XVII AmE 366/17

Суды общей юрисдикции2019-10-08

Номер дела

XVII AmE 366/17

Дата решения

2019-10-08

Тип

SENTENCE

Судьи

Ewa Malinowska (PRESIDING_JUDGE)

Правовое основание

art. 34 ust 1 ustawy z 10.04.1997 r. - prawo energetyczne

Текст решения

Sygn. akt XVII AmE 366/17 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 8 października 2019 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Ewa Malinowska Protokolant – stażysta Joanna Nande po rozpoznaniu 8 października 2019 r. w W. na rozprawie sprawy z powództwa  (...) Spółki jawnej z siedzibą w Z. przeciwko  Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o obliczenie opłaty koncesyjnej na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 4 października 2017 r. znak: (...) 1. oddala odwołanie; 2. zasądza od (...) Spółki jawnej z siedzibą w Z. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. SSO Ewa Malinowska Sygn. akt XVII AmE 366/17 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Decyzją z 4 października 2017 r. (znak: (...)) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki - działając na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 34;art. 34 ust. 1)">art. 34 ust. 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 30;art. 30 ust. 1)">art. 30 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne</a> (dalej: PE) oraz w związku z § 4 ust. 3 i § 6 ust. 4 w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19980600387" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 1998 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja - Dz. U. z 1998 r. Nr 60, poz. 387 (ust. 1;ust. 2;ust. 3)">ust. 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z 5 maja 1998 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja</a> (dalej: rozporządzenie z 5 maja 1998 r.) oraz w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 2;art. 2 § 2;art. 2 § 3;art. 21;art. 21 § 3)">art. 2 § 2 i 3 oraz art. 21 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa</a> - po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie obliczenia opłaty koncesyjnej - ustalił dla (...) Spółki jawnej z siedzibą w Z. opłatę należną z tytułu koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie: obrót paliwami ciekłymi, udzielonej decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 11 maja 2012 r., nr (...) na kwotę 3.623 zł. ( decyzja, k. 4-6). Koncesjonariusz wniósł w przepisanym terminie odwołanie od powyższej decyzji, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie. W ocenie strony powodowej, bezpodstawne jest żądanie poniesienia przez Spółkę dwóch opłat koncesyjnych za 2012 r., tj. za „starą” i „nową” koncesję, gdyż z art. 34 PE oraz § 1 i § 4 rozporządzenia z 5 maja 1998 r. jednoznacznie wynika, opłata ta powinna być naliczana jednorazowo na podstawie wartości przychodów uzyskanych ze sprzedaży produktów objętych koncesją, a osiągniętych w roku poprzedzającym. ( odwołanie, k. 8-9; pismo powoda z 3.01.2018 r., k. 17). Prezes Urzędu Regulacji Energetyki w odpowiedzi na odwołanie wniósł o oddalenie odwołania oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. (  odpowiedź na odwołanie, k. 25-30 ). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:  Spółka (...) Spółka jawna z siedzibą w Z. (dalej: koncesjonariusz, powodowa Spółka) uzyskała, na mocy decyzji Prezesa URE z 8 maja 2002 r., o nr (...), koncesję na obrót paliwami ciekłymi na okres od 15 maja 2002 r. do 15 maja 2012 r. dowód: okoliczności bezsporne. W dniu 19 grudnia 2011 r. do Prezesa URE wpłynął wniosek powodowej Spółki, o udzielenie koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami ciekłymi. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, decyzją z 11 maja 2012 r. Prezes URE udzielił Spółce koncesji, o nr (...), we wskazanym zakresie na okres od 16 maja 2012 r. do 31 grudnia 2030 r. dowód: okoliczności bezsporne; decyzja z 11.05.2012 r. wraz ze zm., k. 31-36. Wobec tego, że koncesjonariusz nie uiścił do 11 czerwca 2012 r. opłaty z tytułu udzielenia koncesji na obrót paliwami ciekłymi (tj. w terminie 30 dni od dnia wydania koncesji), Prezes URE pismem z 23 listopada 2016 r. wezwał koncesjonariusza do wniesienia opłaty z tytułu udzielonej koncesji na obrót paliwami ciekłymi z 11 maja 2012 r. - w terminie 14 dni wraz z odsetkami za zwłokę za okres od 12 czerwca 2012 r. do dnia wniesienia opłaty. Koncesjonariusz nie ustosunkował się do powyższego wezwania i nie uiścił wymaganej opłaty. dowód: okoliczności bezsporne; Wezwanie do wniesienia opłaty z tytułu udzielonej koncesji na obrót paliwami ciekłymi, k. 1 akt admin. Wobec nieuiszczenia opłaty koncesyjnej, Prezes URE pismem z 15 marca 2017 r. zawiadomił koncesjonariusza o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie obliczenia opłaty z tytułu koncesji na obrót paliwami ciekłymi udzielonej decyzją z 11 maja 2012 r., którą to opłatę należało obliczyć i wnieść na rachunek URE w terminie do 30 dni od dnia wydania koncesji. W odpowiedzi, udzielonej w piśmie z 7 maja 2017 r., koncesjonariusz poinformował, że nie zgadza się z interpretacją przepisów w sprawie podwójnego płacenia za koncesję. dowód: Zawiadomienie o wszczęciu postępowania, k. 3 akt admin.; pismo koncesjonariusza z 7.05.2017 r., k. 5 akt admin. W roku 2012 powodowa Spółka uzyskała przychody ze sprzedaży w zakresie obrotu paliwami ciekłymi w wysokości (...) zł. Przychód ze sprzedaży za rok 2011 w zakresie obrotu paliwami ciekłymi wyniósł (...) zł, a kwota ta stanowi przychody ze sprzedaży za 2012 r. pomniejszone o średnioroczne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem za rok 2012, tj. o (...) dowód: Formularz uiszczenia opłaty z tytułu uzyskania koncesji za rok 2013, k. 7 akt admin.; Komunikat Prezesa GUS z 14.01.2013 r. w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem z 2012 r. (M.P. z 2013 r., poz. 30). W dniu 4 października 2017 r. Prezes URE wydał, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu sądowym, decyzję w sprawie obliczenia opłaty koncesyjnej należnej za rok 2012 z tytułu koncesji udzielonej powodowi decyzją z 11 maja 2012 r. Powyżej opisany stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie niezaprzeczonych twierdzeń stron oraz wskazanych wyżej dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Dokumenty nie były kwestionowane przez strony, jak też Sąd nie znalazł podstaw by wiarygodność tych dokumentów podważać. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie podlegało oddaleniu. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 34;art. 34 ust. 1)">art. 34 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne</a> (dalej: PE), w brzmieniu tego przepisu aktualnym na datę wydania zaskarżonej decyzji, przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja, wnoszą coroczne opłaty do budżetu państwa, obciążające koszty ich działalności. Zasady, wysokość i sposób obliczania opłaty koncesyjnej regulowało wówczas <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19980600387" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 1998 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja - Dz. U. z 1998 r. Nr 60, poz. 387 ()">rozporządzenie Rady Ministrów z 5 maja 1998 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja</a> (Dz.U. nr 60 poz. 387, z późn. zm.; dalej: rozporządzenie). Opłata ta ma charakter opłaty administracyjnej i każde przedsiębiorstwo energetyczne, któremu dzielono koncesji, jest obowiązane do jej uiszczenia. Wynika to z samego faktu uzyskania i posiadania ważnej koncesji. Opłaty koncesyjne są wnoszone do budżetu państwa, na rachunek Urzędu Regulacji Energetyki i stanowią dochód tego budżetu. Należą one do opłat, do których ustalenia lub określenia uprawnione są organy inne niż organy podatkowe. Zakwalifikowanie opłat koncesyjnych w taki sposób skutkuje tym, iż zgodnie z art. 2 § 2 ordynacji podatkowej do opłat tych stosuje się przepisy działu III ordynacji podatkowej „Zobowiązania podatkowe”. Zgodnie z powyższym, do realizacji przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki zadań, wynikających z konieczności egzekwowania realizacji obowiązku sformułowanego w art. 34 PE, stosuje się przepisy ordynacji podatkowej w zakresie takim jak: powstanie zobowiązania oraz jego wygaśnięcie, naliczanie odsetek za zwłokę, jak również ulgi w spłacie opłaty koncesyjnej, przedawnienie zobowiązania wynikającego z art. 34 PE, nadpłata opłaty koncesyjnej oraz prawa i obowiązki następców prawnych oraz podmiotów przekształconych (za: Muras Zdzisław (red.), Swora Mariusz (red.), Prawo energetyczne. Tom II. Komentarz do art. 12-72, wyd. II Opublikowano: WK 2016). Zgodnie z § 1 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia z 5 maja 1998 r., wysokość corocznej opłaty wnoszonej przez przedsiębiorstwo energetyczne, któremu została udzielona koncesja, stanowi iloczyn przychodów przedsiębiorstwa energetycznego uzyskanych ze sprzedaży produktów (wyrobów i usług) lub towarów w zakresie jego działalności objętej koncesją, osiągniętych w roku poprzedzającym ustalenie opłaty, oraz współczynników opłat określonych tabelą stanowiącą załącznik do rozporządzenia. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę wnosi się w terminie do 31 marca każdego roku. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 ()">Ustawa Prawo energetyczne</a> statuuje zatem coroczny obowiązek uiszczenia opłaty koncesyjnej, który powstaje 1 stycznia każdego roku, a rozporządzenie określa termin jej płatności. Należy w szczególności zwrócić uwagę na fakt, że chociaż opłata ta jest uiszczana w związku z przyznaniem praw wynikających z treści koncesji, to jednak nie odnosi się ona do faktycznego wykonywania działalności koncesjonowanej, lecz do hipotetycznej możliwości jej wykonywania, na co wskazuje moment jej uiszczenia (tj. z góry za cały rok) oraz oderwanie wartości opłaty od faktycznie zrealizowanych w danym roku obrotów i ustalenie jej na podstawie obrotu z roku poprzedniego. Opłata ta nie jest świadczeniem przedsiębiorstwa energetycznego, które wnosi ono proporcjonalnie do okresu, w którym korzysta z udzielonej mu koncesji. Stanowi wprawdzie w pewnym sensie swoistą cenę za prawo prowadzenia działalności koncesjonowanej, ale nie jest ustalana w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności koncesji, ani też nie pozostaje w związku z realnie osiąganym przychodem w roku, w którym powstał obowiązek uiszczenia opłaty. Dlatego, zdaniem Sądu, opłata koncesyjna stanowiąc jednorazową opłatę za wykonywanie działalności w danym roku kalendarzowym nie podlega także stopniowemu wykorzystaniu i nie może być ustalana proporcjonalnie do okresu w danym roku, w którym działalność faktycznie była wykonywana. Stanowisko takie było wielokrotnie prezentowane w orzecznictwie (np. w wyroku tutejszego SOKiK w sprawie o sygn. akt XVII AmE 52/15). Z kolei według § 4 ust. 3 rozporządzenia, w terminie określonym w ust. 2 (tj. w ciągu 30 dni od dnia wydania koncesji) pierwszą opłatę wnosi także przedsiębiorstwo energetyczne, któremu udzielono koncesji na wniosek, jeżeli w roku poprzedzającym udzielenie koncesji uzyskało przychody ze sprzedaży produktów (wyrobów i usług) lub towarów w zakresie działalności objętej tą koncesją. Przepisy § 4 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia dotyczą zatem dwóch rodzajów opłat, mianowicie, w pierwszym przypadku – corocznej opłaty koncesyjnej wnoszonej do 31 marca każdego roku następującego po roku, w którym udzielono koncesji, a w drugim przypadku – pierwszej opłaty, uiszczanej w ciągu 30 dni od dnia wydania koncesji na wniosek przedsiębiorcy. Stosownie do § 6 rozporządzenia: 1. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, w razie stwierdzenia, że opłata została obliczona w sposób nieprawidłowy, wzywa przedsiębiorstwo energetyczne do ponownego jej obliczenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. 2. W razie niedotrzymania przez przedsiębiorstwo energetyczne terminu, o którym mowa w ust. 1, lub gdy opłata ponownie została obliczona w sposób nieprawidłowy - Prezes Urzędu Regulacji Energetyki dokonuje obliczenia opłaty. 3. Po dokonaniu obliczenia, o którym mowa w ust. 2, przedsiębiorstwo energetyczne wnosi niezwłocznie należną kwotę albo Prezes Urzędu Regulacji Energetyki zwraca nadpłaconą kwotę. 4. