I OZ 861/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1234/07 o oddaleniu wniosku o wstrzymaniu wykonania decyzji w sprawie ze skargi Z. F. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13.09.2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1234/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek Z. F. o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Budownictwa w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż przedmiotowa decyzja wydana została w trybie art. 30 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poza. 721 ze zm.), który zezwala na ograniczenie korzystania z nieruchomości sąsiednich w związku z realizacją inwestycji drogowej. Zdaniem Sądu przepis ten ma w istocie na celu umożliwienie podjęcia robót budowlanych również na nieruchomościach nie objętych decyzją o lokalizacji drogi, które są jednak konieczne do realizacji inwestycji drogowej. Przepis ten ma charakter subsydiarny do pozwolenia na budowę i jedyna przesłanka dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest niezbędność wykazania prawa do dysponowania gruntem na cele budowlane. Sąd podkreślił również, iż wskazane w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przesłanki dla wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w kontekście budowy dróg krajowych w trybie powołanej wyżej ustawy, należy interpretować ze szczególną ostrożnością, inaczej bowiem z samego rozpoczęcia procesu inwestycyjnego można by uczynić trudny do odwrócenia skutek, co prowadziłoby do konieczności uwzględniania każdego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji i wypaczenia sensu powołanych przepisów. Ponadto Sąd podniósł, iż skarżący nie wykazał w żaden sposób, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody wskutek wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody. Sąd I instancji stwierdził również, iż wniosek o wstrzymanie wykonania obejmował jedynie decyzję organu II instancji, zaś rygor natychmiastowej wykonalności wynikał z decyzji Wojewody M., której wstrzymania wykonania skarżący nie domagał się, a Sąd uznał, iż związany jest granicami wniosku. Zażalenie na to postanowienie wniósł Z. F., reprezentowany przez radcę prawnego, domagając się jego zmiany i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji a także decyzji Wojewody M. z dnia [...] w związku z wyrządzoną dotychczas szkodą w nieruchomości skarżącego oraz niebezpieczeństwa dalszego jej pogłębiania i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 28 ustawy z dnia 7 sierpnia 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 153, poz. 1118) polegające na udzieleniu przez Sąd faktycznego pozwolenia inwestorowi - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad - na prowadzenie robót budowlanych pomimo nieposiadania pozwolenia na budowę. Ponadto zarzucono naruszenie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uznanie, że nie jest zasadne wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Budownictwa pomimo istnienia ku temu przesłanek, zwłaszcza zaś niebezpieczeństwa pogłębiania się szkody już wyrządzonej dotychczasowymi działaniami związanymi z procesem realizacji inwestycji, a także wywołania nieodwracalnych skutków w prawnie chronionej sferze własności skarżącego z uwagi na wątpliwy pod względem legalności proces inwestycyjny, zwłaszcza w świetle wydanej w dniu [...] decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylającej decyzję Wojewody M. z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą GDDKiA w W. pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, jako wydanej z naruszeniem prawa. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, z uwagi na wskazaną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, prace budowlane związane z inwestycją drogową prowadzone są sprzecznie z prawem, zwłaszcza zaś art. 28 ustawy Prawo budowlane, w myśl którego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., stanowi, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest jedynie wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lub trudnych do odwrócenia skutków. Jak zauważył to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obowiązek wykazania okoliczności uprawdopodobniających takie niebezpieczeństwo spoczywa na stronie, jednakże zarówno wniosek jak i zażalenie wniesione przez skarżących nie wskazywały, aby wykonanie zaskarżonego aktu mogło spowodować niebezpieczeństwo o jakim mowa w przytoczonym powyżej przepisie. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o art. 30 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. z 2006 r. Nr 80, poz. 721 ze zm.), który stanowi, że jeżeli z decyzji o pozwoleniu na budowę drogi wynika obowiązek dokonania przebudowy istniejących urządzeń infrastruktury technicznej, właściwy wojewoda albo właściwy starosta, na wniosek inwestora, mogą ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. W sprawach tych odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy art. 124 ust. 2 - 7 oraz art. 124 a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Decyzji, o której mowa powyżej, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zauważyć należy, iż wprawdzie ograniczona zostaje możliwość dysponowania nieruchomością (bądź jej częścią), jednakże zgodnie z art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami na inwestorze spoczywa obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń. Zatem nie można mówić o tym, iż wykonanie takiej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, co mogłoby stać się podstawą do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Również podniesione przez skarżącego w uzasadnieniu zażalenia okoliczności nie wskazują na to, aby w sprawie zachodziły przesłanki o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wskazane uszkodzenia budynków spowodowane są bowiem samym procesem budowy drogi a nie infrastruktury z nią powiązanej, co wynika z treści ekspertyz załączonych do akt sprawy, zaś zaskarżona decyzja zezwala na ograniczenie korzystania a nieruchomości związane właśnie z przebudową infrastruktury. Także powołana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] uchylająca decyzję Wojewody M. z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą GDDKiA w W. pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, jako wydaną z naruszeniem prawa nie może wywierać skutków w przedmiotowym postępowaniu, dotyczy ona bowiem pozwolenia na budowę drogi krajowej nr 7 na obszarze działek, które nie są własnością Z. F.. Decyzja Wojewody M., która przyznaje inwestorowi pozwolenie na budowę drogi na działkach będących we władaniu skarżącego jest prawomocna. Stwierdzić ponadto należy, iż zaskarżona decyzja uzyskała rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na szczególny charakter i ważny interes społeczny i gospodarczy, dotyczy ona bowiem procesu inwestycyjnego budowy drogi krajowej. Zatem jej wstrzymanie byłoby istotnym zaburzeniem tegoż procesu, co zauważył Sąd I instancji i jednocześnie naruszałoby w sposób rażący społeczny interes, który stał się podstawą wydania orzeczenia. Nadto podkreślenia wymaga fakt, iż inwestor zobligowany został do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, ewentualnie do przejęcia tej nieruchomości za właściwym odszkodowaniem jeżeli przywrócenie jej do poprzedniego stanu okazałoby się niemożliwe lub powodowałoby nadmierne trudności. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, zaś zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.