II SAB/Wr 135/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędzia WSA Adam Habuda po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2022 r. w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. B. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do wydania aktu albo dokonania czynności w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych; V. dalej idącą skargę oddala; VI. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE R. B. złożył w dniu 27 I 2022 r. skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami państwa polskiego. Zażądał stwierdzenia bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa; nałożenia kar pieniężnych na osoby, które dopuściły się rażącej bezczynności; nałożenie obowiązku wypłaty rekompensaty na Wojewodę Dolnośląskiego wraz z odsetkami i zobowiązanie do wpłaty rekompensaty w konkretnym terminie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że Wojewoda Dolnośląski nie pozostaje w bezczynności w sprawie, na uzasadnienie czego przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania i podkreślił jej skomplikowany charakter. Z akt sprawy wynika, że Wojewoda Lubuski postanowieniem z dnia 1 VII 2004 r. przekazał sprawę z wniosku R. B. do Wojewody Dolnośląskiego; a Starosta Wołowski także przekazał sprawę z wniosku H. B. w tym samym przedmiocie w dniu 29 XII 2008 r. Następnie wojewoda pismem skierowanym do R. B. 10 marca 2005 r. zobowiązał go do sprecyzowania wniosku, a wobec zmiany adresu strony i w konsekwencji nieuzupełnienia podania pozostawił pismo bez rozpoznania. Dnia 28 III 2019 r. wnioskodawca złożył do akt pismo . Dalej 11 VII 2019 r. organ otrzymał informację o śmierci H. B. i w związku z tym zawiesił postępowanie postanowieniem z dnia 19 IV 2019 r. To orzeczenie zostało uchylone przez organ II instancji 12 VI 2019 r. wobec braku ustalenia wszystkich stron postępowania. Następnie dnia 13 XII 2018 r. wpłynęło do wojewody pismo z informacją od Wojewody Lubuskiego, a 24 stycznia 2019 r. organ ustalił dane osobowe uczestników postępowania. Następnie 23 VII 2019 r. wojewoda otrzymał odpis aktu zgonu H. B., a dnia 9 X 20 organ otrzymał postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po H. B.; dalej akta wskazują, że Minister Spraw Wewnętrznych zwrócił akta do urzędu wojewódzkiego 30 X 2019 r., wcześniej, bo 16 X 2019 r. skarżący złożył do akt oświadczenie o wyborze rekompensaty, podobnie jak pozostałe strony: 24 IV 2020 r. i 18 IX 2020 r., co zostało powtórzone także 24 IV 2020 r. Trzeba dodać, że do sprawy przystąpiła pełnomocnik i 3 XII 2019 r. udostępniono jej akta. 31 X 20 Wojewoda Dolnośląski wezwał strony do uzupełnienia wniosku, z pouczeniem o skutkach nieuzupełnienia dokumentów. Zawiadomieniem z dnia 21 VII 21 Wojewoda Dolnośląski poinformował, że zebrał materiał dowodowy i pouczył strony w trybie art. 10 kpa. W związku z tym wnioskodawcy uzupełnili część dokumentów. Dalej skarżący złożył skargę "na wielokrotne składanie pism i brak odpowiedzi" drogą mailową) w dniu 2 VIII 2021 r. Następnie 12 X 2021 r wojewoda znów wezwał uczestników do dalszego uzupełnienia wniosku w terminie 6 miesięcy i wskazał, że kolejne czynności zostaną podjęte po uzupełnieniu żądanych danych. Dnia 13 X 2021 r. organ poinformował wnioskodawcę, że po upływie terminu lub po uzupełnieniu wniosku "zostaną podjęte kroki mające na celu jej zakończenie w drodze stosownej decyzji". Dnia 29 XII 2021 r. organ zwrócił się do Archiwum Państwowego we W. i Archiwum Akt Nowych w W. o informacje w sprawie repatryjacji B. B. Dalej organ wrócił się do R. B., czy pismo z dnia 28 XI 2021 r. należy traktować jako skargę do WSA. Wojewódzki sąd administracyjny zważył: Na wstępie należy zaznaczyć, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Wniesiona w niniejszej sprawię skarga na bezczynność jest środkiem prawnym uwzględnionym w przepisie art. 3 § 2 pkt 8 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającym zakres jurysdykcji sądów administracyjnych i umożliwia przeprowadzenie sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której mowa w art. 1 § 1 wskazanej wcześniej ustawy ustrojowej. Na mocy tego przepisu procesowego ustawodawca poddał ocenie sądu zachowanie organu administracji publicznej polegające na zaniechaniu podjęcia czynności orzeczniczej (czyli bezczynności) w przypadkach określonych w art. 3 pkt 1 - 4 a ustawy procesowej tzn. w sytuacjach, w których wydaje się: decyzje administracyjne (pkt 1); postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (pkt 3); inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4). Te uwarunkowania prawne determinują zakres kontroli sądu, które - w przypadku skargi na bezczynność - sprowadza się do oceny, czy zarzut bezczynności dotyczy sprawy administracyjnej w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Istotne jest również, że przepisy procesowe określają także terminy załatwiania spraw, przy czym stosownie do przyjętej w art. 12 § 1 k.p.a. zasady ogólnej szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2 art. 12 k.p.a.). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających, nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5). Artykuł 36 § 1 k.p.a. stanowi zaś o tym, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2). Powyższe przepisy nakładają zatem na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, o jakim mowa w art. 35 k.p.a., bądź w przepisach szczególnych, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Podane powyżej terminy załatwienia sprawy oznaczają okres, w którym dana sprawa powinna być rozstrzygnięta w formie decyzji. Natomiast w myśl art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej powyżej ustawy Sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Należy też zwrócić uwagę, że przepisy powoływanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają definicji pojęcia "bezczynność". W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się trafnie (m.in. T. Woś (w: T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1067/08, Lex nr 491969), że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem decyzji (postanowienia lub innego aktu) albo nie podjął stosownej czynności. Wskazać również należy, że instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do załatwienia sprawy. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność jest zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie, w której organ prowadzi postępowanie, objęte skierowanym przez stronę zarzutem bezczynności. Ocena zasadności skargi na bezczynność dokonywana jest przez sąd na podstawie akt sprawy z uwzględnieniem zarówno charakteru sprawy, jak i specyfiki obowiązującego trybu jej załatwiania. Sformułowany w skardze zarzut bezczynności organu związany jest z wnioskiem o rekompensatę za mienie pozostawione poza obecnymi granicami państwa polskiego, wniesionym przez R. B. w dniu 24 kwietnia 1992 r. do Urzędu Rejonowego w [...], który ostatecznie Wojewoda Lubuski postanowieniem z dnia 1 VII 2004 r. przekazał do Wojewody Dolnośląskiego; a Starosta Wołowski przekazał sprawę z wniosku H. B. w tym samym przedmiocie w dniu 29 XII 2008 r. Sąd mając na uwadze okoliczności wynikające z przebiegu postępowania (w tym rodzaj i terminy czynności podejmowanych przez organ), stwierdził, że organ dopuścił się w sprawie bezczynności. Prowadzone przez Wojewodę Dolnośląskiego postępowanie znajduje podstawę w przepisach ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.2017.2097 t.j.) i jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym przy zastosowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne stanowi ciąg organu czynności zmierzających do załatwienia sprawy administracyjnej. Z tego względu, za czas trwania postępowania należy uznać okres od wpływu wniosku strony (wszczęcie postępowania na zasadzie skargowości) do jego załatwiania w formie decyzji (lub innej o ile stanowią tak przepisy). W rozpoznawanej sprawie istotne pozostaje, że wojewoda otrzymał sprawę do rozpoznania postanowieniem Wojewody Lubuskiego z dnia 1 VII 2004 r. Sąd oceniał zatem bezczynność organu od dnia przekazania sprawy do tego organu, bowiem wtedy zostało zainicjowane postępowanie w sprawie o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty przed Wojewodą Dolnośląskim. Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., w brzmieniu sprzed dnia 1 VI 2017 r., a to z uwagi na art. 16 ustawy z dnia 7 IV 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.. Wynika z niego, że do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy, tj. przed dniem 1 VI 2017 r., ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym. Co do zasady organ pierwszej instancji powinien załatwić sprawę niezwłocznie, a sprawę skomplikowaną w okresie nie dłuższym niż dwa miesiące (art. 35 § 1-3 k.p.a.). Do tych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Dalej trzeba powiedzieć, że godnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach:1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W kontrolowanym postępowaniu od doręczenia Wojewodzie Dolnośląskiemu postanowienia o przekazaniu sprawy (12 VII 2004 r.) wniesienia skargi (12 I 2022 r.) minęło około 13 lat. Tak długo i bez ostatecznego efektu prowadzono postępowanie w pierwszej instancji (bez jakiegokolwiek postępowania przed organem odwoławczym lub sądem). Co istotne, z akt administracyjnych wynika, że do 2019 r. organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, poza korespondencją ze stronami. W takich okolicznościach uznać należało, że organ jest bezczynny w sprawie. Mając na względzie przedmiot skargi oraz stan faktyczny sprawy zaistniały podstawy do zastosowania art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a więc stwierdzenia stanu bezczynności. Przepis