IV Ca 460/19
Суды общей юрисдикции2019-10-10
Номер дела
IV Ca 460/19
Дата решения
2019-10-10
Тип
DECISION
Судьи
Barbara Kamińska (PRESIDING_JUDGE)Joanna ŚwierczakowskaMałgorzata Michalska
Правовое основание
Текст решения
<p>Sygn. akt IV Ca 460/19</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 10 października 2019 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Płocku IV Wydział Cywilny Odwoławczy</p>
<p>w składzie następującym :</p>
<p>Przewodniczący: Sędzia Barbara Kamińska (spr.)</p>
<p>Sędzia Joanna Świerczakowska</p>
<p>Sędzia Małgorzata Michalska</p>
<p>Protokolant: Katarzyna Lewandowska</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 10 października 2019r. na rozprawie w <span class="anon-block">P.</span>
</p>
<p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">K. B. (1)</span>
</p>
<p>z udziałem <span class="anon-block">J. B.</span>, <span class="anon-block">H. B.</span>, <span class="anon-block">A. K. (1)</span>, <span class="anon-block">E. K.</span>, <span class="anon-block">B. T. (1)</span>, <span class="anon-block">A. P.</span> i <span class="anon-block">S. K.</span>
</p>
<p>o stwierdzenie nabycia spadku</p>
<p>na skutek apelacji wnioskodawcy</p>
<p>od postanowienia Sądu Rejonowego w Sierpcu z 8 sierpnia 2018 r.</p>
<p>sygn. akt I Ns 353/17</p>
<p>
<strong>
<!-- -->postanawia:</strong>
</p>
<p>1.
oddalić apelację;</p>
<p>2.
przyznać adwokatowi <span class="anon-block">M. B.</span> kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych zwiększoną o podatek VAT tytułem wynagrodzenia kuratora dla <span class="anon-block">B. T. (1)</span> w II instancji, którą to kwotę nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Sierpcu.</p>
<p>IV Ca 460/19</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Postanowieniem z 8 sierpnia 2018 r. Sąd Rejonowy w Sierpcu stwierdził, że spadek po <span class="anon-block">S. B.</span> (synu <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">M.</span>) zmarłym dnia 31 lipca 2013 r. w <span class="anon-block">D.</span>, ostatnio stale zamieszkałym w <span class="anon-block">D.</span>, na postawie testamentu notarialnego sporządzonego przed notariuszem <span class="anon-block">G. P.</span>, w jej kancelarii notarialnej w <span class="anon-block">S.</span> w dniu 8 marca 2010 roku za n Rep. A 933/2010 otwartego i ogłoszonego w Sądzie Rejonowym w Sierpcu w dniu 11 grudnia 2017 r. w sprawie I Ns 353/17 nabyła <span class="anon-block">B. T. (1)</span> (córka <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">H.</span>) w całości (punkt 1), nakazał wypłacić tymczasowo ze Skarbu Państwa na rzecz adw. <span class="anon-block">M. B.</span> kwotę 360 zł, podatek VAT od tej kwoty tytułem wynagrodzenia kuratora (punkt 2), nakazał pobrać od <span class="anon-block">B. T. (1)</span> na rzecz Skarbu Państwa kwotę 442,80 zł (punkt 3), pozostawił wnioskodawczynię i uczestników postępowania przy poniesionych przez nich kosztach postępowania związanych z udziałem w sprawie (punkt 4).</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Powyższe postanowienie zostało oparte na następującym stanie faktycznym:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">S. B.</span> syn <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">M.</span> z domu <span class="anon-block">A.</span> zmarł 31 lipca 2013 roku w <span class="anon-block">D.</span>. Przed śmiercią stale zamieszkiwał w <span class="anon-block">D.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. W chwili śmierci był wdowcem. Jego żona <span class="anon-block">K. B. (2)</span> zmarła 27 listopada 2005 roku w <span class="anon-block">R.</span>. Ze związku małżeńskiego spadkodawca miał jednego syna <span class="anon-block">J. B.</span>. <span class="anon-block">S. B.</span> nie miał innych dzieci własnych ani przysposobionych. Rodzice <span class="anon-block">S. B.</span> zmarli przed nim.</p>
<p>
<span class="anon-block">J. B.</span> w dniu 27 sierpnia 2013 roku przed notariuszem <span class="anon-block">K. S.</span> w jej kancelarii notarialnej w <span class="anon-block">R.</span> złożył oświadczenie o odrzuceniu spadku po ojcu <span class="anon-block">S. B.</span>. W dacie śmierci ojca nie miał dzieci przysposobionych ani własnych już urodzonych lub poczętych.</p>
<p>
<span class="anon-block">S. B.</span> miał dwoje rodzeństwa: brata <span class="anon-block">H. B.</span> i siostrę <span class="anon-block">D. K.</span>. <span class="anon-block">H. B.</span> odrzucił spadek po bracie przed Sądem Rejonowym w Sierpcu w dniu 13 marca 2014 roku w sprawie I NS 88/14 przy czym wniosek o przyjęcie oświadczenia został złożony w dniu 20 lutego 2014 roku.</p>
<p>
