IV U 20/25

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IV U 20/25 upr</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- --> Dnia 9 grudnia 2025 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Łomży IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <p> <strong> <!-- --> Przewodnicząca: SSR Marta Małgorzata Sulkowska</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Protokolant: st. sekr. sąd. Magdalena Laskowska </strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. w Łomży</p> <p> <strong> <!-- -->na rozprawie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z odwołania <span class="anon-block">K. B.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- -->Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Placówka Terenowa w <span class="anon-block">Z.</span>) </strong> </p> <p>na skutek odwołania od decyzji z dnia 7 stycznia 2025 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span>, GO-<span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>o jednorazowe odszkodowanie</p> <p> <strong> <!-- -->zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób że ustala, iż odwołujący się <span class="anon-block">K. B.</span> w wyniku wypadku przy pracy rolniczej z dnia 23 września 2024 r. doznał 35 % trwałego uszczerbku na zdrowiu i w związku z tym przyznaje odwołującemu się tytułem jednorazowego odszkodowania kwotę 50.085 zł (pięćdziesiąt tysięcy osiemdziesiąt pięć złotych). </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IV U 20/25 upr</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 7 stycznia 2025 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span> <strong> <!-- --> Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego</strong> odmówił <span class="anon-block">K. B.</span> prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy rolniczej. Organ uznał, że zmiany w stanie zdrowia odwołującego się nie zostały spowodowane przyczyną zewnętrzną i nie pozostają w związku przyczynowo- skutkowym ze zdarzeniem z dnia 23 września 2024 r. (akta KRUS – k. 22).</p> <p>Od powyższej decyzji odwołanie złożył <strong> <!-- --> <span class="anon-block">K. B.</span> </strong>wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie mu prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu doznanego w wyniku wypadku przy pracy rolniczej. Wskazał, że w dniu 23 września 2024 r., w trakcie wykonywania prac rolniczych, polegających na wałowaniu pola po siewie zbóż, do jego oka lewego dostał się pył i kurz pochodzące z gleby. Podał, że w następstwie tego zdarzenia doszło do zakażenia rogówki oka lewego grzybem <em> <!-- --> <span class="anon-block">F.</span> solani</em>, co skutkowało rozwojem grzybiczego zapalenia rogówki oraz koniecznością leczenia szpitalnego, w tym wykonania zabiegu przeszczepu drążącego rogówki. Odwołujący się podał również, że przed zdarzeniem nie leczył się okulistycznie, nie nosił soczewek kontaktowych ani okularów oraz nie miał problemów ze wzrokiem.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego oddalenie w całości, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że w ocenie Lekarza <span class="anon-block"> (...)</span> Inspektora Orzecznictwa Lekarskiego KRUS z dnia 04.12.2024r. brak jest związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy zachorowaniem w dniu 23 września 2024 r. a pracą rolniczą.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd ustalił, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołujący się <span class="anon-block">K. B.</span> (<span class="anon-block">ur. (...)</span>) od dnia 11 maja2025 r. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym rolników, w tym wypadkowemu (<em> <!-- -->Potwierdzenie podlegania ubezpieczeniu</em> - akta KRUS, k. 4).</p> <p>W dniu 23 września 2024 r., około godziny 16:00, <span class="anon-block">K. B.