I OZ 928/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 706/11 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Pismem z dnia 5 lipca 2011 r. M. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o przyznanie prawa pomocy, w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Ponadto oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w lokalu komunalnym o powierzchni 32,11 m² oraz że nie posiada zasobów pieniężnych, przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro, ani nieruchomości. Wskazał również, że od marca 2010 r. nie jest mu wypłacany zasiłek stały z pomocy społecznej, ponieważ nie wpuszcza do swojego mieszkania pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Zabrzu i oświadczył, że "przeżył z kradzieży". Do wniosku dołączył między innymi zaświadczenie z dnia 1 września 2010 r., potwierdzające, że był objęty pomocą społeczną w formie zasiłku stałego do marca 2010 r. Zarządzeniem z dnia 11 sierpnia 2011 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał skarżącego do wskazania m.in. miesięcznej wysokości kosztów utrzymania oraz nadesłania stosownych faktur VAT, paragonów i dowodów wpłaty oraz do wskazania źródeł utrzymania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie M. R. nadesłał kserokopię postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zabrzu z dnia 5 sierpnia 2011 r. o odmowie wydania zaświadczenia o dochodach za rok 2010, z którego wynika, że skarżący nie składał zeznania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Równocześnie M. R. nadesłał kserokopię doniesienia na siebie do Prokuratury Rejonowej w Zabrzu z dnia 10 sierpnia 2011 r. oraz kserokopię postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Zabrzu z dnia 29 lipca 2011 r. o umorzeniu dochodzenia przeciwko skarżącemu. Postanowieniem z dnia 12 września 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. M. R. wniósł od tego postanowienia sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 706/11 odmówił przyznania prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W uzasadnieniu postanowienia odwołując się do treści art. 239 pkt 1 a p.p.s.a. Sąd wskazał, że rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy zostało ograniczone do kwestii ustanowienia adwokata, gdyż strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Sąd podał, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarżącego obciążał ciężar wykazania, że występują okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast pomimo wezwania zarządzeniem referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 sierpnia 2011 r. skarżący nie wskazał miesięcznej wysokości kosztów utrzymania, nie przedłożył faktur VAT, paragonów i dowodów wpłaty dokumentujących wysokość tych kosztów, ani też nie wskazał źródeł utrzymania. Co więcej – odnośnie tej ostatniej kwestii złożył oświadczenie świadczące o zlekceważeniu wezwania Sądu, oświadczając, że "przeżył z kradzieży". Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. R., domagając się jego uchylenia i wskazując, że "żyje z kradzieży". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04 i 3 marca 2008 r., sygn. akt I FZ 74/08). Skarżący mimo wezwania Sądu do uzupełnienia złożonego wniosku przez podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania poprzez nadesłanie faktur VAT, paragonów oraz wskazanie źródeł, z których czerpie środki na pokrycie kosztów utrzymania, obowiązku o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., nie dopełnił. Oświadczenie M. R. zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy słusznie uznane zostało za niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego. Sąd pierwszej instancji postąpił właściwie wzywając skarżącego w oparciu o art. 255 p.p.s.a. do złożenia dodatkowego oświadczenia. Skarżący z obowiązku tego się nie wywiązał, tym samym naraził się na negatywne skutki w postaci odmowy przyznania prawa pomocy, bowiem nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.