II SA/Wr 521/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 19 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku B. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] 2022 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obejmującą rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE B. P. (dalej: strona skarżąca), w skardze na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] r. (nr [...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia na rzecz M. P. pozwolenia na budowę obejmującą rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, wniosła o jego wstrzymanie. W uzasadnieniu wskazano, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w sytuacji prowadzenia budowy przez M. P. (uczestnika postępowania). Szkoda ta i jej skutki mają w ocenie skarżącej charakter kwalifikowany, tzn. przekraczają zwykłe, normalne następstwo związane z wykonywaniem decyzji. Podkreślono przy tym, że uczestnik postępowania rozpoczął już wylewanie fundamentów i dalszy postęp czynności budowlanych uniemożliwi odwrócenie skutków realizowanej budowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że przedmiotem postanowienia o wstrzymaniu wykonania jest akt zaskarżony do sądu administracyjnego, o ile podlega on wykonaniu. Wykonaniu podlegają natomiast akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów. Celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zapewnienie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w toku sądowej kontroli skarżonego aktu (czynności) przed następstwami wadliwych aktów lub czynności organów administracji publicznej, których wykonanie może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (czynności) jest odstępstwem od zasady, a w konsekwencji tego, przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (czynności) nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu sądu zasadności wstrzymania aktu (czynności) wiąże się w związku z powyższym z koniecznością wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez stronę skarżącą wniosku wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu lub czynności, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. W realiach sprawy strona skarżąca wskazała, że z wykonaniem zaskarżonej decyzji wiązać się będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody. Podkreśliła, że "dla niej" wspomniana szkoda i jej skutki posiadają charakter kwalifikowany, to jest przekraczają zwykłe, normalne następstwa związane z wykonywaniem decyzji. Przedstawione przez stronę skarżącą argumenty nie uzasadniają wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż nie wskazują konkretnie na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków po stronie wnioskodawcy. Należy pamiętać, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA z dnia 20 XII 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, publ. CBOSA). Niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody tego rodzaju we wniosku nie wykazano, ograniczając się do powołania przedstawionych wyżej okoliczności. Tym samym żadna z przesłanek mogących uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie została przez stronę skarżącą wykazana. Oceniając zasadność udzielenia stronie skarżącej ochrony tymczasowej należy również pamiętać o tym, jakie konsekwencje wstrzymanie wykonania decyzji miałoby dla inwestora. Specjalny charakter wstrzymania wykonania decyzji został podkreślony przez ustawodawcę w przepisie art. 35a ustawy z dnia 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), w którym wskazano, że w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. W przypadku uznania skargi za słuszną w całości lub w części kaucja podlega zwrotowi. W przypadku oddalenia skargi kaucję przeznacza się na zaspokojenie roszczeń inwestora. Mimo że w niniejszej sprawie nie został zastosowany wspomniany przepis, to już sama możliwość uzależnienia wstrzymania wykonania decyzji od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora potwierdza, że sąd rozpoznający wniosek musi każdorazowo ostrożnie wyważyć sprzeczne interesy inwestora i pozostałych stron postępowania. Zaakcentować też trzeba, że prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, w razie uchylenia zaskarżonego aktu, będzie obciążać właśnie jego. Wobec tego wniosek o wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Zaznaczyć jednak należy, że odmowa wstrzymania wykonania aktu nie oznacza oceny zasadności skargi. Ewentualna niezgodność decyzji z prawem, która co do zasady będzie przedmiotem oceny Sądu w dalszym toku postępowania, jest kwestią niezależną od ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.