V SA/Wa 563/18

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w części i umorzenia postępowania w tym zakresie: oddala skargę. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi złożonej przez M. P. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR", "organ odwoławczy") z [...] stycznia 2018 r. nr [...], uchylająca decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Warszawie (dalej: "Dyrektor OT ARR" lub "organ I instancji") z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w zakresie pkt 2 dotyczącego odmowy przyznania wsparcia do 5 szt. jałówek hodowlanych ras mlecznych i w tym zakresie umarzająca postępowanie przed organem I instancji. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] lipca 2017 r. Strona złożyła wniosek o udzielenie pomocy w formie refundacji kosztów zakupu jałówek hodowlanych ras mlecznych, wnioskując o przyznanie pomocy do zakupu 8 jałówek, w wyszególnionych we wniosku kategoriach wiekowych (tj. 3 szt. mających w dniu zakupu powyżej 12 miesięcy i nie więcej niż 18 miesięcy oraz 5 szt. mających w dniu zakupu powyżej 18 miesięcy i nie więcej niż 24 miesiące). Dyrektor OT ARR decyzją z [...] sierpnia 2017 r. o numerze wskazanym wyżej: 1) przyznał pomoc w formie refundacji kosztów zakupu 3 szt. jałówek hodowlanych ras mlecznych w wysokości 7.000 zł, 2) odmówił przyznania pomocy w formie refundacji kosztów zakupu 5 szt. jałówek hodowlanych ras mlecznych. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z § 21 d ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 lutego 2017 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów mleka i rolników winnych sektorach hodowlanych (Dz.U. 2017 r. poz. 499 z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie wykonawcze", pomoc, o której mowa w § 2a ust. 1 pkt 2 jest udzielana, jeżeli producent mleka: 1) posiadał, w dniu złożenia wniosku o udzielenie pomocy, w siedzibie stada, której nadano numer na podstawie ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, krowy typu użytkowego mleczny lub kombinowany mające powyżej 24 miesięcy albo nie posiadał w tym dniu krów w siedzibie stada, według danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich; 2) sprzedał w 2016 r. podmiotom skupującym mleko nie mniej niż 5 tys. kg mleka; 3) dokonał od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 lipca 2017 r. zakupu co najmniej jednej jałówki hodowlanej rasy mlecznej mającej w dniu zakupu powyżej 3 miesięcy i nie więcej niż 24 miesiące, która została zgłoszona do rejestru zwierząt gospodarskich i dla której wystawiono świadectwo potwierdzające jej pochodzenie, o którym mowa w art. 26 ustawy o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich, urodzonej w stadzie objęty oceną wartości użytkowej bydła; 4) zobowiąże się do utrzymywania jałówek hodowlanych ras mlecznych, do których będzie udzielona pomoc, nie krócej niż do dnia 31 lipca 2020 r. Natomiast objęte wnioskiem zwierzęta o numerze: [...], z uwagi na wycielenie przed dniem zakupu, nie spełniają definicji jałówki, która w znaczeniu powszechnie stosowanym oznacza samicę krowy niemającą jeszcze potomstwa. Strona wniosła odwołanie. W wyniku rozpoznania odwołania, Prezes ARiMR decyzją z [...] stycznia 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, uchylił decyzję organu I instancji z [...] sierpnia 2017 r. w zakresie pkt 2 dotyczącego odmowy przyznania wsparcia w formie refundacji kosztów zakupu 5 szt. jałówek hodowlanych ras mlecznych i w tym zakresie umorzył postępowanie przed organem I instancji. Organ odwoławczy po dokonaniu oceny zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego oraz wydruku z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt (IRZ), a także złożonej przez Stronę dokumentacji - oficjalne zaświadczenia hodowlane z 24 sierpnia 2017 r. przyznał rację Stronie. Uznał, iż udowodniono dokonanie zakupu jałówek hodowlanych rasy mlecznej mających w dniu zakupu powyżej 3 miesięcy i nie więcej niż 24 miesiące, w tym jednej jałówki, która miała w dniu zakupu powyżej 12 miesięcy i nie więcej niż 18 miesięcy (nr kolczyka: [...]) oraz czterech jałówek, które miały w dniu zakupu powyżej 18 miesięcy i nie więcej niż 24 miesiące (nr kolczyka: [...]), zgłoszonych do rejestru zwierząt gospodarskich, dla których wystawiono świadectwo potwierdzające ich pochodzenie. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie w zakresie udzielenia pomocy w formie refundacji kosztów zakupu jałówek hodowlanych ras mlecznych nr: [...], mających w dniu zakupu powyżej 3 miesięcy i nie więcej niż 24 miesiące. Jednocześnie organ stwierdził, iż brak możliwości sfinansowania pomocy z uwagi na upływ terminu, który został określony w art. 1 ust. 1 akapit piąty rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2016/1613 z 8 września 2016 r. (Dz. U. UE. L. 2016.242/10) przewidującego nadzwyczajną pomoc dostosowawczą dla producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych. Na dzień rozpatrywania odwołania limit dostępnych środków finansowych na mechanizm pomocy w formie refundacji kosztów zakupu jałówek hodowlanych ras mlecznych został wyczerpany i z dniem 30 września 2017 r. nastąpiło zakończenie jego działania. Natomiast, jak wskazał organ II instancji, brak środków finansowych w ramach ww. mechanizmu wpływa na brak przedmiotu postępowania administracyjnego, co uzasadnia umorzenie postępowania w tej części jako bezprzedmiotowego. Z tych powodów Prezes ARiMR, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257), dalej: "K.p.a.", uchylił decyzję organu I instancji w zakresie pkt 2 dotyczącego odmowy przyznania wsparcia w formie refundacji kosztów zakupu 5 szt. jałówek hodowlanych ras mlecznych i w tym zakresie umorzył postępowanie przed organem I instancji. Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Prezesa ARiMR, wnosząc o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W skardze podniesiono, że organ odwoławczy miał pełną możliwość rozpatrzenia odwołania w terminie, w którym nie doszłoby do naruszenia prawa. Natomiast organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę [...] stycznia 2018 r., naruszając terminy określone w przepisach K.p.a., a z tego powodu Skarżący został pozbawiony 14.000 zł, które by otrzymał gdyby organ odwoławczy rozpatrzył jego odwołanie przed dniem 30 września 2017 r. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia terminu załatwienia sprawy organ stwierdził, że istotne dla rozpatrzenia sprawy dowody zostały złożone przez Skarżącego dopiero w postępowaniu odwoławczym, co miało wpływ na terminowość rozpatrzenia sprawy. Ponadto organ, odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że naruszenie przez organ terminu określonego w art. 35 § 1-3 K.p.a. nie skutkuje samo przez się koniecznością uwzględnienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Odnosząc się do sformułowanego w skardze zarzutu nieważności zaskarżonej decyzji Sąd podkreśla, że zaskarżony akt w pierwszej kolejności podlega badaniu z punktu widzenia istnienia wad skutkujących jego nieważnością, w dalszej kolejności wad postępowania uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego, następnie pozostałych wad postępowania z punktu widzenia możliwości ich istotnego wpływu na wynik postępowania, a wreszcie uchybień polegających na naruszeniu prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie istnienia wad istotniejszych w myśl wyżej przyjętej hierarchii eliminuje potrzebę ustalania istnienia pozostałych wad (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 461). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się podstaw stwierdzenia nieważności. Skarga nie jest zasadna. Wskazać należy, że Skarżący w dniu [...] lipca 2017 r. złożył wniosek o udzielenie pomocy w formie refundacji kosztów zakupu 8 jałówek hodowlanych ras mlecznych, w wyszególnionych we wniosku kategoriach wiekowych. Wsparcie udzielane było w ramach tymczasowej nadzwyczajnej pomocy stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z 23 lutego 2017 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych. Rozporządzenie określa zadania realizowane przez Agencję Rynku Rolnego związane z ustanowieniem tymczasowej nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych określonej w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2016/1613 z dnia 8 września 2016 r. przewidującym nadzwyczajną pomoc dostosowawczą dla producentów mleka i rolników w innych sektorach hodowlanych (Dz. Urz. UE L 242 z 09.09.2016, str. 10), dalej: "rozporządzenie 2016/1613", oraz sposób i tryb realizacji tych zadań (§ 1). Jak ustalił organ odwoławczy, Skarżący spełnił warunki określone w ww. rozporządzeniu w zakresie udzielenia pomocy w formie refundacji kosztów zakupu jałówek hodowlanych ras mlecznych nr: [...], mających w dniu zakupu powyżej 3 miesięcy i nie więcej niż 24 miesiące. Zatem odmowa przyznania pomocy w formie refundacji kosztów zakupu 5 szt. jałówek hodowlanych ras mlecznych, której dotyczy pkt 2 decyzji organu I instancji, nie znajduje uzasadnienia. Słusznie zatem organ odwoławczy uchylił w tej części decyzję z dnia [...] sierpnia 2017 r. Jednakże pomimo ustalenia spełnienia przez Skarżącego przesłanek kwalifikujących do przyznania pomocy określonej w rozporządzeniu wykonawczym brak możliwości sfinansowania pomocy z uwagi na upływ terminu określonego w art. 1 ust. 1 akapit piąty rozporządzenia 2016/1613. Na dzień rozpatrywania odwołania (zaskarżoną decyzję wydano 18 stycznia 2018 r.), limit dostępnych środków finansowych na mechanizm pomocy w formie refundacji kosztów zakupu jałówek hodowlanych ras mlecznych, został wyczerpany i z dniem 30 września 2017 r. nastąpiło zakończenie jego działania. A brak środków finansowych w ramach ww. mechanizmu, jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, przesądza o braku przedmiotu postępowania administracyjnego. Sąd wskazuje, iż w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 K.p.a., mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 stycznia 2011 r. sygn. akt III SA/Gl 1208/10). Bezprzedmiotowość sprawy administracyjnej ma miejsce wówczas, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. (vide: A. Wróbel, Komentarz do art. 105 K.p.a., LEX/el., 2014). Należy podkreślić, że umorzenie postępowania, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Zważywszy na to, że przedmiotowe płatności mogły być dokonane najpóźniej do dnia 30 września 2017 r., zasadnie organ, wydając decyzję po upływie tego terminu, umorzył postępowanie w części dotyczącej pkt 2 decyzji organu I instancji, jako bezprzedmiotowe. Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów należy stwierdzić, że zgodnie z zasadą szybkości postępowania (art. 12 K.p.a) organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 K.p.a). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, zaś w postępowaniu odwoławczym - powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a ). Sąd stwierdza, że organ II instancji uchybił terminowi do rozpoznania odwołania wniesionego przez Skarżącego pismem z dnia 26 sierpnia 2017 r., co należy uznać za naganne. Jednakże treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie może być wyłącznie warunkowana powołanymi wyżej zapisami art. 1 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) 2016/1613, z których wynika, że przedmiotowe płatności mogły być dokonane najpóźniej do dnia 30 września 2017 r. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.