I OW 188/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta G. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta G. a Prezydentem W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy w formie schronienia postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wnioskiem z 17 lipca 2019 r. Prezydent Miasta G. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy nim a Prezydentem W. poprzez wskazanie tego ostatniego jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy w formie schronienia. Powyższy spór o właściwość zaistniał na tle następujących okoliczności. Pismem z 1 lipca 2019 r. E. M. wniosła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. podanie o zapewnienie jej i córce schronienia. Decyzją z 9 lipca 2019 r. Prezydent W. skierował E. M. wraz z córką w okresie od 1 lipca 2019 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r. do [...] Schronisko dla Bezdomnych Kobiet – Dom dla Kobiet, ustalił opłatę z tytułu pobytu począwszy od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r. w ww. schronisku oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Zdaniem Prezydenta Miasta G. E. M. od 28 maja 2018 r. jest mieszkanką Miasta W. Tam podjęła pracę zawodową, stara się o wynajęcie mieszkania i tam do szkoły branżowej została przyjęta jej małoletnia córka. Z zebranej dokumentacji wynika, że strona mieszka w W. i jej centrum życiowym jest W. Nie chce również wracać do G., gdyż byłoby to niekorzystne ze względu na to, że doznawała tam przemocy od swojego męża i obawia się, że mogłaby być nadal na nią narażona. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w G. nie ma natomiast możliwości przyznania wnioskowanej pomocy z uwagi na fakt, że nie ma podpisanej umowy z organizacją prowadzącą Dom dla Kobiet [...] o przyznanie pobytu w którym pani E. M. wnioskowała. W odpowiedzi na wniosek, Prezydent Miasta W. wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta G. jako organu właściwego w sprawie udzielenia pomocy. Zdaniem Prezydenta Miasta W. E. M. jest osobą bezdomną, nie jest nigdzie zameldowana na pobyt stały, a w dniu 2 lipca 2019 r. zawarła kontrakt socjalny, w którym jako główne cele obrano uzyskanie schronienia i poprawę jej sytuacji życiowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.): "Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony jest do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz sporów kompetencyjnych między organami tych jednostek a organami administracji rządowej". Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 ww. ustawy należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, niemające wspólnego organu wyższego stopnia, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W obu przypadkach spór kompetencyjny (i spór o właściwość) może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania, albo co do której odmówiono nadania biegu postępowaniu, a więc która podlega władczemu rozstrzygnięciu organów administracji publicznej, w szczególności w drodze decyzji administracyjnej, a co za tym idzie jest już przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego lub nie stała się nim z tego powodu, że organ odmówił nadania postępowaniu dalszego biegu. Spór o właściwość nie może w ogóle powstać, jeżeli jeden z organów mających w tym sporze pozostawać załatwił już sprawę w sposób określony w art. 104 K.p.a., czyli co do zasady wydał decyzję administracyjną rozstrzygającą ją co do istoty. Wówczas wyznaczanie organu jest bezprzedmiotowe, a kwestię właściwości można badać wyłącznie w ramach kontroli prawidłowości podjętego aktu administracyjnego, przeprowadzonej w stosownym trybie, czy to przez organ orzekający w kwestii odwołania lub wniosku o stwierdzenie nieważności, czy to przez sąd administracyjny rozpoznający skargę na ten akt (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 27 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OW 10/07, ONSAiWSA 2008 r. nr 2, poz. 30; 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II GW 7/11, 14 czerwca 2012 r. sygn. akt I OW 66/12, 16 czerwca 2019 r. sygn. akt I OW 170/19 – orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż Prezydent W. decyzją z [...] lipca 2019 r. skierował E. M. wraz z córką do Schroniska dla Bezdomnych Kobiet, ustalił opłatę z tytułu pobytu oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Tym samym w dniu składania wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, tj. w dniu 24 lipca 2019 r. (data stempla pocztowego) spór o właściwość miejscową – dotyczący rozpoznania wniosku E. M. o przyznanie pomocy w formie schronienia nie istniał, skoro wniosek ten został rozpoznany. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, jeżeli jeden z będących w sporze organów rozpoznał sprawę merytorycznie i podjął rozstrzygnięcie, to tym samym uznał się za właściwy do załatwienia sprawy. Bez znaczenia jest przy tym, czy uznanie swej właściwości było prawidłowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 lipca 2014 r. sygn. akt I OW 130/14). W konsekwencji stwierdzić należy, że spór o właściwość między organami nie występuje, a wniosek organu podlega oddaleniu. Niezależnie od powyższego wskazać również należało, że zwrot wydatków gminy, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu regulowany jest treścią art. 107 ust. 7 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm.) i nie odbywa się w formie decyzji administracyjnej, co wyklucza wystąpienie w tych sprawach sporu o właściwość w rozumieniu art. 22 § 1 K.p.a. Jak wskazuje się w orzecznictwie, spór o zwrot wydatków stanowi sprawę cywilną należącą do właściwości sądu powszechnego, która nie może być załatwiona w drodze decyzji lub innego aktu administracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 28 lutego 2007 r. sygn. akt I OW 73/06; 22 grudnia 2008 r. sygn. akt I OW 97/08; 1 czerwca 2010 r. sygn. akt I OW 75/10; 8 lutego 2012 r. sygn. I OW 201/11; 22 września 2016 r. sygn. akt I OW 104/16; 14 grudnia 2017 r. sygn. akt I OW 154/17). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 151 i art. 166 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.