III SA/Łd 441/22

SENTENCJA Dnia 26 lipca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Protokolant Starszy asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2022 roku sprawy ze skargi Gminy Goszczanów na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z dnia 27 kwietnia 2022 roku nr PNIK-I.4131.441.2022 w przedmiocie stwierdzenia nieważności § 1 uchwały Nr XXXV/209/22 Rady Gminy Goszczanów z dnia 23 marca 2022 roku w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika ochotniczej straży pożarnej z terenu gminy Goszczanów oddala skargę. UZASADNIENIE Rozstrzygnięciem nadzorczym z 27 kwietnia 2022 r. znak: PNIK-I.4131.441.2022 Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 559 i 583, dalej: u.s.g.), stwierdził nieważność § 1 uchwały Rady Gminy Goszczanów z 23 marca 2022 r. Nr XXXV/209/22 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika ochotniczej straży pożarnej z terenu gminy Goszczanów. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. W dniu 23 marca 2022 r. Rada Gminy Goszczanów podjęła uchwałę Nr XXXV/209/22 w sprawie ustalenia ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika ochotniczej straży pożarnej z terenu gminy Goszczanów. 7 kwietnia 2022 r. Wojewoda Łódzki zawiadomił Radę Gminy Goszczanów o wszczęciu postępowania nadzorczego, wskazując na wątpliwości w zakresie brzmienia § 1 ww. uchwały, zgodnie z którym Rada ustaliła wysokość ekwiwalentu pieniężnego przysługującemu strażakowi ratownikowi ochotniczej straży pożarnej z terenu gminy Goszczanów za udział: w działaniu ratowniczym lub akcji ratowniczej w wysokości - 14,00 zł (pkt 1), w szkoleniu lub ćwiczeniu - w wysokości 8,00 zł (pkt 2). Zdaniem organu nadzoru powyższym przepisem Rada Gminy dokonała niedopuszczalnej modyfikacji regulacji ustawowej zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz. U. poz. 2490, dalej: u.o.s.p.). W odpowiedzi pismem z 14 kwietnia 2022 r. Przewodniczący Rady Gminy Goszczanów wskazał, że kwestionowana uchwała jest zgodna z delegacją ustawową, gdyż nie wprowadza odrębnego uregulowania, a sformułowanie zawarte w kwestionowanym przepisie uchwały, tj. "za udział" nie stoi w sprzeczności z przepisami ustawy. Wskazanym na wstępie rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewoda Łódzki stwierdził nieważność § 1 uchwały Rady Gminy Goszczanów z 23 marca 2022 r. Nr XXXV/209/22 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika ochotniczej straży pożarnej z terenu gminy Goszczanów. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Rada Gminy wprawdzie wypełniła delegację ustawową wynikającą z art. 15 ust. 2 u.o.s.p., bowiem ustaliła wysokość ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników OSP, jednakże dopuściła się modyfikacji regulacji ustawowej. Rada wskazała, że ekwiwalent przysługuje "za udział". Tymczasem art. 15 ust. 2 u.o.s.p. stanowi, że wysokość ekwiwalentu pieniężnego powinna być naliczana za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. Wojewoda podkreślił, że zwrot użyty przez ustawodawcę określa moment rozpoczęcia naliczania ekwiwalentu dla strażaków ratowników OSP i ma na celu ujednolicenie zasad jego wypłacania. Rada przyjmując określenie "za udział" wprowadza dowolność uznania momentu (zdarzenia) uprawniającego do wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego, bowiem pojęcie to, w ocenie organu nadzoru, jest szersze od regulacji przyjętej przez ustawodawcę. Przyjęcie samego zapisu "za udział" może zostać odczytane za ograniczenie uprawnienia do ekwiwalentu. Organ nadzoru stwierdził zatem, że w powyższym zakresie Rada dokonała niedopuszczalnej modyfikacji przepisów ustawowych, bowiem § 1 uchwały wprowadza odmienną od ustawy regulację. Powyższe stanowi zaś istotne naruszenie prawa, gdyż modyfikacja regulacji ustawowych przez przepisy uchwały może prowadzić do interpretacji odmiennej bądź sprzecznej z intencjami ustawodawcy. Dodatkowo Wojewoda Łódzki nadmienił, że istnieje możliwość powtórzenia regulacji ustawowych - w takim przypadku powtórzenia w aktach prawa miejscowego innych regulacji normatywnych powinny być powtórzeniami dosłownymi, aby uniknąć wątpliwości, który fragment tekstu prawnego ma być podstawą odtworzenia normy prawnej. Pozostawienie w obrocie prawnym sformułowania przyjętego przez Radę Gminy Goszczanów w § 1 uchwały będzie prowadzić do błędnej interpretacji przepisu ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze pełnomocnik Gminy Goszczanów zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 91 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 15 ust. 1 i 2 u.o.s.