II FZ 586/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Małgorzata Wolf- Mendecka (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 września 2010 r. sygn. akt I SAB/Rz 2/10 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. N. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w R. w przedmiocie wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt i SAB/Rz 2/10, mocą którego oddalono wniosek A. N. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w R. W motywach orzeczenia Sąd wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i bratem. Nie podał on zaś żadnych informacji o stanie majątkowym osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym w zakresie składników majątku nieruchomego ani wartościowych rzeczy ruchomych czy zasobów pieniężnych w postaci oszczędności, papierów wartościowych itp. Zaznaczył, że nie ma upoważnienia do informowania na temat majątku członków rodziny. Jako źródło dochodów wskazał "zatrudnienie i posiadanie firmy A. sp. z o.o.", ponownie podkreślając, że "dochody rodziny są ich sprawą". W uzasadnieniu wniosku nie podniósł żadnych argumentów mających znaczenie dla oceny przesłanek w kwestii prawa pomocy. Na wezwanie o dodatkowe informacje o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych Skarżący oświadczył, że jego wniosek został wypełniony zgodnie z przepisami, spis majątku sporządził już do wniosku o wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt organów skarbowych, a brak aktywności w działalności gospodarczej związany jest z postępowaniami przed sądem administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie powoławszy się na art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) -zwanej dalej P.p.s.a. - stwierdził, że uchylanie się Strony od obowiązku przedstawienia informacji co do stanu majątkowego wyklucza przyznanie prawa pomocy. Sąd podkreślił, że Skarżący we wniosku nie przedstawił żadnych informacji o sytuacji majątkowej jego oraz członków rodziny pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie uczynił tego także na wezwanie Sądu o dodatkowe informacje. Tymczasem Strona ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych, które jest odstępstwem od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, ma obowiązek wykazać, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Art. 255 P.p.s.a. nakłada na Stronę obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie ustalenia jej sytuacji materialnej, a brak tej współpracy musi mieć wpływ na ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. W piśmie z dnia 20 września 2010 r. zatytułowanym sprzeciwem od powyższego postanowienia Strona powtórzyła dotychczasowe argumenty w sprawie. Podała, że wypełniła formularz zgodnie z art. 252 P.p.s.a., a majątek rodziny nie jest istotny, gdy wnioskodawca nie uzyskuje dochodów. Na tej podstawie wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia zgodnie z wnioskiem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie (błędnie nazwane sprzeciwem) jest oczywiście bezzasadne. Jak stanowi art. 255 P.p.s.a., w wypadku gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, na wezwanie Sądu obowiązana jest ona złożyć dodatkowe oświadczenie bądź materiały źródłowe, adekwatnie do żądania Sądu. Oczywistym jest, że to do Sądu należy ocena, czy przedłożone przez wnioskodawcę informacje są wystarczające do stwierdzenia zaistnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, czy też nie. Aby nie narazić się zaś na ryzyko dowolności tej oceny, orzeczenia sądów wojewódzkich w przedmiocie prawa pomocy poddawane są kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że oświadczenie Strony zawarte we wniosku jest niezadowalające. Dlatego też zastosował procedurę przewidzianą w art. 255 P.p.s.a. Fakt, że Strona nie wykonała wezwania, uniemożliwił ocenę jej sytuacji materialnej i możliwości finansowych, co w istocie wykluczyło przyznanie jakiejkolwiek pomocy. Należy podkreślić, że negowanie przez Stronę konieczności uzupełnienia wniosku jest wątpliwym sposobem na uzyskanie prawa pomocy, może bowiem prowadzić do przekonania, że nie jest ona w stanie poprzeć swoich twierdzeń o trudnej sytuacji żadnymi dowodami. Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem Strony, iż sytuacja majątkowa osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym jest dla rozstrzygnięcia tej sprawy nieistotna. Należy 'wskazać, że choćby z art. 87 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika obowiązek rodziców do wspierania dzieci. Nie budzi wątpliwości Sądu, że uzasadnia to ustalenie, czy rodzice Skarżącego nie mogliby pomóc mu w partycypowaniu w kosztach sądowych, zanim przerzuci się te koszty na Skarb Państwa, czyli innych podatników. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że zażalenie jako bezzasadne należało oddalić w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.