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio, w razie niewniesienia opłaty w terminie określonym w § 4. Należy także mieć na uwadze treść art. 39 PE, zgodnie z którym przedsiębiorstwo energetyczne może złożyć wniosek o przedłużenie ważności koncesji, nie później niż na 18 miesięcy przed jej wygaśnięciem. Przepis ten obejmuje regulację umożliwiającą przedsiębiorstwu energetycznemu przedłużenie terminu ważności koncesji w przypadku zbliżającego się upływu tego terminu. Zgodnie z poglądem dominującym w literaturze i orzecznictwie, wskazany termin 18-miesięczny ma charakter materialnoprawny, co oznacza, że w przypadku jego niedochowania, przedsiębiorca nie będzie mógł skorzystać z uprawnienia do przedłużenia ważności koncesji. W ocenie Sądu Okręgowego, na gruncie niniejszej sprawy należało uznać, iż na powodzie jednoznacznie ciążył obowiązek wniesienia opłaty (tj. pierwszej opłaty) w związku z uzyskaniem koncesji na obrót paliwami ciekłymi, udzielonej decyzją z 11 maja 2012 r. (nr (...)) na okres od 16 maja 2012 r. do 31 grudnia 2030 r. Opłata ta winna być uiszczona w ciągu 30 dni od dnia wydania koncesji, tj. do 11 czerwca 2012 r. Powód wypełnił przesłanki określone w § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 1998 r., ponieważ złożył wniosek o udzielenie mu koncesji na obrót paliwami ciekłymi, uzyskał decyzję o udzieleniu mu tej koncesji, prowadził przed wydaniem przedmiotowej decyzji działalność w zakresie obrotu paliwami ciekłymi oraz uzyskał z tej działalności przychód, który stanowił podstawę obliczenia opłaty koncesyjnej. Z przedmiotowego obowiązku nie zwalnia powoda uiszczenie opłaty rocznej od koncesji udzielonej decyzją z 8 maja 2002 r. W niniejszej sprawie nie mamy bowiem do czynienia z bezzasadnym ustaleniem opłaty należnej z tytułu koncesji, a tym samym z podwójnym naliczeniem opłaty koncesyjnej przez organ, ponieważ opłaty te uiszczane są z dwóch różnych tytułów. Zaskarżona decyzja dotyczy zaś obowiązku uiszczenia pierwszej opłaty, w oparciu o art. 34 PE w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia, od koncesji udzielonej 11 maja 2012 r. Nadto, należy zauważyć, że powodowy przedsiębiorca, prowadzący działalność koncesjonowaną, miał możliwość wystąpienia w trybie art. 39 PE o przedłużenie ważności koncesji z 2002 r. Warunkiem skorzystania z tego uprawnienia jest złożenie wniosku o przedłużenie ważności koncesji nie później niż 18 miesięcy przed jej wygaśnięciem. Termin ten ma charakter materialnoprawny, a jego niezachowanie powoduje, że przedsiębiorca nie może skorzystać z uprawnienia do przedłużenia ważności koncesji przewidzianego w tym przepisie. W przypadku niezachowania przez koncesjonariusza terminu przewidzianego dla złożenia wniosku o przedłużenie ważności koncesji i konieczności wystąpienia o wydanie nowej koncesji, sytuacja koncesjonariusza będzie zatem tożsama z sytuacją przedsiębiorcy ubiegającego się o wydanie koncesji po raz pierwszy. W każdym ze wskazanych przypadków wydanie decyzji udzielającej koncesji będzie wymagało od podmiotu zainteresowanego spełnienia przesłanek zawartych w art. 33 PE, jak również uiszczenia opłaty koncesyjnej. Wobec tego fakt, iż powód nie skorzystał z przewidzianego przez przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 ()">Prawa energetycznego</a> uprawnienia do przedłużenia ważności posiadanej przez niego koncesji na obrót paliwami ciekłymi, lecz wystąpił o udzielenie mu nowej koncesji, przesądza o obowiązku uiszczenia opłaty również od „nowej” decyzji koncesyjnej (tj. pierwszej opłaty). Mając zatem na uwadze, że powód nie wniósł w określonym przepisami prawa terminie pierwszej opłaty od koncesji udzielonej decyzją Prezesa URE z 11 maja 2012 r., Sąd uznał, że pozwany miał podstawy do zastosowania przepisów § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 1998 r. Przy czym, należy odnotować, że powód nie kwestionował wysokości opłaty ustalonej zaskarżoną decyzją (w tym przyjętej przez organ wysokości przychodu ze sprzedaży w zakresie obrotu paliwami ciekłymi w 2011 r.), a jedynie podstawę do jej wymierzenia. Tym samym, zarzuty sformułowane w odwołaniu nie zasługiwały na uwzględnienie. Z tych wszystkich względów, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 479(53);art. 479(53) § 1)">art. 479  53 § 1 k.p.c.</a>, Sąd Okręgowy orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto, zgodnie z wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a>, zasadą odpowiedzialności za wynik procesu przyjmując, że powód - jako przegrywający sprawę – zobowiązany jest do zwrotu Prezesowi URE kosztów procesu, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w wysokości 720 zł, ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. SSO Ewa Malinowska </div>