I SA/Wa 1734/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 czerwca 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 283/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 ( dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 283/17. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2014 r., sprecyzowanego w dniu [...] lipca 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd uznał, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został doręczony organowi w dniu 27 września 2017 r. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, skarżąca pismem z dnia [...] lipca 2019 r. wezwała organ do wykonania powyższego wyroku, a następnie wniosła wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej wymierzenia organowi grzywny z tytułu niewykonania wskazanego wyroku oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego od organu na rzecz skarżącej, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] poinformował, że na podstawie zgromadzonej dokumentacji ustalono, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 1998 r. nr [...] odmówił uwzględnienia wniosku [...] o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość na podstawie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r., wyjaśniając, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że gospodarstwo rolne nie było prowadzone po dniu 5 kwietnia 1958 r., zatem odszkodowanie nie może być przyznane. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lutego 1999 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1999 r. Organ wskazał, że wobec powyższego sprawa odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] została już rozstrzygnięta. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r. [...] wystąpiła o ustanowienie użytkowania wieczystego lub o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Wniosek ten sprecyzowany został przez pełnomocnika [...] w piśmie z dnia [...] lipca 2015 r., w którym wniesiono o ustalenie i przyznanie odszkodowania za nieruchomość na podstawie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Dodatkowo organ poinformował, że dalsze czynności w przedmiotowej sprawie podjęte zostaną po zwrocie akt z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302 ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten musi pozostawać w bezczynności po wyroku. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, obie te przesłanki zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 154 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Jak wynika z akt sprawy, do dnia wydania orzeczenia w przedmiotowej sprawie, mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżącą do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. Wobec tego Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione ustawowe przesłanki o których mowa w art. 154 § 1 i 6 powołanej ustawy, a zatem skarga o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest zasadna. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które zobowiązane są do jego stosowania. Biorąc pod uwagę upływ 5-letniego okresu od dnia, w którym organ mógł rozpoznać wniosek z dnia [...] lipca 2014 r. oraz 2-letniego okresu niewykonywania przez organ prawomocnego wyroku z dnia 5 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 283/17, Sąd miarkując wysokość nakładanej grzywny, za najbardziej obecnie adekwatną, a jednocześnie mieszczącą się w granicach określonych przepisem art. 154 § 6 uznał grzywnę w kwocie 2000 zł. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 154 § 2 powołanej ustawy Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 5 czerwca 2017 r., niewątpliwie miała charakter rażącego naruszenia prawa. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych, organ po otrzymaniu w dniu 27 września 2017 r. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie ze skargi na bezczynność nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozpatrzenia złożonego 5 lat temu wniosku i wydania decyzji w niniejszej sprawie. Daje to podstawę do uznania, że organ rażąco naruszył prawo. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800).