III OZ 1122/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [..] S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2021 r., sygn. akt: II SO/Wa 14/21 o wymierzeniu na wniosek Stowarzyszenia [..] z siedzibą w W. grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 22 czerwca 2020 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 września 2021 r., sygn. akt: II SO/Wa 14/21 wymierzył [..] S.A. z siedzibą w W. grzywnę w wysokości 5 000 zł za nieprzekazanie w terminie skargi z dnia 22 czerwca 2020 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wyjaśnił, że wymierzając grzywnę we wskazanej wyżej wysokości wziął pod uwagę skalę w dalszym ciągu trwającego opóźnienia oraz przedmiot sprawy (udostępnienie informacji publicznej), a także fakt reprezentacji Spółki przez fachowego pełnomocnika. Równocześnie Sąd wyjaśnił, że grzywna ma w tej sytuacji ma przede wszystkim charakter dyscyplinująco-restrykcyjny oraz ma prowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej p.p.s.a. Sąd zauważył także, że niniejsza sprawa nie jest pierwszą, w której Stowarzyszenie [..] w W. wniosło o ukaranie grzywną [..] S..A. za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi dotyczącej sprawy z zakresu dostępu do informacji publicznej, a tym samym Sąd już wyjaśniał obowiązki wynikające z ustaw – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o dostępie do informacji publicznej. [..] S.A. z siedzibą w W. wniosła na powyższe postanowienie zażalenie, zarzucając Sądowi niewłaściwe zastosowanie art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a. i wymierzenie zbyt wysokiej grzywny oraz błędne uznanie, że wymierzenie grzywny w takiej wysokości może być uzasadnione tym, że wcześniej podobne sprawy z udziałem Spółki były rozpatrywane przez Sąd, podczas gdy sprawę tę Sąd winien był potraktować indywidualnie. Z tej przyczyny w ocenie Spółki zasądzenie grzywny nastąpiło w wysokości rażąco wysokiej w stosunku do rodzaju naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie naruszenie prawa nie było znaczne i w przeszłości sąd w podobnych sprawach zasądzał grzywnę w wysokości znacząco niższej (np. w sprawie o sygn. II SO/Wa 8/19 - 3000 zł; w sprawie o sygn. II SO/Wa 37/19 - 1500 zł). Sąd winien w każdej sytuacji zachować obiektywność i przy wymierzaniu grzywny kierować się wyłącznie stanem faktycznym indywidualnej sprawy, poddanej pod jego rozstrzygnięcie, nie zaś innymi sprawami, które były w przeszłości rozpatrywane przez Sąd. Nie można także w żaden sposób uznać, iż wymierzenie kary w niższej wysokości nie odniosło odpowiedniego skutku prewencyjnego, bowiem nie bez znaczenia pozostają okoliczności tej konkretnej sprawy. Jak Spółka podkreślała już w piśmie z dnia 6 lipca 2021 r., nie przekazała złożonej skargi z dnia 22 czerwca 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z uwagi na to, że w ocenie Spółki nie mogła być ona uznana za organ administracji publicznej, a zatem obowiązujące przepisy prawa nie upoważniały jej do przekazywania skargi na bezczynność do sądów administracyjnych. Co więcej w dacie złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, tj. w dniu 20 kwietnia 2020 r. Spółka nie była spółką akcyjną z udziałem Skarbu Państwa. Działanie Spółki nie miało więc w żadnym wypadku na celu wyłączenia ochrony wnioskodawcy, a w ocenie Spółki było w pełni uzasadnione. Ponadto w dniu 6 maja 2020 r. Spółka sporządziła i przesłała wnioskodawcy odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co w ocenie Spółki wyłączało stan bezczynności, gdyż udzieliła ona odpowiedzi na zapytanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodzić się należy z twierdzeniem Spółki, że w każdym przypadku Sąd jest zobowiązany ocenić stan faktyczny w realiach konkretnej sprawy. Nie ma więc podstaw do zawierania ocen dokonanych - wyłącznie - na podstawie innych, wcześniej rozpoznawanych spraw z udziałem Spółki. Stwierdzić jednak jednocześnie należy, że Sąd słusznie zwrócił uwagę, że grzywna nie ma wyłącznie charakteru dyscyplinująco-represyjnego, ale ma także spełniać funkcję prewencyjną. W tym kontekście nie można pominąć rozstrzygnięć Sądu, który wyjaśniał już Spółce, że obowiązek przekazania sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że nie jest organem administracji, albo nie jest dysponentem żądanych informacji. Już tylko samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu (zob. postanowienie WSA z dnia 8 marca 2019 r., II SA/Wa 8/19), a na realizację tego obowiązku nie może wpływać przekonanie organu zobowiązanego, że skarga jest bezzasadna. Zasadność skargi jest przedmiotem oceny sądu, do którego skarga jest kierowana (zob. postanowienie WSA z dnia 20 września 2019 r., sygn. akt: II SO/Wa 37/19). Skoro zaś na podstawie posiadanej przez Sąd wiedzy zobowiązany organ nie wykazał się refleksją przy ocenie kolejnej skargi, Sąd miał podstawy do uznania, że wzmocnienia wymaga funkcja prewencyjna grzywny wymierzanej na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Stanowisko to zdaje się potwierdzać argumentacja samej Spółki, która wskazuje, że "w przeszłości sąd w podobnych sprawach zasądzał grzywnę w wysokości znacząco niższej". Niezależnie jednak od powyższego stwierdzić należy, że naruszenie prawa, wbrew ocenie wnoszącej zażalenie, było znaczne. Spółka do czasu rozstrzygania kwestii wymierzenia grzywny nie przekazała rzeczonej skargi Sądowi, a więc wielokrotnie przekroczyła czas, w jakim do przekazania skargi dojść powinno. Wbrew stanowisku Spółki nie jest ona "karana" za wcześniejsze uchybienia. Przepisy prawa umożliwiały wymierzenie grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, trudno tym samym zgodzić się ze skarżącą Spółką, że Sąd wymierzając grzywnę w wysokości oscylującej na poziomie jednego miesięcznego wynagrodzenia przepis ten zastosował dowolnie i bez rozważenia okoliczności faktycznych sprawy. Sąd wyraźnie podkreślił, że "wymierzenie grzywny w tej sytuacji ma przede wszystkim charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy". Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa, nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a wniesione zażalenie oddalił.