</span> wykonywał prace rolnicze polegające na wałowaniu wcześniej zasianego zboża ozimego, przy użyciu ciągnika rolniczego zagregowanego z wałem. W trakcie wykonywania tych prac unoszący się nad polem pył i kurz przedostawały się do kabiny ciągnika, w wyniku czego doszło do zanieczyszczenia oczu pyłem i kurzem pochodzącymi z gleby. W nocy po zdarzeniu odwołujący się odczuwał silny ból oka lewego oraz uczucie ciała obcego pod powieką.</p> <p>W dniu 24 września 2024 r. odwołujący się zgłosił się do Poradni Okulistycznej w <span class="anon-block">K.</span>, a następnie był kierowany do dalszego leczenia specjalistycznego. W toku diagnostyki stwierdzono zakażenie rogówki oka lewego grzybem <em> <!-- --> <span class="anon-block">F.</span> solani</em>. W ramach dalszego leczenia specjalistycznego, wykonano u odwołującego się zabieg przeszczepu drążącego rogówki oka lewego.</p> <p>Przed zdarzeniem z dnia 23 września 2024 r. odwołujący się nie leczył się okulistycznie, nie stosował soczewek kontaktowych ani okularów, a także nie doznał wcześniej urazu oka.</p> <p>W dniu 4 grudnia 2024 r. Lekarz <span class="anon-block"> (...)</span> Inspektor Orzecznictwa Lekarskiego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zdarzeniem z dnia 23 września 2024 r. a pracą rolniczą (akta KRUS, k. 16).</p> <p>Decyzją z dnia 7 stycznia 2025 r., znak <span class="anon-block">(...)</span>, Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił <span class="anon-block">K. B.</span> prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy rolniczej, wskazując na brak przyczyny zewnętrznej oraz brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zdarzeniem a powstałym schorzeniem.</p> <p>Biegła z zakresu okulistyki <span class="anon-block">M. F.</span> stwierdziła u odwołującego się: prawie pełną ostrość wzroku oka prawego w korekcji astygmatyzmu, niepełną ostrość wzroku oka lewego, stan po przeszczepie drążącym rogówki oka lewego w 2024 r. z powodu owrzodzenia grzybiczego. Wskazała, że przyczyną zakażenia i owrzodzenia rogówki oka lewego u odwołującego się były czynniki zewnętrzne w postaci materiału organicznego roślinnego. Biegła nie znalazła czynników wewnętrznych, zależnych od odwołującego, które mogłyby skutkować zakażeniem grzybiczym rogówki. Zdaniem biegłej w wyniku wypadku przy pracy rolniczej <span class="anon-block">K. B.</span> doznał 35 % trwałego uszczerbku na zdrowiu z poz. 27 pkt a tabeli uszczerbkowej.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie okazało się uzasadnione.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 11;art. 11 ust. 1)">art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> za wypadek przy pracy rolniczej uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej albo pozostających w związku z wykonywaniem tych czynności na terenie gospodarstwa rolnego, które ubezpieczony prowadzi lub w którym stale pracuje. Jak więc wynika z treści powołanego przepisu dla zaistnienia zdarzenia, które może zostać uznane za wypadek przy pracy rolniczej, konieczne jest łączne spełnienie trzech przesłanek. Zdarzenie to musi być nagłe, zostać wywołane przyczyną zewnętrzną, pozostawać w związku z wykonywaniem czynności, które służą prowadzeniu działalności rolniczej lub pozostają w czasowym, przyczynowym lub funkcjonalnym związku z jej wykonywaniem.</p> <p>Spór w niniejszej sprawie dotyczył ustalenia, czy uraz oka odwołującego się nastąpił na skutek pracy rolniczej w dniu 23 września 2024 r., czy też z innej przyczyny, w tym wewnętrznej.</p> <p>Przez przyczynę zewnętrzną rozumie się przyczynę stanowiącą źródło wypadku, leżącą poza organizmem pracownika. