II OSK 1289/09

SENTENCJA Dnia 16 września 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 16 września 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. o wstrzymanie wykonania postanowienia Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 roku, znak: [...] oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gryfinie z dnia [...] września 2006 roku, znak: [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2009 roku, sygn. akt VII SA/Wa 1917/08 oddalającego skargę [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 roku znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 roku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia. Strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W skardze kasacyjnej wniesiono o wstrzymanie wykonania postanowienia Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 roku, znak: [...] oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gryfinie z dnia [...] września 2006 roku, znak: [...] orzekające o nałożeniu na stronę kary za nielegalne użytkowanie obiektu. Postanowienia te były przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności, w efekcie czego wydane zostało postanowienie będące przedmiotem skargi do Sądu I instancji. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca wyjaśniła, że uiszczenie kary pieniężnej może negatywnie wpłynąć na płynność finansową spółki i możność prowadzenia normalnej działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Strona może więc wnioskować do Sądu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu również w momencie wnoszenia skargi kasacyjnej, czemu odpowiada kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania (na wniosek skarżącego) wykonania zaskarżonej decyzji, w razie oddalenia skargi i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji, oddalającego skargę. Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wniosek taki jest jednym ze środków procesowych dla obrony interesów wnoszącego skargę. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. W pierwszej kolejności należy odnieść się do dopuszczalności wstrzymania wykonania wskazanych we wniosku postanowień. Artykuł 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy Kluczowe dla zakresu stosowania możliwości, którą przewiduje art. 61 § 3 p.p.s.a. będzie mieć znaczenie jakie przyjmie się dla pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktów bądź czynności. Należy przyjąć, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej, umożliwia, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszy wniosek, wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia wydanego w trybie zwykłym, w przypadku wniesienia skargi dotyczącej aktu wydanego w trybie nadzwyczajnym, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Przechodząc do oceny argumentów podniesionych we wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W niniejszej sprawie przedmiotem postanowienia objętego wnioskiem jest niewątpliwie należność o charakterze pieniężnym, która w przypadku ewentualnego wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego będzie podlegać zwrotowi. Zbyt daleko posuniętym wnioskiem wydaje się również możliwość utraty przez spółkę płynności finansowej na skutek wyegzekwowania należności. Podkreślić należy, że obowiązek uregulowania należności na rzecz Skarbu Państwa w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podmiotu, łączy się z obniżeniem jego dochodu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, którym zapobiec może wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od dłuższego czasu, a czynione przez stronę próby wykazania wadliwości postanowień objętych wnioskiem nie zwalnia jej z obowiązku zabezpieczenia kwot mających pokryć nałożoną karę pieniężną, szczególnie, że na tym etapie postępowania postanowienie określające jej wysokość jest postanowieniem ostatecznym i może podlegać egzekucji. Nie sposób również pominąć okoliczności, że podnoszone przez stronę argumenty są całkowicie gołosłowne, bowiem strona nie przedstawiła żadnych dokumentów mogących świadczyć o tym, że sytuacja materialna spółki zostanie poważnie zachwiana przez wyegzekwowanie spornej należności. Jak już wyżej wskazano, obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonalności aktu nie może opierać się na samych, ogólnych twierdzeniach strony. W świetle powyższych rozważań, nie można obaw strony skarżącej uznać za uzasadnione, czego konsekwencją jest odmowa uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.