II SA/Kr 1097/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w K. na postanowienie Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lipca 2021 r., znak: [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowalnych i nałożenia obowiązków wykonania zabezpieczeń i przedłożenia dokumentów postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowienia z dnia 2 lipca 2021 r., znak: [...], utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki z dnia 31 marca 2021r., nr [...], znak: [...], którym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020, poz. 1333 ze zm.) organ I instancji nakazał "wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy realizacji inwestycji pn.: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją usługową, garażem podziemnym z wewnętrznymi instalacjami (...) realizowanej na działkach nr [...], i [...] obr. [...], przy ul. [...] w K. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia" nakładając jednocześnie obowiązek wykonania niezbędnych zabezpieczeń poprzez "demontaż dźwigu wieżowego (...) o wysokości 28,2 m z terenu inwestycji" oraz nakładając na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów: "planu BIOZ uwzględniającego specyfikę obiektu budowlanego i warunki prowadzenia robót budowlanych (...) oraz określającego rozwiązania zapobiegające zagrożeniom w tym eliminacji kolizji pracy żurawia ze strefą podejścia śmigłowców Lotniczego Pogotowia Ratunkowego (LPR) do lądowiska H231 Szpitala Miejskiego Specjalistycznego im. [...] w K. (...)". W skardze wniesionej przez [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w K. na opisane wyżej postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. został zwarty wniosek o wstrzymanie jego wykonania. Na jego uzasadnienie strona skarżąca podała, że postanowienie obarczone jest kwalifikowaną wadliwością skutkującą jego nieważnością. Waga podniesionych zarzutów odnoszących się do obrazy przepisów materialnych prawa administracyjnego już sama w sobie powinna uzasadniać wstrzymanie wykonania postanowienia. Ponadto strona skarżąca wskazała, że koszty wstrzymania robót budowlanych od dnia wstrzymania robót budowalnych tj. 31 marca 2021 r. szacuje na kwotę [...]zł, przy czym każdy dzień wstrzymania robót budowlanych rodzi konieczność utrzymywania zaplecza budowy oraz ryzyko ponoszenia przez inwestora kar umownych za opóźnienia względem wykonawcy i jego podwykonawców, co szacuje na kwotę [...]zł. W dniu 25 października 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęło pismo strony skarżącej w którym uzupełniono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, wyszczególniając straty finansowe na jakie narażona jest strona skarżąca w związku z niemożnością prowadzenia robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 - zwanej dalej p.p.s.a.) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W ocenie Sądu charakter prawny zaskarżonego postanowienia nie pozwala na wstrzymanie jego wykonania. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 50 pkt 2 ustawy Prawo budowlane zgodnie z którym w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska. Stosownie do zapisów zamieszczonych w art. 50 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane w postanowieniu zostały nałożone również obowiązki wykonania niezbędnych zabezpieczeń oraz przedłożenia dokumentów. Z kolei art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane stanowi, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1. Oznacza to, że postanowienie o wstrzymaniu robót ma charakter tymczasowy, a jego obowiązywanie – w razie niedotrzymania przez organ terminu wydania decyzji – wygasa z mocy prawa w terminie określonym w art. 50 ust. 4. Upływ czasu, na który akt został wydany, a więc nadejście terminu końcowego, ma charakter zdarzenia przyszłego pewnego i powoduje wygaśnięcie aktu. Wraz z nadejściem terminu końcowego postanowienie przestaje obowiązywać, wygasa z mocy samego prawa i nie ma potrzeby stwierdzania jego wygaśnięcia ani jego uzasadniania (tak A. Plucińska-Filipowicz, T. Filipowicz, M. Wincenciak [w:] Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, red. M. Wierzbowski, LEX/el. 2021, art. 50). Taka redakcja art. 50 ustawy Prawo budowlanego jednoznacznie wskazuje, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych nie ma charakteru kończącego postępowanie i załatwiającego co do istoty kwestię ewentualnego zagrożenia związanego z kontynuowaniem robót budowlanych. Wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych poprzedza jedynie właściwe postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia czy zaistniały przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o których mowa w art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Trafnie ujął to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdański w postanowieniu z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 69/18 wskazując, że "Wykonalność zaskarżonego postanowienia może być rozumiana w dwóch aspektach. Pierwszy odnosi się do kwestii wstrzymania prowadzonych robót budowlanych. W tym zakresie Sąd zauważa, że postanowienie to nie ma charakteru kończącego postępowanie i załatwiającego co do istoty kwestię legalizacji. Celem wstrzymania prowadzenia robót jest w istocie rozważenie przez organ jakie nakazy, względnie zakazy w odniesieniu do prowadzonej budowy powinny zostać wydane. Dopiero skutkiem wydania zaskarżonego postanowienia będzie przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji postępowania w przedmiocie legalizacji wykonanych robót budowalnych. Oznacza to, że nie można wstrzymać wykonania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, ponieważ wydanie takiego postanowienia dopiero uruchamia tryb postępowania naprawczego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego". Pogląd ten Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni popiera. W razie stwierdzenia, że zachodzą przesłanki określone w art. 50 ustawy Prawo budowlane pierwszą czynnością organu musi być wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych. W zależności od wyników wdrożonego postępowania wyjaśniającego, postanowienie to albo utraci moc z uwagi na niewydanie decyzji o których mowa w art. 50 ust. 4, bądź też zachowa swoją aktualność do czasu aż decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 (bądź art. 50a pkt 2) stanie się ostateczna. Trudno sobie bowiem wyobrazić sytuację w której organ prowadzi postępowanie legalizacyjne względem inwestycji która jest kontynuowana, a zatem w której zakres wykonanych prac ulega ciągłej zmianie. Zresztą nawet gdyby przyjąć możliwość wstrzymania zaskarżonego postanowienia, to należy stwierdzić, że chociaż straty finansowe związane z brakiem możliwości przystąpienia przez inwestora do prowadzenia budowy są znaczne, to jednak przy ocenie przyznania ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie można tracić z pola widzenia przedmiotu postępowania i ewentualnych skutków wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Tymczasem wydanie postanowienia poprzedzało ustalenie przez organy nadzoru budowlanego obydwu instancji, że inwestycja jest realizowana w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. Wskazywany rodzaj zagrożenia związany z dalszym prowadzeniem robót budowlanych nie może zostać przez Sąd zignorowany. To czy faktycznie zaistniały podstawy do takiego ustalenia będzie przedmiotem merytorycznej kontroli Sądu. Na obecnym etapie postępowania dokonanie oceny zarzutów wysuwanych w skardze jest niedopuszczalne. Ze wskazanych powyżej powodów Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.