II GSK 2303/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 500/11 w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 500/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę H. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżona decyzja – wraz z pouczeniem o terminie i sposobie zaskarżenia – została doręczona H. K. w dniu 12 stycznia 2011 r. Termin do wniesienia skargi – za pośrednictwem Prezesa ARiMR – upływał zatem z dniem 11 lutego 2011 r. Skarżąca złożyła jednakże skargę w Biurze Powiatowym ARiMR w K. w dniu 10 lutego 2011 r., zaś organ ten przekazał przedmiotową skargę organowi właściwemu (Prezesowi ARiMR) w dniu 14 lutego 2011 r. (data stempla pocztowego). W tej sytuacji, skoro skarga została nadana na adres organu właściwego dopiero w dniu 14 lutego 2011 r., to była ona spóźniona i z tego powodu podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej powoływana jako "p.p.s.a."). Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła H. K. Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, a także o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 65 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej zwana "k.p.a.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu strona wnosząca skargę kasacyjną wskazała, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie normują sytuacji wniesienia pisma procesowego do niewłaściwego organu, co oznacza, że występuje w tym względzie luka prawna polegająca na braku regulacji normatywnej. Wobec tego należy zastosować przepisy innego aktu prawnego, najbardziej zbliżonego i powiązanego z p.p.s.a., to jest Kodeksu postępowania administracyjnego. Należało wobec tego w drodze analogii zastosować art. 65 k.p.a. i uznać, że skarga została wniesiona przez skarżącą z zachowaniem ustawowego terminu. Ponadto, autor skargi kasacyjnej stwierdził, że skarżąca nie ponosi winy w uchybieniu terminu, bowiem Biuro Powiatowe stanowi jednostkę organizacyjną (oddział) Agencji Restrukturyzacji I Modernizacji Rolnictwa, co przy braku stanowczego pouczenia, iż skargę należy wnieść bezpośrednio do Prezesa Agencji mogło wprowadzić skarżącą w błąd, że równoznaczne z tym jest wniesienie skargi do Biura Powiatowego Agencji. Również gdyby Biuro Powiatowe ARiMR przesłało skargę niezwłocznie, a nie zwlekało do dnia 14 lutego, to termin do wniesienia skargi zostałby zachowany. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą środek zaskarżenia, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 tej ustawy). Z kolei zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W niniejszej sprawie decyzja ostateczna Prezesa ARiMR z dnia [...] grudnia 2010 r. o nr [...] została doręczona H. K. w dniu 12 stycznia 2011 r. W decyzji tej zawarto wyraźne pouczenie o możliwości zaskarżenia jej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Ustawowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 11 lutego 2011 r. (piątek). Natomiast do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa skarga została nadana w dniu 14 lutego 2011 r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K., do którego skarga została niewłaściwie złożona w dniu 10 lutego 2011 r. Oznacza to, że nie został zachowany ustawowy termin do wniesienia skargi, określony w art. 53 § 1 p.p.s.a. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie występuje luka prawna polegająca na braku regulacji normatywnej sytuacji wniesienia skargi do organu niewłaściwego. Powołane wyżej przepisy wspomnianej ustawy w zakresie wnoszenia skargi są jednoznaczne: wniesienie skargi jest skuteczne, o ile zostanie ona w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie wniesiona do organu administracji, który to rozstrzygnięcie podjął. Oznacza to, że dopóki skarga nie zostanie nadana za pośrednictwem poczty na adres tego organu lub złożona osobiście w jego siedzibie, to nie wywołuje ona żadnych skutków prawnych. Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 65 k.p.a., gdyż ostatni z wymienionych w tym zarzucie przepisów nie znajduje zastosowania w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, błędne jest twierdzenie autora skargi kasacyjnej, że wniesienie skargi do biura powiatowego, będącego jednostką organizacyjną ARiMR, winno być traktowane jako jej wniesienie do organu właściwego. Poszczególne organy działające w ramach ARiMR są wyodrębnione organizacyjnie i posiadają odrębny zakres praw i obowiązków. Skarżąca mogła wnieść skargę jedynie za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. Prezesa ARiMR, o czym organ ten wyraźnie pouczył H. K. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżąca złożyła skargę w organie niewłaściwym, a więc nie zastosowała się do przewidzianego prawem wymogu wnoszenia skargi za pośrednictwem organu, który wydał skarżone rozstrzygnięcie. Konsekwencją takiego działania skarżącej było obciążenie jej negatywnymi skutkami przekroczenia terminu do wniesienia skargi. Za całkowicie niezasadną Naczelny Sąd Administracyjny uznał natomiast próbę kwestionowana postanowienia odrzucającego skargę poprzez podnoszenie w skardze kasacyjnej argumentów odnośnie braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Stwierdzenie, że skarga została wniesiona po terminie obligowało Sąd pierwszej instancji do jej odrzucenia. Okoliczności odnoszące się do kwestii braku winy przy uchybieniu terminu mogą być natomiast oceniane w odrębnym, wpadkowym, postępowaniu i to dopiero po stwierdzeniu, że termin taki został uchybiony i dopiero wówczas, gdy strona złoży stosowny wniosek o przywrócenie terminu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia związanego z udziałem w sprawie pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym przez referendarza sądowego (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) albo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie jednego sędziego (art. 16 § 2 p.p.s.a). Na postanowienie wydane w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu przysługuje odpowiednio sprzeciw (art. 259 § 1 i § 2 p.p.s.a.) lub zażalenie (art. 227 p.p.s.a.), zaś Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do kontroli instancyjnej postanowienia sądu pierwszej instancji rozstrzygającego wspomnianą kwestię. PG