VI Ka 857/19

<p> <strong> <!-- -->Sygnatura akt VI Ka 857/19</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia<strong> <!-- --> 8 października 2019</strong> r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:</p> <p>Przewodniczący sędzia Piotr Mika</p> <p>Protokolant Monika Dąbek</p> <p>przy udziale Marka Kasieczki Prokuratora Prokuratury Rejonowej <span class="anon-block">G.</span> w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 8 października 2019 r.</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">D. K.</span> </strong> <span class="anon-block">ur. (...)</span> w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p>syna <span class="anon-block">F.</span> i <span class="anon-block">M.</span> </p> <p>oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 242;art. 242 § 3)">art. 242§3 kk</a> </p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach</p> <p>z dnia 30 lipca 2019 r. sygnatura akt III K 440/19</p> <p>na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1)">art. 437 § 1 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624 § 1 kpk</a> </p> <p>1.  utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;</p> <p>2.  zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, wydatkami obciążając Skarb Państwa.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VI Ka 857/19</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 30 lipca 2019 roku w sprawie o sygnaturze akt III K 440/19 Sąd Rejonowy w Gliwicach:</p> <p>1.  uznał oskarżonego <span class="anon-block">D. K.</span> za winnego tego, że w okresie od 31 sierpnia 2015 roku do 17 marca 2019 roku w <span class="anon-block">G.</span> nie powrócił bez usprawiedliwionej przyczyny do Aresztu Śledczego w <span class="anon-block">G.</span> po upływie udzielonej mu postanowieniem Sądu Okręgowego w Gliwicach o sygn. VII Kow 847/15 z dnia 26 lutego 2015 przerwy do dnia 27 sierpnia 2015 roku w wykonaniu kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokami Sądu Rejonowego w Gliwicach o sygn. akt III K 819/07 i IX K 685/10, tj. czynu stanowiącego przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 242;art. 242 § 3)">art. 242 § 3 k.k.</a>. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">k.k.</a> i za to na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 242;art. 242 § 3)">art. 242 § 3 k.k.</a> skazał go na karę 1 miesiąca pozbawienia wolności;</p> <p>2.  na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624 § 1 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19730270152" title="Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych - Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152 (art. 17;art. 17 ust. 1)">art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych</a> zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, którymi obciążył Skarb Państwa.</p> <p>Apelację od wyroku wywiódł obrońca oskarżonego, który zaskarżając orzeczenie w pkt. 1 zarzucił:</p> <p>1.  obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wydanego orzeczenia, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> sprowadzającą się do uznania oskarżonego za winnego zarzuconego mu czynu w wyniku jednostronnej i nieuwzględniającej wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego;</p> <p>2.  obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wydanego orzeczenia, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 5;art. 5 § 2)">art. 5 § 2 k.p.k.</a> poprzez naruszenie zasady in dubio pro reo i przypisania przestępstwa oskarżonemu mimo istotnych wątpliwości wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego;</p> <p>3.  naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 242;art. 242 § 3)">art. 242 § 3 k.k.</a> na skutek wadliwej interpretacji pojęcia „bez usprawiedliwionej przyczyny” przyjmując, iż oskarżony swoim zachowaniem bez usprawiedliwionej przyczyny nie powrócił do zakładu karnego po upływie przerwy w karze i swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 242;art. 242 § 3)">art. 242 § 3 k.k.</a> </p> <p>Stawiając powyższe zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje: </em> </strong> </p> <p>Apelację obrońcy uznać należało za bezzasadną.</p> <p>Postawione w apelacji zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego jawią się jako całkowicie niezrozumiałe w sytuacji, gdy wszystkie dowody przeprowadzone w toku postępowania, w tym wyjaśnienia oskarżonego w zakresie przyczyn i motywów jego niestawiennictwa w zakładzie karnym po upływie okresu udzielonej przerwy w karze pozbawienia wolności, zostały uznane za wiarygodne i stały się podstawą poczynionych przez sąd I instancji ustaleń faktycznych. W takiej sytuacji nie może dziwić fakt, że apelacja obrońcy w zakresie stawianych wyrokowi zarzutów naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 5;art. 5 § 2)">art. 5 § 2 k.p.k.