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się trafny pogląd polegający na szerokim rozumieniu przyczyny zewnętrznej. Zgodnie z nim zewnętrzną przyczyną sprawczą wypadku przy pracy może być każdy czynnik pochodzący spoza organizmu poszkodowanego, zdolny - w istniejących warunkach - wywołać szkodliwe skutki np.: narzędzie pracy, ale także siły przyrody, praca i czynności samego poszkodowanego. Warto w tym miejscu wskazać, że zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie SN przyjmuje się, że przyczyna zewnętrzna nie musi być wyłączną przyczyną wypadku przy pracy. Wystarczające jest, że przyczyni się ona do powstania urazu. A zatem jeżeli przyczyna wypadku ma charakter mieszany, wystarczające jest, jeśli zostanie wykazane, że bez czynnika zewnętrznego nie doszłoby do szkodliwego skutku. Oznacza to, że istotne jest, by przyczyna ta była przyczyną sprawczą. Natomiast nie musi być przyczyną wyłączną (jedyną). Wynika więc z tego, że jeżeli sąd nie jest w stanie ustalić jednoznacznie przyczyny zdarzenia, to przy spełnieniu pozostałych przesłanek zdarzenie to należy kwalifikować jako wypadek przy pracy.</p> <p>Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy konieczne było zatem ustalenie, czy do zakażenia rogówki oka lewego grzybem <span class="anon-block">F.</span> solani, którego konsekwencją było wykonanie u odwołującego się zabiegu przeszczepu drążącego rogówki, mogło dojść w okolicznościach podawanych przez odwołującego się, tj. podczas wykonywania pracy rolniczej polegającej na wałowaniu pola po siewie zbóż w dniu 23 września <br/>2024 r. Rozstrzygnięcia wymagało bowiem, czy zakażenie i rozwój grzybiczego zapalenia rogówki stanowiły następstwo działania czynnika zewnętrznego związanego z wykonywaną pracą rolniczą, czy też – jak twierdził organ rentowy – wynikały z przyczyny wewnętrznej w postaci schorzenia samoistnego, niezależnego od zdarzenia z dnia 23 września 2024 r.</p> <p>Sąd uznając, że dla rozpoznania niniejszej sprawy niezbędne było posiadanie wiadomości specjalnych, dopuścił na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278)">art. 278 kpc</a> dowód z opinii biegłej sądowej z zakresu okulistyki. Biegła, po przeprowadzeniu wywiadu, analizie zgromadzonej dokumentacji medycznej oraz badaniu odwołującego się, rozpoznała prawie pełną ostrość wzroku oka prawego w korekcji astygmatyzmu, niepełną ostrość wzroku oka lewego oraz stan po przeszczepie drążącym rogówki oka lewego, przeprowadzonym w 2024 r. z powodu owrzodzenia grzybiczego.</p> <p>Biegła jednoznacznie stwierdziła, że w dniu 23 września 2024 r. doszło do urazu oka lewego materiałem organicznym roślinnym podczas wykonywania przez odwołującego się zabiegu agrotechnicznego wałowania pola po zasiewie zbóż. Wskazała, że materiał roślinny, który wraz z kurzem dostał się do worka spojówkowego oka lewego, spowodował zakażenie grzybem <span class="anon-block">F.</span> solani, co zostało potwierdzone badaniami mikrobiologicznymi zeskrobin rogówki. W wyniku zakażenia rozwinęło się u odwołującego się ciężkie grzybicze zapalenie rogówki, niepoddające się leczeniu farmakologicznemu, które doprowadziło do istotnego pogorszenia widzenia okiem lewym i wymagało leczenia chirurgicznego w postaci przeszczepu drążącego rogówki oka lewego, wykonanego w listopadzie 2024 r.</p> <p>Biegła podała ponadto, że zgodnie z piśmiennictwem okulistycznym zakażenia grzybicze rogówki, prowadzące do jej owrzodzenia, najczęściej występują u młodych, ogólnie zdrowych mężczyzn, bez chorób oczu w wywiadzie, którzy doznali urazu oka materiałem roślinnym oraz wykonują pracę związaną z rolnictwem. Okoliczności te występowały w przypadku odwołującego się (biegła powołała się na dokument w postaci: <span class="anon-block">O.</span>, vol. 2, nr 2(6)/2015, s. 123–127).</p> <p>Biegła stwierdziła, że przyczyną zakażenia i owrzodzenia rogówki oka lewego odwołującego się były czynniki zewnętrzne w postaci materiału organicznego roślinnego, nie znalazła natomiast istnienia czynników wewnętrznych, zależnych od odwołującego się, które mogłyby skutkować rozwojem grzybiczego zapalenia rogówki. Biegła ustaliła, że trwały uszczerbek spowodowany urazem z dnia 23 września <br/>2024 r. wynosi 35% na podstawie pozycji 27a załącznika do rozporządzenia. Zdaniem biegłej stan ten ma charakter trwały.