I OSK 2512/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. R. i E. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 347/17 o odrzuceniu skargi J. R. i E. R. na decyzję Starosty Tarnogórskiego z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie weryfikacji danych w ewidencji gruntów i budynków postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 347/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę J. R. i E. R. na decyzję Starosty Tarnogórskiego z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie weryfikacji danych w ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z treści skargi wynika, że jej przedmiotem jest decyzja organu I instancji, bowiem wyraźnie w niej wskazano nazwę organu, którego rozstrzygnięcie jest kwestionowane, jak i numer oraz datę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Od zaskarżonej decyzji organu I instancji przysługiwało skarżącym zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach za pośrednictwem Starosty Tarnogórskiego w terminie 14 dni od daty jego doręczenia. O sposobie, terminie i trybie wniesienia odwołania strona skarżąca została, zdaniem Sądu, prawidłowo pouczona w treści zaskarżonej decyzji organu I instancji. W konsekwencji Sąd uznał wniesienie skargi na decyzję organu za niedopuszczalne. Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wnieśli J. R. i E. R., wskazując że strona wniosła odwołanie od decyzji Starosty Tarnogórskiego z dnia [...] czerwca 2016 r., jednakże nie zostało ono rozpoznane ze względu na uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie skarżących brak rozpoznania powyższego odwołania nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na naruszenie prawa, które w tym przypadku polega na sprzeczności decyzji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jest to naruszenie, które posiada o wiele szerszy zakres niż tyczący działki należącej do skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wojewódzki sąd administracyjny przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi, bada jej dopuszczalność, w tym zachowanie wymogów przewidzianych w art. 52 P.p.s.a., przy czym stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie natomiast z art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Samo wniesienie środka zaskarżenia nie jest przy tym równoznaczne ze spełnieniem omawianego warunku. O wypełnieniu dyspozycji przewidzianej w art. 52 § 1 P.p.s.a. można mówić dopiero po rozpoznaniu przez organ administracji publicznej wniesionego środka zaskarżenia. Niezachowanie przewidzianego w powyższym przepisie trybu ma zatem miejsce wówczas, gdy strona w ogóle nie wniosła przysługujących jej w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia, jak też w przypadku złożenia do sądu administracyjnego skargi po uprzednim wniesieniu środka zaskarżenia, ale przed jego rozpoznaniem przez właściwy organ. Innymi słowy nie wystarczy samo złożenie środka zaskarżenia od kwestionowanych decyzji czy postanowienia organu I instancji, lecz wymagane jest, aby skarga została wniesiona na stosowne działanie organu podjęte po rozpatrzeniu takiego środka prawnego. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, przysługującego jej w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w danej sprawie, otwiera tej stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 979/15 dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie złożyli odwołanie od decyzji organu I instancji, jednak Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W świetle powyższych rozważań nie sposób uznać, że strona uzyskała możliwość zaskarżenia decyzji organu I instancji do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Organ odwoławczy nie ocenił sprawy merytorycznie, a zatem Sąd I instancji zasadnie uznał złożoną skargę za niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Odnosząc się do pozostałych argumentów podnoszonych w skardze kasacyjnej wskazać należy, że Sąd nie może domniemywać intencji strony skarżącej, gdyż to skarżący precyzuje treść skargi. To strona skarżąca jest inicjatorem postępowania i od jej woli zależy wskazanie przedmiotu, którego będzie ono dotyczyło. Zatem ani organ, ani sąd nie mogą dokonywać w tym zakresie samodzielnych ustaleń. Podkreślić należy, że J. R. i E. R. w skardze wyraźnie wskazali: nazwę organu, którego rozstrzygniecie zakwestionowali, numer oraz datę zaskarżonego rozstrzygnięcia, a zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie był władny dokonywać korekty treści skargi. Na marginesie wskazać należy, że zarzuty wobec bezprawnego działania Starosty Tarnogórskiego zawarte w skardze kasacyjnej nie mieszczą się w zakresie kognicji sądu administracyjnego i nie mogły stanowić skargi w rozumieniu art. 3 P.p.s.a. Nie mogły być także zakwalifikowane jako dopuszczalny wniosek o wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego określony w art. 64 tej ustawy. Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie akty i działania wskazane w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.