zawiadomienia każdej stronie postępowania i tym samym umożliwienia wzięcia aktywnego udziału w czynnościach postępowania, nie zwalnia organu fakt, iż strona ustanowiła pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2013 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 1733/11 podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 281 p.p.s.a., na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Badanie o jakim mowa w tym przepisie nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem tego badania jest bowiem stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki formalne, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podkreślić należy, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Oznacza to, że sąd jest uprawniony do zbadania nie tylko czy podstawa wznowienia została prawidłowo sformułowana, ale również czy podniesione w skardze przesłanki wznowienia realnie zaistniały (por. K. Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Kraków 2003, s. 280 cyt. za J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, s. 635). To z kolei oznacza, że skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, zarówno wtedy, gdy nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jak i wówczas, gdy zostanie ustalone, że powołana w skardze ustawowa podstawa nie zachodzi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2006 r., sygn. akt I FSK 30/06, publ. POP z 2007, nr 5, poz. 73). W niniejszej sprawie skarżący jako podstawę wznowienia wskazał przepis art. 273 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że wykrycie nowych okoliczności lub środków dowodowych, o jakim mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nie zgłaszanych, bowiem nie były one znane stronom. Do sytuacji takiej nie można zaliczyć powołania się na okoliczności i dowody jawne, wynikające z materiału poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżone przez stronę, czy też nawet orzekający w sprawie sąd. Okoliczności te muszą być też tego rodzaju, aby powołanie ich mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2005 r., sygn. akt GSK 1242/04, Lex nr 176988, postanowienie NSA z dnia 28 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 983/10, Lex nr 673901, postanowienie NSA z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1295/10, Lex nr 743256). Co do zasady wznowienie postępowania sądowego uzasadniają tylko te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną ( por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2006 r. sygn.. akt II FSK 743/05, Legalis). Przesłanki dotyczące zdarzeń powstałych w postępowaniu administracyjnym mogą stanowić co najwyżej podstawę żądania wznowienia postępowania administracyjnego. Oceniając w tych kategoriach wniesioną przez S. K. skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2013 r. oraz mając na względzie okoliczności sprawy rozstrzygniętej tym wyrokiem, nie można uznać za nową okoliczność w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a. powoływanie się przez skarżącego na fakt, że w toku postępowania administracyjnego nie były doręczane do jego rąk zawiadomienia o podejmowanych czynnościach wyjaśniających. Dowody doręczeń znajdują się w aktach administracyjnych. Sposób doręczeń zawiadomień w toku postępowania administracyjnego i dowody na tę okoliczność były znane organom orzekającym i sądom rozpoznającym sprawę, które orzekają na podstawie akt sprawy. Z użytego w przepisie art. 273 § 2 p.p.s.a. zwrotu "z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu" wynika, że chodzi tutaj o wykrycie okoliczności i środków dowodowych w poprzednim postępowaniu w ogóle nie ujawnionych oraz z przyczyn obiektywnych nieznanych stronom. Nie dotyczy to zatem takich okoliczności i dowodów, które były w poprzednim postępowaniu jawne i stanowiły element toczącego się postępowania, jak miało to miejsce w badanej sprawie. W przeciwnym razie skarga o wznowienie postępowania służyłaby naprawianiu błędów strony popełnionych przy prowadzeniu poprzedniej sprawy (J.P. Tarno, Prawo...., str. 624 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 837/09). Powyższe oznacza, że okoliczność wskazana przez skarżącego w skardze o wznowienie postępowania nie jest okolicznością, o której mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a., co uzasadniało odrzucenie tej skargi. Z tych względów i na podstawie art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.