I SA/Gl 969/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agata Ćwik – Bury (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowiena UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia "A" w K. (dalej: uczestnik, zobowiązany), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ nadzoru) uchylił postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia [...] r., nr [...] [...] w sprawie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego oraz orzekł o uwzględnieniu skargi na ww. czynności egzekucyjne. W piśmie z dnia 5 czerwca 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: skarżący, ZUS) reprezentowany przez pełnomocnika, złożył skargę na powyższe postanowienie organu nadzoru. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, gdyż została wniesiona przez organ egzekucyjny, który wydał rozstrzygnięcie w pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1). Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2 ). Ponadto należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie może być organ, który w rozpatrywanej przez Sąd sprawie był powołany do wydania aktu administracyjnego. W odmiennym przypadku dopuszczenie organu do udziału w sprawie nadawałoby temu organowi dwojakie uprawnienia. Z jednej strony uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia, z drugiej – uprawnienia strony, która kwestionuje poprzez skargę takie rozstrzygnięcie. W rozpatrywanej sprawie ZUS wniósł skargę na postanowienie, którym organ nadzoru uchylił w całości zaskarżone przez uczestnika postanowienie organu egzekucyjnego i orzekł o uwzględnieniu skargi na czynności egzekucyjne. Status skarżącego wynika przy tym z art. 19 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 1438, dalej: u.p.e.a.), zgodnie z którym Dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczony przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. Zgodnie zaś z art. 23 § 1, § 2 oraz § 4 u.p.e.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej jest organem odwoławczym dla postanowień wydanych przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W tych warunkach skarga została złożona w niniejszej sprawie przez organ egzekucyjny pierwszej instancji. Słusznie podnosi więc w odpowiedzi na skargę organ nadzoru, że w takiej sytuacji organowi egzekucyjnemu nie przysługuje prawo składania skarg do sądu administracyjnego. Powierzenie organowi administracji publicznej kompetencji do orzekania w sprawie indywidualnej wyłącza możliwość dochodzenia przez ten organ jego interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego. Organ taki nie może bowiem występować w podwójnej roli – raz jako organ prowadzący postępowanie i dokonujący władczych rozstrzygnięć, a następnie w podmiot kwestionujący takie rozstrzygnięcia w drodze skargi (por. postanowienie NSA z dnia 2 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 387/05, LEX nr 197511), gdyż żaden przepis prawa nie przyznaje takich uprawnień organowi pierwszej instancji. W orzecznictwie podkreśla się brak legitymacji skargowej organu pierwszej instancji (ZUS), który uprawniony był do wydania rozstrzygnięcia w pierwszej instancji, na podstawie art. 50 § 1 P.p.s.a. (por. np. postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Go 158/17; wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 2488/10; postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 2947/12, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując należy podkreślić, że skoro skarżący wydał jako organ egzekucyjny (organ pierwszej instancji) postanowienie, które wskutek wniesionego zażalenia zostało przez organ nadzoru uchylone, to skargę ZUS na takie postanowienie organu nadzoru uznać należy za niedopuszczalną. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. skarga podlegała odrzuceniu, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.