I OW 165/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem [...] a Wójtem [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku K.R. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Wójta [...] jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 26 czerwca 2019 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działający z upoważnienia Prezydenta [...], wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy nim a Wójtem [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku K.R. (zainteresowana) o skierowanie do domu pomocy społecznej. Dyrektor MOPS w [...] wskazał, że miejscem zamieszkania zainteresowanej jest m. S. i w związku z tym w sprawie znajduje zastosowanie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1507 ze zm.). Wnioskodawca ustalił bowiem, że zainteresowana od 8 lutego 2018 r. przebywała w S., w placówce opieki całodobowej, na zasadach komercyjnych, która pozostaje miejscem zamieszkania strony. Wobec powyższego pismem z dnia 18 kwietnia 2018 r. wniosek zainteresowanej o skierowanie do domu pomocy społecznej przekazany został według właściwości do GOPS w [...]. Jak wynika z pisma GOPS w [...] z dnia 17 czerwca 2019 r. zainteresowana od dnia 31 lipca 2018 r. przebywa w Domu Pomocy Społecznej "[...]" na podstawie decyzji umieszczającej wydanej przez Kierownika GOPS w [...]. Ośrodek w S. uznał się więc za właściwy i wydał decyzję o umieszczeniu zainteresowanej w Domu Pomocy Społecznej w S. do dnia 30 czerwca 2019 r. W ocenie wnioskodawcy S. jest obecnie centrum życiowym zainteresowanej i jej miejscem zamieszkania; tam korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej i leczenia specjalistycznego, tam realizuje swoje podstawowe czynności życiowe. Z wywiadu środowiskowego wynika, że zainteresowana wyraża chęć i potrzebę dalszego pobytu w tej placówce. Zdaniem syna zainteresowanej, jest ona emocjonalnie związana z m. S. W odpowiedzi na wniosek, Kierownik GOPS w [...] wskazał, że zainteresowana od urodzenia była mieszkanką L. i poniekąd zmuszona została do zmiany miejsca zamieszkania z uwagi na brak zapewnionej opieki i brak miejsca w domu pomocy społecznej w L. Ze S. związana jest tylko z uwagi na fakt spędzania tam czasami urlopu. W L. zainteresowana posiada bliską rodzinę: siostry, kuzynów i kuzynki, z którymi ma częsty kontakt. W L. zamieszkuje także jej syn. Aktualnie kontakt z rodziną jest utrudniony ze względu na odległość. Organ podał, że syn zainteresowanej stwierdził, że mama wyraża zgodę i wręcz się cieszyła na wiadomość o przeniesieniu do L. W ocenie Kierownika GOPS, m. S. nie jest miejscem zamieszkania zainteresowanej i nie wiąże ona swojej przyszłości z tym miastem. Pomimo czasowego pobytu w tej miejscowości, powinna zostać umieszczona w domu pomocy społecznej przez MOPS w [...], który jest właściwy w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a"), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie, spór zainicjowany wnioskiem ma charakter negatywnego sporu o właściwość, albowiem oba organy uznają się za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania wniosku. Właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Natomiast w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (art. 101 ust. 2). Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania". W związku z powyższym, wychodząc z zasady jednolitości systemu prawa, należy uwzględnić regulację zawartą w art. 25 Kodeksu cywilnego. Stosownie do treści tego przepisu miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Dokonując analizy okoliczności niniejszej sprawy dla rozstrzygnięcia sporu, o to która z miejscowości stanowi miejsce stałego pobytu, w pierwszej kolejności należy uwzględnić fakt, iż zainteresowana wskutek konkretnych okoliczności zmuszona została do zmiany wielu spraw w swoim życiu. Zainteresowana jest osobą chorą, w podeszłym wieku, wymagającą całodobowej opieki. Syn mieszka za granicą. Obecnie od 2018 r. zainteresowana przebywa w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w S. Tam też, nie mogąc z uwagi na stan swojego zdrowia samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym, znalazła niezbędną pomoc i opiekę. Gmina S. stała się zatem miejscem pobytu oraz ośrodkiem osobistych spraw K.R., a tym samym miejscem jej zamieszkania w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej. W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, że organem właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy i wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 101 ust. 1 w związku z art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jest Wójt Gminy S.. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 oraz § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia