II SA/Gl 712/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2022r. sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 22 marca 2022 r. nr NWXIV.7581.6.2.2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oddala skargę. UZASADNIENIE Skargę na postanowienie z dnia 22 marca 2022 r. nr NWXIV.7581.6.2.2022 Wojewody Śląskiego (dalej: "organ drugiej instancji" lub "Wojewoda") utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. (dalej: "Prezydent" lub "organ pierwszej instancji") z dnia 10 stycznia 2022 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej jako działki 1. i 2. złożył pismem z dnia 22 kwietnia 2022 r. M. S. zam. ul. [...] w S. ( dalej: "Strona" lub "Skarżący"). Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Pismem z dnia 16.07.2021 r. M. S. wystąpił do organu pierwszej instancji z wnioskiem o zwrot nieruchomości usytuowanej w S. przy ul. [...], ozn. nr 1. o pow. 4315 m² i nr 2. o pow. 4315 m², obręb [...] – O.. Pismami z dnia 03.09.2021 r. i z dnia 03.11.2021 r. Prezydent wezwał Stronę o uzupełnienie akt sprawy prawomocnym postanowieniem o nabyciu praw do spadku po zmarłym A. S.. W dniu 03.012.2021 r. Strona przedłożyła postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...]. sygn. akt. [...] o nabyciu praw do spadku po zm. A. S., zgodnie z którym jego spadkobiercami są: M. S., M. S. i W. S.. Organ pierwszej instancji ustalił, iż decyzją z dnia 14.02.1979r. Nr [...] Prezydent Miasta S. nabył na rzecz Skarbu Państwa ww. nieruchomość od A. S.. Przejęcie to nastąpiło między innymi na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz.U. z 1968 r., Nr 3 poz. 14 z późn. zm.). W wyniku analizy stanu prawnego nieruchomości będącej przedmiotem żądania zwrotu i przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm.) – dalej: "u.g.n.", a także innych ustaw regulujących problematykę wywłaszczeń organ I instancji ustalił, że nieruchomość usytuowana w S. przy ul. [...], ozn. nr 1. o pow. 4315 m² i nr 2. o pow. 4315 m², obręb [...] - O. nie została przejęta na rzecz Skarbu Państwa żadną ustawą wywłaszczeniową, ani też na mocy innych aktów prawnych wymienionych w art. 216 u.g.n. Tym samym organ I instancji uznał, że zadośćuczynienie żądaniu Strony polegającemu na dokonaniu zwrotu nieruchomości nie jest możliwe do spełnienia. Z uwagi na powyższe organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 10 stycznia 2022 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości usytuowanej w S. przy ul. [...], ozn. Nr 1. o pow. 4315 m² i nr 2. o pow. 4135 m², obręb [...] – O. Zażalenie na powyższe postanowienie do Wojewody pismem z dnia 28 stycznia 2022 r. złożyła Strona. W uzasadnieniu odwołania Strona zarzuciła organowi pierwszej instancji, że wydał postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania wskazując, że użyte we wniosku wyrażenie “zwrot nieruchomości" nie odpowiada wskazanym w postanowieniu przepisom prawa. Wskazała, że użyła wyrażenia “zwrot nieruchomości" w sensie potocznym. W tej sytuacji zdaniem Strony stanowisko Prezydenta narusza zasady określone w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a. i art. 11 k.p.a. Postanowieniem z dnia 22 marca 2022 r. nr NWXIV.7581.6.2.2022 Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo jej części lub udziału w tej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (art.136 u.g.n.) Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej. Uprawnienie do zwrotu wygasa, jeżeli od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, upłynęło 20 lat, a w tym terminie uprawniony nie złożył wniosku, o zwrot (art. 136 ust. 7 u.g.n.). Wojewoda wskazał, że o rozszerzeniu możliwości zwrotu nieruchomości stanowi art. 216 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym przepisy dotyczące zwrotu nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie: art. 6 lub art. 47 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. nr 10, poz. 64 i z 1982 r. nr 11, poz. 79), ustawy z 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. nr 31, poz. 138, z 1961 r. nr 7, poz. 47 i nr 32, poz. 159 oraz z 1972 r. nr 27, poz. 192), ustawy z 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1969 r. nr 27, poz. 216, z 1972 r. nr 49, poz. 312 i z 1985 r. nr 22, poz. 99), art. 22 ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. nr 22, poz. 159, z 1972 r. nr 27, poz. 193 oraz z 1974 r. nr 14, poz. 84), ustawy z 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. nr 27, poz. 192, z 1973 