art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie określa, jakimi kryteriami powinien kierować się sąd, określając organowi termin do wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych w nim działań. W związku z tym należy przyjąć, że sąd dysponuje w tym zakresie swobodą, przy czym powinien kierować się przede wszystkim interesem strony, a jako wytyczne traktować terminy ustawowe do załatwiania spraw w postępowaniu, w którym nastąpiła bezczynność lub przewlekłość organu administracji publicznej. Sąd w niniejszej sprawie zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w terminie 30 dni, mając na względzie charakter sprawy oraz skalę stwierdzonej bezczynności, a także z uwagi na czasokres postępowania, sąd, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził bezczynność z z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie jaskrawe, wyraźne, oczywiste, niewątpliwe, bezsporne (zob. Uniwersalny Słownik Języka Polskiego. Tom 3, praca zbior. pod red. St. Dubisza, Warszawa 2003, s. 893). Nie każde zatem naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły lub bezczynności będzie naruszeniem rażącym. Ocena jednak, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Dla uznania, iż bezczynność organu miała miejsce z naruszeniem prawa w stopniu rażącym należy wykazać, że odpowiedzialność za nią ponosi organ administracji i że jest ona niemożliwa do zaakceptowania w państwie prawnym. Akcentowany jest ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji (w tym prawnokarnych) takiej kwalifikacji (zob. wyrok NSA z 17 XI 2015 r., II OSK 652/15; wyrok NSA z 8 III 2017 r., I OSK 1925/16 - CBOSA). W ocenie sądu, okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności przejawiają cechy naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. W ocenie sądu w sprawie nie wystąpiły podstawy do prowadzenie tak długiego i nieefektywnego postępowania. Musiałyby bowiem w sprawie wystąpić okoliczności określone w art. 35 § 5 k.p.a., co oczywiście nie miało tu miejsca. Nie można zaś za okoliczność usprawiedliwiającą opieszałe prowadzenie postępowania uznać dużej ilości spraw do załatwienia. Kwestie dotyczące organizacji pracy organu nie mają wpływu na ocenę postępowania z pozycji przesłanki przewlekłości. Co do charakteru konkretnej sprawy, to sąd podziela pogląd, że sprawy rekompensat za mienie pozostawione za granicą mogą mieć charakter skomplikowany i wymagać żmudnych ustaleń faktycznych. Niemniej jednak aby ustalić stan faktyczny sprawy należy gromadzić sukcesywnie i bez zbędnej zwłoki istotne dla sprawy dowody, a jak wcześniej powiedziano organ dopiero 12 X 2021 r. poinformował o terminie planowanego zakończenia sprawy, a do archiwów zwrócił się dopiero 29 XII 2021 r. Zdaniem sądu w państwie prawa nawet skomplikowana sprawa nie może być rozpatrywana na poziomie jednej instancji przez kilkanaście lat. Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W związku z rażącym charakterem bezczynności Sąd zadecydował o przyznaniu skarżącemu od organu sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. W ocenie sądu przy rozstrzyganiu w przedmiocie przyznania i wysokości sumy pieniężnej należy uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy, zarówno te leżące po stronie skarżącego jak i dotyczące organu. Skarżący miał prawo oczekiwać wydania decyzji bez nieuzasadnionej zwłoki, zaś bezczynność organu mogła wywołać u niego poczucie krzywdy. Należy jednak również uwzględnić szczególne okoliczności prawne i faktyczne, w jakich działał organ. W ocenie sądu przyznana suma w kwocie 10 000 zł jest adekwatna do stopnia bezczynności, jakiej dopuścił się organ, a więc do jej długości jak i jej przyczyn (subiektywnych i obiektywnych). Uwzględnia ona także interes skarżącego. Pozwala ona bowiem zadośćuczynić poczuciu krzywdy wywołanym nadmiernie długim oczekiwaniem na uzyskanie rekompensaty. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o nałożenie kar pieniężnych na osoby, które dopuściły się rażącej bezczynności. Jak wcześniej wskazano, przepisy regulujące kompetencje sądu administracyjnego nie dają mu uprawnień do wydania orzeczenia w tym zakresie. Skarga w tym zakresie została więc oddalona (art. 151 ppsa). Sąd nie mógł także orzekać w zakresie wniosku skargi o wydanie orzeczenia o istnieniu uprawnienia skarżącego do wypłaty rekompensaty. Jak wynika z art. 149 § 1b p.p.s.a., sąd może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednak w realiach kontrolowanej sprawy rozstrzygnięcie o prawie skarżącego do rekompensaty wymagałoby m.in. uprzedniego sporządzenia operatów szacunkowych wskazujących wartość pozostawionych nieruchomości. Jak wynika z akt administracyjnych, tego rodzaju dowodu dotychczas nie przeprowadzono, tak więc przedwczesne jest rozstrzyganie o merytorycznych aspektach sprawy. Zatem i w tym zakresie skarga została oddalona (art. 151 ppsa).