IV SA/Po 865/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędziowie WSA Tomasz Grossmann WSA Józef Maleszewski Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska-Matela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego we wsi [...] gm. [...] 1. stwierdza nieważność § 12 ust. 2 pkt 2 zaskarżonej uchwały w zakresie wyrazów "i § 9 pkt 4"; 2. zasądza od Gminy [...] na rzecz skarżącego Wojewody [...] kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Rada Miejska [...] działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 994 ze zm. – dalej u.s.g.) i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2018r. poz. 1945 – dalej u.p.z.p.), w dniu [...] kwietnia 2019 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu wsi [...] gm. [...]. Wojewoda reprezentowany przez radcę prawnego K. Ś., działając na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą uchwałę w zakresie obejmującym § 12 ust. 2 pkt 2 uchwały co do wyrazów "i § 9 pkt 4" wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części ze względu na istotne naruszenie prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w § 12 ust. 2 uchwały, dotyczącym scalania i podziału nieruchomości, dla terenu obsługi produkcji w gospodarstwach leśnych i rybackich oznaczonego symbolem RU ustalono minimalną szerokość frontu działki [...] m. Jednakże zgodnie z art. 101 ust. 2 u.g.n. przepisy rozdziału dotyczące scalania i podziału nieruchomości stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele inne niż rolne i leśne. Ustalenie w planie parametrów scalenia i podziału nieruchomości dla gruntów rolnych (RM), których procedura ta nie obejmuje, stanowi przekroczenie uprawnień wynikających z art. 15 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. u.p.z.p., a tym samym naruszenie zasad sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak podkreślił Wojewoda, w przypadku gruntów rolnych w miejsce procedury scalania i podziału nieruchomości reguluje ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 908). Rada Miejska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy powołanej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części. Przez zasady sporządzania planu miejscowego należy rozumieć zawarte w nim postanowienia oraz standardy dokumentacji planistycznej. Pojęcie trybu sporządzania planu miejscowego odnosi się natomiast do sekwencji czynności podejmowanych w celu uchwalenia tego aktu prawa miejscowego. Zgodnie z przepisem art. 91 ust. 1 u.s.g uchwała organu gminy jest nieważna, gdy jest sprzeczna z prawem. Przywołany akt wyróżnia bowiem dwie kategorie wad uchwał organów gminy: istotne naruszenie prawa oraz nieistotne naruszenie prawa. Przepis art. 91 ust. 4 u.s.g. stanowi, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Rozważając treść przywołanych wyżej przepisów u.s.g. należy uznać, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy są jedynie istotne naruszenia prawa, przy czym powoływana regulacja ustrojowa nie typizuje naruszeń prawa kwalifikowanych jako istotne, podobnie jak nie charakteryzuje nieistotnych naruszeń prawa, które ustawodawca uwzględnił w art. 91 ust. 4 tej ustawy. W niniejszej sprawie Wojewoda w ustawowym terminie 30 dni od otrzymania Uchwały nie orzekł o jej nieważności, wobec czego był władny zaskarżyć Uchwałę w trybie art. 93 u.s.g. Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części obejmującej: § 12 ust. 2 pkt 2 uchwały co do wyrazów "i § 9 pkt 4". Stosownie do § 3 pkt 2 przedmiotowej uchwały ustala się następujące przeznaczenie terenów: teren obsługi produkcji w gospodarstwach rolnych, hodowlanych, ogrodniczych oraz gospodarstwach leśnych i rybackich, oznaczony na rysunku symbolem RU. Teren ten pozostaje więc gruntem rolnym i leśny. W § 9 pkt 4 uchwały wskazano, że na terenie oznaczonym symbolem RU, w zakresie zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu ustala się powierzchnię nowo wydzielanych działek nie mniejszą niż 3000 m˛, natomiast w 12 ust. 2 pkt 2 uchwały ustalono szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości objętych planem na terenie RU - tj. minimalną powierzchnię działki - 3000 m˛. Zgodnie z art. 101 ust. 2 u.g.n. przepisy rozdziału dotyczące scalania i podziału nieruchomości stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele inne niż rolne i leśne. Umieszczenie w ustaleniach planu miejscowego postanowień dotyczących zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości położonych na terenach rolnych, narusza przepisy art. 101 ust. 2 u.g.n. Tak opisane naruszenie prawa ma charakter istotny, bowiem przyjętych zasad nie można ustalać dla terenów przeznaczonych w planie miejscowym na cele rolnicze bądź leśne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 578/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 233/19, Baza NSA). W przypadku gruntów rolnych w miejsce procedury scalania i podziału nieruchomości funkcjonuje postępowanie w sprawie scalenia i wymiany gruntów, którego celem jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu (art. 1 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów). Uwzględniając powyższe, oraz mając na uwadze, że wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył jedynie § 12 ust. 2 pkt 2 w zakresie wyrazów: " i § 9 pkt 4 " zaskarżonej uchwały, to w tym zakresie należało uznać go za uzasadniony. Tym samym podzielając zarzuty i przedstawioną argumentację prawną organu nadzoru w powyższym zakresie, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd orzekł o kosztach na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).