I FPP 13/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Artur Mudrecki sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi R.D. na przewlekłość postępowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w sprawie ze skargi R.D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić skargę na przewlekłość postępowania sądowoadministracyjnego UZASADNIENIE 1. Przedmiotem niniejszego postępowania jest skarga R.D. (dalej: skarżący) na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Skarga ta dotyczy postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie w sprawie o sygnaturze akt I SAB/Sz 13/13. W skardze skarżący stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 35-36 Kodeksu postępowania administracyjnego nie załatwił sprawy w terminie. Skarżący wniósł o zobowiązanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie do wydania postanowienia zgodnie z literą prawa w trybie natychmiastowym. 2. Naczelny Sąd Administracyjny ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 31 maja 2013 r. do Izby Skarbowej w S. wpłynęła skarga skarżącego (z dnia 27 maja 2013 r.), w której wniesiono o uznanie, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. naruszył prawo w wyniku czego, czynności kontrolne tego organu są nieważne. W dniu 28 czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynęła odpowiedź Dyrektora Izby Skarbowej w S. na skargę otrzymaną 31 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie 2 lipca 2013 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi przez sprecyzowanie treści skargi i wskazanie czy skarga dotyczy zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu, a jeżeli tak, to do podania jej daty, numeru), czy też czynności (bezczynności, przewlekłego postępowania) konkretnego organu. Odpowiedź na wezwanie wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie 16 lipca 2013 r. Skarżący stwierdził w niej, że pismo z dnia 27 maja 2013 r. dotyczy naruszenia prawa przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., czego efektem jest wyjątkowa przewlekłość. Z uwagi na pismo z dnia 16 lipca 2013 r. Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarządzeniem z dnia 23 lipca 2013 r. zakwalifikował pismo skarżącego jako wniesione na przewlekłość organu podatkowego. W związku z tym zarządzeniem z dnia 25 lipca 2013 r. wezwano skarżącego o wykazanie, czy przed wniesieniem skargi z dnia 27 maja 2013 r. wyczerpał tryb, o którym mowa w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.). Odpowiedź na wezwanie wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie 8 sierpnia 2013 r. Skarżący poinformował, że stosowne ponaglenie zostało złożone do Dyrektora Izby Skarbowej w S. Wraz z pismem stanowiącym odpowiedź na wezwanie wpłynęły załączniki. Na podstawie zarządzenia z dnia 14 sierpnia 2013 r., w myśl art. 54 § 2 u.p.p.s.a. przesłano Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S. skargę z dnia 27 maja 2013 r. wraz z załącznikami celem udzielenia odpowiedzi na skargę na przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego. Ustosunkowanie się do przesłanych organowi podatkowemu pism nastąpiło w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie 17 września 2013 r. Skarżący w dniu 19 września 2013 r. został wezwany o uiszczenie wpisu sądowego od skargi na przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. W dniu 16 września 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynęło pismo skarżącego zatytułowane zażalenie. W piśmie tym skarżący wskazał, że na podstawie art. 35 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zobowiązuje Sąd do wydania postanowienia, zgodnego z literą prawa, w trybie natychmiastowym. Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarządzeniem z dnia 19 września 2013 r. wezwał skarżącego m.in.: o doprecyzowanie żądania, czy jego pismo z dnia 11 września 2013 r., należało potraktować jako wniosek o przyspieszenie wyznaczenia terminu rozprawy, czy też jako skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. W dniu 27 września 2013 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynęła odpowiedź skarżącego. W piśmie skarżący poinformował, że pismo z dnia 11 września 2013 r. stanowi skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym, bez uzasadnionej zwłoki. Skarżący wniósł również o wyjaśnienie dlaczego ustalono wpis sądowy. Zażądał odstąpienia od wymogu uiszczenia wpisu sądowego. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. 3.2. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że w piśmie z dnia 26 września 2013r. (data wpływu 27 września 2013 r.) skarżący wyartykułował dwa żądania. Pierwsze sprowadza się do doprecyzowania żądania zamieszczonego w piśmie z dnia 11 września 2013 r. Skarżący precyzuje tutaj, że pismo z dnia 11 września 2013 r. - w którym zawarto wniosek o wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowienia w trybie natychmiastowym - jest skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym, bez nieuzasadnionej zwłoki. Drugie z kolei żądanie wiąże się z ustalonym wpisem sądowym od skargi na przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego. Skarżący żali się na tak ustalony wpis. Mając na uwadze powyższe wyjaśnić należy, że w ramach sprawy, tj. wywołanej skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, mieści się pierwsze z wymienionych żądań skarżącego. Dlatego też ono będzie przedmiotem rozważań w niniejszym orzeczeniu. Sprawa ustalenia prawidłowości wysokości wpisu sądowego od skargi na przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego wiąże się z wydanym przez Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarządzenia z dnia 19 września 2013 r. Argumentację skarżącego w zakresie zasadności tego zarządzenia Naczelny Sąd Administracyjny ocenił w osobnym orzeczeniu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I FZ 430/13). 3.3. Stosownie do treści art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd, w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty albo czynności podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu zakończenia postępowania przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego, uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym dla uznania, że w sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania, należy ustalić, że "wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym była nieuzasadniona (A. Skoczylas, Ocena przewlekłości postępowania sądowoadministracyjnego w świetle orzecznictwa ETPC i NSA, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2005, nr 2-3, s. 56-61) (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 2009 r., sygn. akt I FPP 4/09, dostępne w bazie internetowej CBOIS). 3.4. Skarżący w swojej skardze, upatrując przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, powołuje się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 35-36. Przepisy te nie mogły mieć jednak w sprawie zastosowania, gdyż nie są właściwe procedurze sądowoadministracyjnej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi jest prowadzone w oparciu o ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Oceniając jednak, czy w sprawie miała miejsce przewlekłość postępowania zwrócić należy uwagę, że ze skargi z dnia 27 maja 2013 r. nie wynikało w istocie jakiego aktu dotyczy skarga czy też czynności (bezczynności, przewlekłego postępowania) konkretnego organu. W tym stanie rzeczy słuszne było wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sprecyzowanie treści skargi. Wezwanie nastąpiło bez zbędnej zwłoki, bo 2 lipca 2013 r., a zatem czwartego dnia od otrzymania od Dyrektora Izby Skarbowej w S, odpowiedzi na skargę. Pozostałe czynności Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie również były wykonywane niezwłocznie. Z uwagi na to, że skarżący dokonał zmiany kwalifikacji przedmiotu swojej skargi (ze skargi na czynności kontrolne Naczelnika Urzędu Skarbowego na skargę na przewlekłość postępowania), nieodzowne było wezwanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny o wykazanie, czy skarżący wyczerpał tryb o którym mowa art. 52 § 1 u.p.p.p.a. Następnie po otrzymaniu przez Sąd odpowiedzi skarżącego (pisma wraz z załącznikami) przesłanie ich organowi podatkowemu. Ustosunkowanie się organu podatkowego do pism skarżącego nastąpiło 17 września 2013 r. (data wpłynięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego). W tym stanie rzeczy Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, 19 września 2013 r. wydał zarządzenie ustalające wpis sądowy od skargi na przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego. W tej sytuacji nie można uznać aby podejmowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny czynności zmierzające do uzupełnienia przez stronę braków formalnych skargi i uzyskania odpowiedzi na skargę od organu podatkowego wskazywały na przewlekłość postępowania. Opisane czynności były podejmowane bez zbędnej zwłoki, po poprzedzających, wymagających reakcji działaniach skarżącego. Nie można zatem stwierdzić, że w sprawie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. 3.5. Z tych względów na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.