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie nieważności § 1 uchwały Rady Gminy Goszczanów z 23 marca 2022 r. Nr XXXV/209/22 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika ochotniczej straży pożarnej z terenu gminy Goszczanów, błędnie przyjmując, że: 1) § 1 ww. uchwały istotnie narusza prawo poprzez brak zawarcia pełnego brzmienia sposobu naliczania ekwiwalentu wynikającego z art. 15 ust. 2 u.o.s.p., podczas gdy zasadą jest zakaz stosowania w uchwale powtórzeń ustawowych; 2) Rada Gminy Goszczanów dopuściła się modyfikacji regulacji ustawowej wskazując, że ekwiwalent przysługuje "za udział", zaś w ocenie organu nadzoru wysokość ekwiwalentu pieniężnego powinna być naliczana za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu jednostki ochotniczej straży pożarnej, podczas gdy ekwiwalent w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 u.o.s.p. przysługuje za udział za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu jednostki ochotniczej straży pożarnej i nie należy naprzemiennie stosować pojęć zawartych w art. 15 ust. 1 i 2 u.o.s.p.; 3) sformułowanie "za udział" wprowadza dowolność uznania momentu (zdarzenia) uprawniającego do wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników OSP, podczas gdy pojęcia "za udział" odnosi się do "uczestnictwa", o którym mowa w art. 15 ust. 1 u.o.s.p., zaś zdarzenie uprawniające do wypłacenia ww. ekwiwalentu wynika bezpośrednio z ustawy, tj. art. 15 ust. 2 u.o.s.p. W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu nadzoru i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Zgodnie zaś z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Na podstawie art. 148 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt, a w razie nieuwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddala. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy, trzeba wskazać, że zgodnie z przywołanym w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 cyt. ustawy. W rozpoznawanej sprawie termin ten został zachowany, gdyż uchwała Rady Gminy Goszczanów z 23 marca 2022 r. została przekazana Wojewodzie Łódzkiemu 31 marca 2022 roku, a rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane 27 kwietnia 2022 r. Z art. 91 ust. 1 u.s.g. wynika, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Z kolei w myśl art. 91 § 4 u.s.g. nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia w przypadku tzw. nieistotnego naruszenia prawa. Wyłączną przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy jest zatem jej sprzeczność z prawem w innym stopniu niż nieistotny. Pojęcie istotnego naruszenia prawa nie zostało zdefiniowane w żadnej z ustaw samorządowych, ale w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być akceptowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także regulujących procedury podejmowania uchwał. Są to zatem takie naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, "Samorząd Terytorialny" 2001 r., z. 1-2, s. 101-102). Nie każde więc naruszenie prawa prowadzi do nieważności aktu wydanego przez organ gminy. Dotyczy to wyłącznie naruszeń istotnych. W wyroku z 15 września 2017 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1136/17 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że należy przyjąć, że naruszenie jest istotne, jeżeli pociąga za sobą negatywne skutki dla określonego podmiotu prawa, którym może być gmina lub podmiot zewnętrzny. Nie dochodzi do istotnego naruszenia prawa w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g., jeżeli rozstrzygnięcie zawarte w uchwale lub zarządzeniu nie jest wyraźnie zakazane przez ustawodawcę i mieści się w granicach swobodnego uznania organu. Na wymóg wyraźniej sprzeczności z normą prawną wyższego rzędu w aspekcie stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy wskazał również NSA w wyroku z 12 września 2017 r. sygn. akt II OSK 2884/16 (dostępny w CBOSA) podkreślając, że stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Jest niewątpliwe, że istotnie naruszają prawo te przepisy podjętego aktu, które pozostają w sprzeczności z przepisami ustawowymi. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było brzmienie § 1 uchwały nr XXXV/209/22 Rady Gminy Goszczanów z dnia 23 marca 2022 r. w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika ochotniczej straży pożarnej z terenu Gminy Goszczanów (dalej: uchwała), zgodnie z którym: "Ustala się wysokość ekwiwalentu pieniężnego przysługującego strażakowi ratownikowi ochotniczej straży pożarnej z terenu gminy Goszczanów za udział: 1) w działaniu ratowniczym lub akcji ratowniczej w wysokości – 14,00 zł, 2) w szkoleniu lub ćwiczeniu – w wysokości 8,00 zł". W ocenie organu nadzoru sporne postanowienie uchwały wprowadzało niezgodny z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych sposób naliczania ekwiwalentu za udział w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu i ćwiczeniu, co uzasadniało stwierdzenie nieważności przepisu uchwały. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w sprawie sformułowany przez organ nadzoru zarzut dotyczący niezgodności § 1 uchwały z art. 15 ust. 2 u.o.s.p. oraz towarzysząca temu argumentacja zasługują na aprobatę. Wskazać należy, że zgodnie ze wspomnianym art. 15 ust. 2 u.o.s.p. "Wysokość ekwiwalentu pieniężnego ustala, nie rzadziej niż raz na 2 lata, właściwa rada gminy w drodze uchwały. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego nie może przekraczać 1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 291, z późn. zm.) przed dniem ustalenia ekwiwalentu pieniężnego, naliczanego za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. Ekwiwalent pieniężny jest wypłacany z budżetu właściwej gminy". Sąd podziela zastrzeżenia organu nadzoru, że przyjęte na gruncie § 1 uchwały sformułowanie "za udział" w połączeniu z dookreśleniem wysokości przysługującego strażakowi ochotnikowi wynagrodzenia, poprzez ustalenie jego sztywnej kwoty, pomijając przy tym wskazanie, że naliczenie wynagrodzenia następuje przy zastosowaniu zasady, że kwota taka należy się za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej, stanowi niedopuszczalną modyfikację art. 15 ust. 2 u.o.s.p. Sąd w pełni podziela i przyjmuje za własną argumentację Wojewody Łódzkiego, że sposób redakcji § 1 uchwały może prowadzić do interpretacji odmiennej, a nawet sprzecznej z zamierzeniem ustawodawcy, bowiem czytany literalnie prowadzi w istocie do takiego skutku, że przewidziana w tym przepisie kwota stanowi całe wynagrodzenie strażaka ochotnika OSP z tytułu uczestniczenia w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej w wysokości albo szkoleniu lub ćwiczeniu, a nie wynagrodzenie godzinowe. To zaś wypacza sens regulacji ustawowej, z której wypływa jednoznaczna dyrektywa co do sposobu naliczania przysługującego strażakowi wynagrodzenia i co stanowi jednocześnie o istotnym naruszeniu kwestionowanym przepisem uchwały unormowania ustawowego. W skardze na rozstrzygnięcie nadzorcze organ gminy wywodził, że sporny przepis uchwały jest zgodny z art. 15 ust. 2 ustawy, bowiem oba należy rozpatrywać łącznie, dlatego nie można mówić o wprowadzeniu uchwałą odrębnego uregulowania. Jednocześnie prawodawca lokalny zwrócił uwagę, że przyjęty sposób zredagowania § 1 uchwały uwzględnia zasadę wynikającą z przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (dalej: ZTP), aby nie powtarzać w uchwale przepisów ustawowych. Sąd z powyższym stanowiskiem się nie zgodził. Nie ulega wątpliwości, że art. 15 ust. 1 i 2 u.o.s.p. uprawniają radę gminy do ustalenia ekwiwalentu pieniężnego "naliczanego za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej". Tymczasem w treści uchwały ekwiwalent przyznano po prostu "za udział" w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu w sztywno określonej kwocie, co stoi w wyraźnej sprzeczności z zakresem regulacji przekazanej radom gmin na podstawie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, zmieniając zasadę wprowadzoną ww. przepisem. Nomen omen, cały wywód skargi dotyczący semantycznego sporu związanego z pojęciem "udział", jakoby błędnie zinterpretowanego przez organ nadzoru, należy uznać za chybiony, bowiem zdaniem Sądu, organ nadzoru nie podnosił w tym zakresie żadnych zarzutów, a jedynie wskazywał, że poprzez zastosowanie takiego sformułowania, przy jednoczesnym pominięciu w przepisie uchwały ustawowo uregulowanego sposobu określenia docelowej kwoty ekwiwalentu, dochodzi do sprzeczności