II OZ 1230/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. i J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 października 2010 r., sygn. II SA/OI 409/10 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. i J. S. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie projektu budowlanego i pozwolenia na budowę chodnika wraz z oświetleniem postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 października 2010 r., sygn. II SA/OI 409/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił M. S. i J. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, iż zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, następuje w sytuacji gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdził również, że przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, a wykazanie trudnej sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych spoczywa na stronie. Ponadto podniósł, że z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący dysponują znacznym majątkiem w postaci domu, mieszkania i oszczędności w wysokości 500 000 zł. Osiągają również miesięczny dochód w wysokości 7 000 zł. Powyższe, w ocenie Sądu, uzasadnia twierdzenie, że zasoby finansowe skarżących znacznie przekraczają koszty postępowania w sprawie. Sytuacji majątkowej wnioskodawców nie zmienia również fakt utraty pracy przez skarżącą. Na powyższe orzeczenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie wnieśli M. S. i J. S., zaskarżając je w całości. Jednocześnie wnieśli o jego "stosowną zmianę". W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżący podnieśli, że każdy obywatel który dochodzi swoich praw przed sądem może ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych nie tylko z uwagi na swoją sytuację majątkową. Wskazali również, że złożony wniosek uzasadnia konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 214 § 1 P.p.s.a. ustanawia generalną regułę, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Uzupełnieniem tej regulacji jest przepis art. 199 P.p.s.a., w myśl którego strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Prawo pomocy jest wyjątkiem od powyższej zasady, co oznacza, że zwolnienie od kosztów sądowych jest formą dofinansowywania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się tylko do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na pokrycie kosztów jej udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wskazuje, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia poniesienie tych kosztów, spoczywa na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym, wbrew twierdzeniom skarżących, stwierdzić należy, że uprawnienie do skorzystania z prawa pomocy przysługuje osobom, które z uwagi na swoją trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania. Sytuacja majątkowa wnioskodawcy jest jedynym kryterium branym pod uwagę przy ocenie, czy stronie można przyznać prawo pomocy. Rację ma Sąd I instancji, że sytuacja majątkowa skarżących pozwala na poniesienie kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku dla utrzymania ich domu i rodziny, zatem brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych. Porównanie majątku skarżących (dom, mieszkanie, dwa samochody, oszczędności w kwocie 500 000 zł) i uzyskiwane dochody w wysokości 7 000 zł z zadeklarowanymi obciążeniami finansowymi, nie pozwalają na uwzględnienie zażalenia skarżących. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że argumenty zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Tym samym na podstawie art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.