r. nr 48, poz. 282 z 1985 r. nr 22, poz. 99) oraz do nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, jak również gruntów wywłaszczonych na podstawie odrębnych przepisów w związku z potrzebami Tatrzańskiego Parku Narodowego. Ponadto, zgodnie z ust. 2 art. 216 u.g.n. przepisy o zwrocie stosuje się także do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie: 1) art. 5 i art. 13 ustawy z 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. nr 35, poz. 240 oraz z 1957 r. nr 39, poz. 172); 2) art. 9 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. nr 4, poz. 31); 3) ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. nr 30, poz. 127 ze zm.). W ocenie Wojewody podstawą prawną zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji jest art. 61a § 1 k.p.a., w myśl którego gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na które służy zażalenie (art. 61a § 2 k.p.a.). Powołany przepis przewiduje dwie samodzielne i niezależne przesłanki uzasadniające wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwsza z nich ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną tego postępowania. Druga natomiast występuje, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. Przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne na "pierwszy rzut oka", obiektywne, a zatem których ustalenie i wykazanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. W ocenie Wojewody art. 136 ust. 3 u.g.n., na podstawie którego Skarżący zwrócił się o zwrot, odnosi się wyłącznie do nieruchomości wywłaszczonych, natomiast zakres nieruchomości podlegających zwrotowi na zasadach określonych w u.g.n. wyznaczają cytowane wyżej art. 136 ust. 3 i art. 216 u.g.n. Wojewoda wskazał, że przez pojęcie "wywłaszczonej nieruchomości", o którym mowa w art. 136 ust. 3, należy zatem rozumieć wyłącznie nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia, a więc na mocy indywidualnej i konkretnej decyzji administracyjnej, wydanej w postępowaniu administracyjnym na podstawie obowiązujących przepisów ustaw, regulujących ogólne zasady i tryb odjęcia lub ograniczenia własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości za odszkodowaniem. Jego zdaniem rozszerzenie możliwości zwrotu nieruchomości, w trybie przewidzianym w art. 136 u.g.n., stanowi natomiast art. 216 u.g.n., który zawiera zamknięty katalog aktów prawnych będących podstawą przejęcia lub nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa. Powyższe ustawowe wyliczenie oznacza, że instytucji zwrotu nieruchomości nie można stosować w odniesieniu do nieruchomości nabytych lub przejętych na podstawie innych tytułów prawnych. Dokonując oceny postanowienia organu pierwszej instancji Wojewoda w pierwszej kolejności wskazał, że Prezydent błędnie ustalił, iż nabycie działek 1. i 2. na rzecz Państwa nastąpiło na podstawie decyzji Prezydenta S. z 14 lutego 1979 r. nr [...], dotyczy ona bowiem tylko wszczęcia postępowania w sprawie przymusowego wykupu nieruchomości rolnej, a nie ostatecznego jej wykupu. Postępowania w tego typu sprawach były ostatecznie rozstrzygane poprzez wydanie odrębnej decyzji o wykupie. Zdaniem Wojewody prawdopodobnie taką decyzją jest rozstrzygnięcie wpisane do księgi wieczystej [...] prowadzonej dla działek 1. i 2., tj. decyzja Prezydenta Miasta S. z 12 marca 1979 r. znak [...]. Organ pierwszej instancji nie dołączył jej jako dowodu do akt sprawy, a zapisy księgi wieczystej nie pozwalają potwierdzić, czy rzeczywiście dotyczy ona przymusowego wykupu. W ocenie Wojewody w sytuacji, gdyby powołana wyżej decyzja z 12 marca 1979 r. faktycznie dotyczyłaby wykupu działek 1. i 2., byłaby to podstawa do odmowy wszczęcia postępowania o ich zwrot gdyż art. 216 u.g.n. nie przewiduje możliwości prowadzenia postępowania o zwrot nieruchomości nabytych na podstawie ustawy o przymusowym wykupie. Wojewoda nie dokonał jednak takiego przesądzenia z uwagi na brak w tym zakresie materiału dowodowego. Pomimo takich ustaleń Wojewoda postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie, gdyż w jego cenie zaistniała w kontrolowanej sprawie inna podstawa do odmowy wszczęcia postępowania, która nie została ustalona przez Prezydenta, a mianowicie ewentualne uprawnienie Skarżącego do ubiegania się o zwrot nieruchomości w trybie przepisów u.g.n. wygasło. Wojewoda podniósł, że zgodnie z art. 136 ust. 7 u.g.n. uprawnienie do zwrotu wygasa, jeżeli od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, upłynęło 20 lat, a w tym terminie uprawniony nie złożył wniosku, o zwrot. Przepis ten został ustanowiony ustawą z 4 kwietnia 2019 r. o zmianie u.g.n. (Dz. U. z 2019 r., poz. 801), która wprowadziła także ustawowy termin 12 miesięcy na złożenie wniosku o zwrot nieruchomości - bez względu na upływ czasu od wywłaszczenia. Termin ten został jednak wstrzymany na podstawie art. 15zzr ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0V1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374), a następnie przywrócony na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Ostatecznie termin na złożenie wniosku o zwrot upłynął 7 lipca 2020 r. Ponieważ Skarżący złożył wniosek o zwrot nieruchomości 10 sierpnia 2021 r., a więc po terminie przewidzianym dla tej czynności, jego ewentualne roszczenie w tym zakresie wygasło bez względu na podstawę wywłaszczenia wskazanej przez Skarżącego nieruchomości. Tym samym w kontrolowanej sprawie zaistniała inna podstawa do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości niż wskazana w postanowieniu organu I instancji. Pismem z dnia 22 kwietnia 2022 r. skargę na postanowienie Wojewody złożył Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika i zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania,: - art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a., w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania podczas gdy zaistniały przesłanki do jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji; - art. 61a § 1 k.p.a. przez odmowę wszczęcia postępowania z uwagi na stwierdzenie braku wywłaszczenia nieruchomości, podczas gdy organ winien był wyjaśnić wszelkie możliwe podstawy prawne żądania strony, co wymagało dokonania niezbędnych ustaleń, a więc faktycznego prowadzenia postępowania. Na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Ponadto wniósł o rozważenie przez Sąd zastosowania art. 135 p.p.s.a i uchylenie również postanowienia organu I instancji a także o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że jeśli organ, do którego zgłoszony został wniosek o wszczęcie postępowania, ma wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek - obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony. W ocenie Skarżącego w przedmiotowej sprawie nie ustalono nawet jaka była podstawa prawna przejęcia nieruchomości poprzedników prawnych Skarżącego i kiedy to przejęcie faktycznie nastąpiło. Zatem rozważania organu dotyczące trybu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości są przedwczesne, ponieważ nie wiadomo jaki tryb został zastosowany i czy w ogóle stosowano jakiś tryb, co w tamtym okresie nie należało do rzadkości. Zdaniem Skarżącego przewidziany w przepisach art. 61 i 63 k.p.a. brak formalizmu powoduje, że organ nie może ograniczyć się tylko do wskazanej przez stronę podstawy prawnej. Przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne. Dotyczą zatem takich podstaw, których ustalenie i podanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2021 r. II OSK 24/21 Skarżący podniósł, że w istocie przeprowadzenie takiego postępowania uniemożliwia wydanie orzeczenia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej P.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewody na mocy, którego utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej jako działki 1. i 2.. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z materiału dowodowego sprawy wynika bezspornie jaki wniosek złożył Skarżący i jaka była treść. Dla organów orzekających w sprawie i dla Sądu treść wniosku nie budzi wątpliwości. Wniosek złożony został na formularzu urzędowym WGN 23/23 zatytułowanym "Wniosek o zwrot nieruchomości wywłaszczonej". Z treści wniosku wynika, że Skarżący zwrócił się "o zwrot nieruchomości usytuowanych w S. przy ul. [...] oznaczonych jako działki 1. oraz 2. km ........ obręb O." Następnie Skarżący wskazał, że wskazana nieruchomość została wywłaszczona pod realizację utworzenia Państwowego Gospodarstwa Rolnego w drodze przymusowego wykupu i cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nie został zrealizowany. W ocenie Sądu twierdzenia Skarżącego zawarte w zażaleniu i w skardze, o tym, że używał potocznego określenia "zwrotu nieruchomości" i nie jest prawnikiem nie zasługują na uwzględnienie. Język tekstów aktów prawnych zgodnie z zasadami techniki prawodawczej opiera się na wyrażeniach języka potocznego. Jeżeli ustawodawca nadaje wyrażeniom języka potocznego inne znaczenie musi je zdefiniować w akcie normatywnym (np. w