między treścią uchwały a przepisem ustawy. Wracając jednak do zasadniczej kwestii, trzeba wyraźnie podkreślić, że podejmując akty prawa miejscowego w oparciu o normę ustawową, lokalny prawodawca musi ściśle uwzględnić wytyczne zawarte w upoważnieniu. Odstąpienie bowiem od tej zasady narusza związek formalny i materialny między tym aktem a ustawą, co zwykle stanowi istotne naruszenie prawa. Naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji, zaś normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły (literalny). Jeśli zatem lokalny prawodawca wychodzi poza wytyczne zawarte w upoważnieniu ustawowym, a zdaniem Sądu z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, to dochodzi wówczas do przekroczenia kompetencji, a więc do istotnego naruszenia prawa, co stanowi wystarczający powód do stwierdzenia nieważności przepisu uchwalonego w takich warunkach (por. wyr. WSA we Wrocławiu z 14 lipca 2011 r. sygn. akt. II SA/Wr 230/11, wyrok WSA w Gliwicach z 3 lipca 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 484/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodać należy, że Sąd nie podzielił w powyższym zakresie argumentu, że za pominięciem w spornym przepisie uchwały ustawowego sposobu docelowego określania wysokości ekwiwalentu miały przemawiać względy "poprawności legislacyjnej" polegające na niepowtarzaniu w akcie prawa miejscowego regulacji ustawowej. Wypada bowiem zauważyć, w ślad za orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że bezpośrednio z wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa nie można wyprowadzić normy, która w sposób jednoznaczny wykluczałaby powtórzenie w przepisie aktu normatywnego wydanego przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego przepisu ustawowego, jeżeli nie prowadzi to w żaden sposób do sprzeczności z przepisami ustawy upoważniającej (por. wyrok NSA z 1 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 1304/18). Ponadto, zdaniem Sądu, w rozpoznawanym przypadku nie doszło do naruszenia § 137 ZTP. Przepis ten stanowi, że w uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw oraz przepisów innych aktów normatywnych. W ocenie Sądu powtórzenie fragmentu przepisu ustawy nie stanowiłoby a priori powtórzenia, o jakim mowa w ww. regulacji ZTP, która co do zasady odnosi się do zakazu powielania przepisów ustawowych in extenso, podczas gdy w rozpoznawanym przypadku nie można mówić o takiej sytuacji. Nie stanowi bowiem powtórzenia regulacji ustawowej, w rozumieniu § 137 ZTP, takie zaczerpnięcie fragmentu przepisu ustawy, które ma na celu dopełnienie materii przekazanej do uregulowania przez lokalnego prawodawcę, czyniąc całość spójną, kompletną i czytelną dla adresata normy zawartej w tak skonstruowanym przepisie aktu prawa miejscowego. Powyższy wniosek jest o tyle istotny, że uchwała, której przepis zakwestionował w postępowaniu nadzorczym jest aktem prawa miejscowego. W świetle art. 15 ust. 2 u.o.s.p. jej wydanie jest obowiązkiem rady gminy, ponadto uchwała taka ma charakter wykonawczy oraz zawiera normy generalne i abstrakcyjne, ponieważ nie jest adresowana do imiennie określonych osób, lecz do każdej osoby, która jest lub będzie w przyszłości strażakiem ratownikiem OSP, zaś jej abstrakcyjność wyraża się w możliwości wielokrotnego stosowania, przy wielu działaniach i akcjach ratowniczych, a także szkoleniach i ćwiczeniach. Dodać trzeba, że przepisy tej uchwały stanowią podstawę dla strażaków ratowników OSP do występowania względem gminy z roszczeniem o wypłatę ekwiwalentu w określonej wysokości, płatnego z jej budżetu. Nie jest zatem obojętne, w jaki sposób zostaną zredagowane przepisy omawianego aktu, w szczególności zaś muszą one spełniać warunek określoności, a więc powinny być sformułowane poprawnie z punktu widzenia językowego i logicznego, precyzyjnie oraz jasno, czyli zrozumiale dla ich adresata, niezależnie od tego, czy jest nim podmiot profesjonalny czy podmiot nieprofesjonalny. Tego zabrakło przepisowi zakwestionowanemu przez organ nadzoru, doprowadzając w rezultacie do jego sprzeczności z normą ustawową w stopniu istotnym. Z podniesionych wyżej względów Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego wydane zostało zasadnie i zgodnie z prawem, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga w niniejszej sprawie podlegała oddaleniu. eg