II SA/Lu 1006/17

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), NSA Witold Falczyński, Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi S. C. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...], Starosta C. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za udział w prawie własności do nieruchomości położonej w obrębie L., gmina R.-H., z uwagi na brak materialnoprawnych podstaw do rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. Postanowienie to zostało doręczone S. C. (dalej także: skarżący) w dniu [...] lipca 2017 r. W dniu [...] lipca 2017 r. skarżący złożył zażalenie na to postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Skarżący wskazał, że przesyłkę zawierającą odpis tego postanowienia doręczono jego żonie, która – z powodu swego złego stanu zdrowia – przekazała mu tę przesyłkę dopiero w dniu [...] lipca 2017 r. Do wniosku dołączył dokumentację lekarską potwierdzającą schorzenia żony. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], Wojewoda odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od wspomnianego na wstępie postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu. Zdaniem organu, z akt sprawy nie wynika, by to żona skarżącego odebrała przesyłkę zawierającą odpis opisanego postanowienia organu pierwszej instancji. Wojewoda podkreślił przy tym, że nawet przyjmując za prawdziwe twierdzenia wnioskodawcy, że przesyłkę faktycznie odebrała żona i przekazała ją adresatowi w dniu [...] lipca 2017 r., to termin na złożenie zażalenia upłynął dopiero w dniu [...] lipca 2017 r. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W skardze do Sądu na to postanowienie Wojewody skarżący wniósł o jego uchylenie. Skarżący wyjaśnił, że jego żona D. C., która jest osobą ciężko chorą, cierpiącą na zaniki pamięci oraz leczącą się psychiatrycznie, neurologicznie i onkologicznie, w dniu [...] lipca 2017 r. pokwitowała listonoszowi przesyłkę z odpisem Starosty z dnia [...] lipca 2017 r. Skarżący podkreślił zarazem, że wbrew twierdzeniom organu, na zwrotnym poświadczeniu odbioru tej przesyłki nie znajduje się jego podpis, lecz nieczytelny podpis żony. Na dowód tego skarżący przedłożył oświadczenie żony potwierdzające fakt odebrania przez nią przesyłki. W związku z tym skarżący był przekonany, że siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji upływał [...] lipca 2017 r., a nie – jak twierdzi organ – w dniu [...] lipca 2017 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Sąd uwzględnił skargę także z przyczyn w niej niepodniesionych, które to przyczyny miał obowiązek wziąć pod rozwagę z urzędu w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie bowiem z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wskazać należy, że zgodnie z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W myśl art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie utrwalony jest pogląd, że wnosząc prośbę o przywrócenie terminu zainteresowany powinien uprawdopodobnić, że nie udało mu się zachować terminu, pomimo zachowania przez niego należytej staranności. Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego. Wśród przyczyn uzasadniających przywrócenie terminu wymienia się między innymi obłożną chorobę uniemożliwiającą stronie działającej osobiście podjęcie czynności, przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (zob. przykładowo: wyroki NSA z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99 oraz z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; B. Adamiak, Komentarz do art. 58, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, SIP Legalis, nb. 4). Z treści art. 58 § 1 k.p.a. wynika przy tym jednoznacznie, że istnienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu nie musi być udowodnione przez wnioskodawcę, lecz wystarczające jest ich uprawdopodobnienie. W ocenie Sądu, niezasadne jest stanowisko organu drugiej instancji, który uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Starosty [...] z [...] lipca 2017 r., znak: [...] 2013, nastąpiło bez jego winy. Podkreślenia wymaga, że jak wynika z wyjaśnień skarżącego, przesyłkę zawierającą odpis tego postanowienia odebrała jego żona w dniu [...] lipca 2017 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem na zwrotnym poświadczeniu odbioru tej przesyłki. Stanowisko to, konsekwentnie podtrzymywane przez stronę w toku postępowania administracyjnego i sądowego, potwierdza niewątpliwie treść oświadczenia złożonego przez żonę skarżącego w dniu [...] września 2017 r. (k. 4 akt sąd.). Zauważyć przy tym należy, że znajdujące się w aktach administracyjnych poświadczenie odbioru przesyłki adresowanej do skarżącego zawiera nieczytelny podpis osoby, która pokwitowała odbiór tej przesyłki. Natomiast znajdujący się na tym druku dopisek "(S. C.") nie został opatrzony pieczęcią służbową oraz podpisem osoby, która go sporządziła, a zatem – w tej części – dokument ten nie zawiera urzędowego potwierdzenia faktu odbioru opisanej przesyłki przez skarżącego. Tym samym brak było podstaw, by – tak jak to uczynił organ odwoławczy – odmówić wiarygodności twierdzeniom skarżącego, że przesyłkę zawierającą odpis postanowienia organu pierwszej instancji odebrała jego żona, która dopiero w dniu [...] lipca 2017 r. przekazała mu tę przesyłkę. Nie budzi zarazem wątpliwości, do czego organ nie odniósł się w żaden sposób w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że żona skarżącego jest osobą schorowaną, cierpiącą od wielu lat na schorzenia psychiczne. Z dokumentacji lekarskiej załączonej przez skarżącego do wniosku o przywrócenie terminu wynika, że Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w C. orzeczeniem z dnia [...] maja 2017 r. zaliczył skarżącą do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności okresowo do [...] maja 2019 r., również z uwagi na schorzenia psychiczne (symbol przyczyny niepełnosprawności: [...]). Osoba ta leczy się od lat z powodu zaburzeń psychicznych i z tego powodu jest zmuszona do stałego przyjmowania leków. Skarżący wyjaśnił, co znajduje potwierdzenie w treści dołączonych przez niego kart informacyjnych o pobycie w szpitalu, w tym w oddziale psychiatrycznym, że jego żona cierpi na zaniki pamięci, w związku ze złym stanem zdrowia (zob. k. 6-11 akt adm. II inst.). W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, należało przyjąć za uprawdopodobnione przez skarżącego, że do uchybienia opisanego terminu doszło wskutek schorzeń jego żony, która dopiero w dniu [...] lipca 2017 r. przekazała mu postanowienie Starosty [...] z [...] lipca 2017 r., znak: [...], wprowadzając go jednocześnie w błąd co do rzeczywistej daty odbioru przez nią przesyłki zawierającej to postanowienie. Oczywiste jest zatem, że skoro skarżący [...] lipca 2017 r., a więc w ciągu siedmiu dni od tej daty, złożył zażalenie na omawiane postanowienie, to oznacza, że bez własnej winy uchybił on terminowi do dokonania tej czynności procesowej, co organ odwoławczy powinien był uwzględnić, wydając postanowienie o przywrócenie tego terminu, w trybie art. 58 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę organ, w myśl art. 153 p.p.s.a., uwzględni dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w niniejszym wyroku. Organ dokona zatem ponownej, wszechstronnej oceny niniejszej sprawy i w zależności od tej oceny podejmie stosowne rozstrzygnięcie. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w sentencji.