</a> poza przytoczeniem okoliczności faktycznych zgodnych z ustaleniami sądu I instancji nie zawiera żadnej argumentacji, w szczególności nie wskazuje w jakim momencie, w odniesieniu do jakich dowodów i okoliczności sąd I instancji posłużył się argumentacją nielogiczną, sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego czy też wskazaniami wiedzy. Brak również w uzasadnieniu apelacji wskazania jakie to okoliczności zostały ustalone poprzez rozstrzygnięcia na niekorzyść oskarżonego niedających usunąć się wątpliwości.</p> <p>Pole dla polemiki z apelacją daje wyłączenie jej uzasadnienie dotyczące zarzutu naruszenia prawa materialnego związanego z wykładnią pojęcia „usprawiedliwionej przyczyny” stanowiącej znamię negatywne przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 242;art. 242 § 3)">art. 242 § 3 k.k.</a> Zdaniem obrońcy potrzeba sprawowania przez oskarżonego opieki nad chorą córką, jak też utrzymania jej, usprawiedliwiały niestawiennictwo oskarżonego w zakładzie karnym w celu odbicia reszty kary pozbawienia wolności. Zgodzić należy się jednak z sądem merytorycznym, że zachowanie oskarżonego w ramach postawionego mu zarzutu nie może zostać uznane za usprawiedliwione z racji tego, że wcześniej wykorzystał on cały możliwy w kontekście regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 151;art. 151 § 3)">art. 151 § 3 k.k.w.</a> maksymalny roczny okres przerwy w karze pozbawienia wolności z powodów rodzinnych lub osobistych, przy uwzględnieniu faktu, że to właśnie choroba córki i potrzeba jej utrzymania były podstawą udzielenia oskarżonemu przerwy w karze. Roczny okres przerwy winien był w takiej sytuacji zostać spożytkowany przez oskarżonego na podjęcie stosownych zabiegów przygotowujących jego rodzinę do właściwego funkcjonowania i zabezpieczenia potrzeb córki oskarżonego w czasie odbywania przez niego reszty kary pozbawienia wolności. W przypadku braku możliwości zdobycia przez oskarżonego środków finansowych na zaspokojenie potrzeb dziecka wystarczało przecież zwrócenie się do właściwego środka pomocy społecznej a nadto utrzymujący pod nieobecność oskarżonego jego córkę rodzice oskarżonego mogli wystąpić o przyznanie stosownych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Także w zakresie zaspokojenia potrzeb córki oskarżonego w odniesieniu do właściwej opieki czy też wspomożenia w tej opiece rodziców oskarżonego istniała możliwość zwrócenie się do właściwych instytucji publicznych o pomoc. Potrzeba sprawowania permanentnej opieki nad córką przez oskarżonego jawi się przy tym jako wątpliwa, skoro oskarżony w okresie popełnienia przestępstwa pracował zarobkowo, a w tym czasie opiekę nad dzieckiem skutecznie i to bez zwracania się o pomoc do innych podmiotów sprawowali rodzice oskarżonego. Nie bagatelizując wagi emocjonalnego związku pomiędzy oskarżonym i jego córką, jak też wpływu tego związku na prawidłowy rozwój i czy też rehabilitację zdrowotną dziecka, uznać należy, że związek ten nie mógł być wystarczającym usprawiedliwieniem dla niestawiennictwa oskarżonego w zakładzie karnym. Przepisy prawa karnego wykonawczego w sposób jednoznaczny regulują maksymalne okresy czasu, w których z przyczyn rodzinnych i osobistych skazanego, może dojść do wstrzymania wykonania kary pozbawienia wolności. Okresy te mają z jednej strony za zadanie zniwelować dotkliwość skutków odbywania kary pozbawienia wolności dla członków jego rodzin, z drugiej zaś strony ich zadaniem jest umożliwienie osobie skazanej i jego rodzinie poczynienie stosownych przygotowań na okres odbywania przez skazanego kary pozbawienia wolności. Emocjonalne zaangażowanie oskarżonego w zaspakajanie potrzeb córki z pewnością stanowiło okoliczność utrudniającą oskarżonemu podjęcie decyzji o stawieniu się w zakładzie karnym niwelując stopień jego winy do poziomu właściwie odzwierciedlonego łagodną kara wymierzoną przez sąd I instancji, nie mogło jednak stanowić usprawiedliwionej przyczyny niestawiennictwa w zakładzie karnym i znosić karalności zachowania oskarżonego. Pamiętać należy przy tym, że przy ocenie zarzuconego oskarżonemu zachowania jako usprawiedliwionego czy też nie, sąd winien kierować się kryteriami obiektywnymi, a więc poprzez odwołanie się do standardu zachowania racjonalnego obywatela. Taki standard nie daje podstaw dla usprawiedliwiania niepowrotu do zakładu karnego ze względów emocji towarzyszących sprawcy czynu.</p> <p>Mając na uwadze powyższe względy i nie dopatrzywszy się uchybień podlegających uwzględnieniu niezależnie od treść środka odwoławczego, Sąd Okręgowy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.</p> <p>Mając na uwadze trudną sytuację materialną oskarżonego, na którym ciąży w pierwszej kolejności obowiązek alimentacyjny względem córki, Sąd Okręgowy uznał, że zapłata przez oskarżonego kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze byłaby dla nie zbyt uciążliwa. Dlatego też z obowiązku zapłaty tych kosztów oskarżony został zwolniony, a wydatkami postępowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa.</p> </div>