ustawie) w postaci tzw. definicji legalnej. W ustawie o gospodarce nieruchomościami brak jest definicji legalnej słowa "zwrot" wywłaszczonej nieruchomości, należy więc stosować jego znaczenie wynikające z języka potocznego. Skarżący wnioskując o zwrot nieruchomości wyraźnie, w sposób nie budzący wątpliwości wyartykułował swoją intencję. Wskazując podstawę prawną swojego żądania Skarżący doprecyzował na jakiej podstawie prawnej zgłasza swoje żądanie. W tym przypadku nie ma znaczenia fakt, że Skarżący nie jest prawnikiem ponieważ adresatem norm prawnych zawartych w ustawach i innych przepisach prawa powszechnie obowiązującego są generalnie obywatele a nie prawnicy. Z tej perspektywy Sąd uznał, że twierdzenia Skarżącego, że do końca nie wiedział o jaki "zwrot" wystąpił z żądaniem nie zasługuje na aprobatę. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że jego uzasadnienie prawne jest prawidłowe i znajduje swoje uzasadnienie w poglądach wyrażanych w orzecznictwie i doktrynie prawa. Organ drugiej instancji, który jest organem merytorycznym a nie tylko kontrolnym, dokonał szerokiego omówienia podstaw prawnych zwrotu wywłaszczonych nieruchomości na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Sąd zgadza się z tą analizą i jej wynikami. Jedyną materialnoprawną podstawą dochodzenia zwrotu wywłaszczonych nieruchomości na drodze postępowania administracyjnego są przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami art. 136 u.g.n i następne. Zgodnie z treścią art.136 ust. 7 u.g.n "Uprawnienie do zwrotu, o którym mowa w ust. 3, wygasa, jeżeli od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, upłynęło 20 lat, a w tym terminie uprawniony nie złożył wniosku, o którym mowa w ust. 3. W takim przypadku właściwy organ nie ma obowiązku zawiadamiania oraz informowania, o którym mowa w ust. 2." Przepis ten został ustanowiony ustawą z 4 kwietnia 2019 r. o zmianie u.g.n. (Dz. U. z 2019 r., poz. 801), która wprowadziła także ustawowy termin 12 miesięcy na złożenie wniosku o zwrot nieruchomości - bez względu na upływ czasu od wywłaszczenia. Zgodnie z art. 2 tej ustawy "W przypadku gdy termin, o którym mowa w art. 136 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 1, upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy albo gdy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do upływu tego terminu pozostało nie więcej niż 12 miesięcy, wniosek, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, może zostać złożony w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy." Termin ten został wstrzymany na podstawie art. 15zzr ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0V1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374), a następnie przywrócony na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875). Ostatecznie termin na złożenie wniosku o zwrot upłynął 7 lipca 2020 r. Ponieważ Skarżący złożył wniosek 10 sierpnia 2021 r. jego roszczenie w zakresie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wygasło. W ocenie Sądu taki wniosek organu drugiej instancji nie budzi wątpliwości podobnie jak dokonana przez ten organ wykładnia art. 61a § 1 k.p.a. Artykuł 61a k.p.a. w § 1 określa dwie przesłanki, które powodują, iż postępowanie w danej sprawie nie może być wszczęte. Po pierwsze, podmiot wnoszący żądanie wszczęcia postępowania nie jest stroną, po drugie zaś, jeżeli "z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". Powołany przepis przewiduje dwie samodzielne i niezależne przesłanki uzasadniające wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwsza z nich ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną tego postępowania. Druga natomiast występuje, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy przepisy prawa materialnego nie dają podstaw prawnych do wszczęcia postępowania w sprawie, bądź postępowanie administracyjne już się toczy albo w tej samej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie, bądź doszło do upływu terminu, po którym jednostka nie może domagać się przysługującego jej uprawnienia, tzw. przedawnienie materialnoprawne powodujące wygaśnięcie roszczenia (vide: B. Adamiak, w: Adamiak, Borkowski, KPA. Komentarz, 2012, s. 299). W kontrolowanej sprawie doszło właśnie do takiej sytuacji tj. wygaśnięcia uprawnienia do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i to bez względu na podstawę prawną wywłaszczenia wskazanej przez Skarżącego nieruchomości. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.