</p> <p>Sąd zgodził się z argumentacją biegłej sądowej i po wszechstronnym rozważeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego zaaprobował jej twierdzenia. Wskazać należy, iż opinia została wydana przez lekarza specjalistę mającego szeroką wiedzę oraz doświadczenie zawodowe i orzecznicze. Zawiera w swej treści rzeczową, logiczną i spójną argumentację. Zawarte w niej ostateczne wnioski sformułowane są w przystępny i zrozumiały sposób, poprzedzone zostały wnikliwą, fachową analizą tematu i rzeczowym ustosunkowaniem się do postawionych tez dowodowych. Nadto opinia koresponduje z pozostałym materiałem dowodowym w postaci dokumentacji medycznej. Biegła sądowa zdaniem Sądu prawidłowo oceniła stan zdrowia <span class="anon-block">K. B.</span>, a przedstawione przez nią wnioski są jasne i stanowcze. Podkreślić należy, iż przy ustaleniu stopnia uszczerbku na zdrowiu biegła uwzględniła całokształt obrazu klinicznego schorzenia, jego przebieg, zastosowane leczenie oraz utrzymujące się następstwa funkcjonalne w zakresie narządu wzroku. Zaznaczyć trzeba, że kwestionowanie opinii biegłego nie może polegać jedynie na sprzeciwieniu się, czy też dokonaniu odmiennej oceny wniosków z opinii płynących, bez jednoczesnego wykazania, że wnioski te są nielogiczne, niespójne z pozostałym materiałem dowodowym albo, że biegły wypowiedział się w kwestiach, w których nie jest specjalistą bądź, że nie dysponuje odpowiednim poziomem wiedzy specjalnej.</p> <p>W tym miejscu zauważyć trzeba, iż Sąd rozstrzyga sprawę według właściwego prawa materialnego na podstawie koniecznych ustaleń faktycznych uzyskanych dzięki zebranym środkom dowodowym. Stosownie do wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> zasady swobodnej oceny dowodów Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego uznania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. Podkreślić należy, iż dowód z opinii biegłego jest w tej kategorii spraw tzw. dowodem koronnym, analizującym i sumującym przeciwstawne oceny prezentowane przez strony. Dowodu tego nie można zastępować innym, np. dowodem z zeznań świadków czy zgromadzonych w aktach zaświadczeń lekarskich. Opinia biegłego poparta jest wiedzą specjalną, którą nie dysponuje ani Sąd orzekający w tej sprawie, ani strony sporu. W orzecznictwie przyjmuje się, że dowód z opinii biegłego w postępowaniu sądowym jest jedyną drogą pozyskania koniecznych do rozstrzygnięcia wiadomości specjalnych i nie może być zastąpiony inną czynnością dowodową.</p> <p>Reasumując w ocenie Sądu zdarzenie z dnia 23 września 2024 r. spełnia wszystkie przesłanki wypadku przy pracy rolniczej, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 11;art. 11 ust. 1)">art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>. Zdarzenie miało charakter nagły i zostało spowodowane przyczyną zewnętrzną, jaką było dostanie się do oka lewego pyłu i materiału organicznego podczas wykonywania pracy rolniczej, co doprowadziło do zakażenia grzybem <em> <!-- --> <span class="anon-block">F.</span> solani</em>.</p> <p>W związku z powyższym w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd przyznał rację odwołującemu się co do zasadności roszczenia o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy rolniczej. W ocenie Sądu bez zaistnienia czynnika zewnętrznego nie doszłoby do szkodliwego skutku. W związku z powyższym Sąd uznał, że <span class="anon-block">K. B.</span> w wyniku wypadku przy pracy rolniczej w dniu 23 września 2024 r. doznał 35% trwałego uszczerbku na zdrowiu. Z tego tytułu Sąd przyznał mu jednorazowe odszkodowanie w kwocie 50.085 zł (35 x 1.431 zł). Wysokość przysługującego odwołującemu się jednorazowego odszkodowania ustalono w oparciu o stawki obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej decyzji (uchwała Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt I UZP 2/09). Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 stycznia 2025 r. w sprawie określenia wysokości jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej oraz zasiłku chorobowego stawka za każdy procent uszczerbku na zdrowiu wynosi 1.431 zł (Dz.U. z 2025 r. poz. 101).</p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd zmienił zaskarżoną decyzję na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 kpc</a>.</p> </div>