<span class="anon-block">H. B.</span> ma dwoje dzieci: wnioskodawcę i uczestniczkę <span class="anon-block">E. K.</span>. <span class="anon-block">K. B. (1)</span> w dniu 12 września 2014 roku złożył przed notariuszem <span class="anon-block">K. K. (1)</span> oświadczenie o przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza spadku po stryju <span class="anon-block">S. B.</span>. <span class="anon-block">E. K.</span> w dniu 4 czerwca 2014 roku przed notariuszem <span class="anon-block">L. N.</span> w jej Kancelarii Notarialnej w <span class="anon-block">W.</span> złożyła oświadczenie o odrzuceniu spadku po <span class="anon-block">S. B.</span>. Uczestniczka ma dwoje nieletnich dzieci <span class="anon-block">A. K. (2)</span> i <span class="anon-block">K. K. (2)</span>, w imieniu których działając wraz z mężem <span class="anon-block">A. K. (1)</span>, ze zgodą Sądu Rejonowego w Waszkowie Wydział III Rodzinny i Nieletnich wyrażoną w dniu 4 września 2014 roku złożyła oświadczenie przed notariuszem o odrzuceniu spadku po <span class="anon-block">S. B.</span> w dniu 20 października 2014 roku.</p>
<p>
<span class="anon-block">D. K.</span> zmarła w dniu 11 września 2016 roku. Nie odrzuciła spadku po bracie w terminie 6 miesięcy. Złożyła w jedynie pismo z dnia 26 stycznia 2016 roku do akt sprawy, w którym oświadczyła, że zrzeka się roszczeń do spadku. Pozostawiła dwoje dzieci <span class="anon-block">S. K.</span> i <span class="anon-block">A. P.</span>.</p>
<p>Po śmierci żony w listopadzie 2005 roku <span class="anon-block">S. B.</span> przeprowadził się z <span class="anon-block">R.</span>, gdzie mieszkał z rodziną, do <span class="anon-block">D.</span> i zamieszkał przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w domu, którego był współwłaścicielem i w którym mieszkał jego brat <span class="anon-block">H. B.</span> z rodziną. Spadkodawca chciał, żeby jego syn przyjechał do <span class="anon-block">D.</span>. <span class="anon-block">J. B.</span> namawiał ojca aby został w dotychczasowym miejscu zamieszkania. Stosunki spadkodawcy z synem nie były dobre i z czasem przestali się ze sobą kontaktować. <span class="anon-block">S. B.</span> nie utrzymywał także bliskich relacji z siostrą <span class="anon-block">D. K.</span>. Ostatni raz widzieli się wiele lat przed śmiercią spadkodawcy. Spadkodawca nie był w bliskich stosunkach z bratem i bratankiem. Nie chciał aby jego brat uczestniczył w jego spotkaniach ze znajomymi, nie zwierzał się ze swoich problemów, nie informował o zaciągniętych zobowiązaniach. Zdarzały się między spadkodawcą a jego bratem konflikty na tle opłat za elektryczność. <span class="anon-block">S. B.</span> miał także pretensje do brata w związku z pieniędzmi, które przekazywał mu na zakupy. Spadkodawca zapraszany był przez rodzinę na wigilię i czasami na obiady z których nie korzystał, czasami pożyczał od brata pieniądze lub prosił <span class="anon-block">H.</span> albo <span class="anon-block">K. B. (1)</span> czy też <span class="anon-block">D. S.</span> lub <span class="anon-block">P. D.</span> o zrobienie zakupów. Spadkodawca miał problemy z rozpoznawaniem pieniędzy. Spadkodawca z wszystkimi problemami zwracał się do pracowników MOPS-u. Radził się w problemach zdrowotnych i finansowych. Nie był stałym podopiecznym Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej ale otrzymywał zasiłki na żywność lub opał. Czasami pracownicy MOPS z własnych środków kupowali mu jedzenie. Spadkodawca zawarł umowy kredytów, m.in. na kuchnię, wymienienie licznika. W wypełnieniu przekazów pomagała mu <span class="anon-block">M. W.</span> – pracownik MOPS-u. Pomocy spadkodawcy w codziennych sprawach udzielał także <span class="anon-block">P. D.</span>, pomagał mu wyjaśnić sprawę zawartej umowy. Spadkodawca nie umiał wyjaśnić na co zaciągał większość zobowiązań. Był łatwowierny, nie przyznawał się do zawarcia kredytów, jednocześnie zobowiązania spłacał sumiennie. Nie nadużywał alkoholu. Do jego mieszkania przychodziły osoby nadużywające alkoholu.</p>
<p>Spadkodawca na rynku w <span class="anon-block">D.</span> poznał <span class="anon-block">B. T. (1)</span> i miała ona się nim opiekować. Odwiedzała kilkukrotnie <span class="anon-block">S. B.</span> w jego mieszkaniu, robiła pranie, poszła do MOPS pytała o sytuację spadkodawcy i dowiedziała się od <span class="anon-block">M. W.</span> o zobowiązaniach spadkodawcy. Utrzymywali kontakt telefoniczny. Zwracali się do siebie zdrobnieniami imion <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span>. <span class="anon-block">S. B.</span> miał zamiar poślubić <span class="anon-block">B. T. (1)</span>. Po śmierci spadkodawcy <span class="anon-block">B. T. (1)</span> w MOPS okazała testament <span class="anon-block">S. B.</span>.</p>
<p>W dniu 8 marca 2010 roku <span class="anon-block">S. B.</span> przed Notariuszem <span class="anon-block">G. P.</span> oświadczył, że do całego spadku powołuje <span class="anon-block">B. T. (1)</span> córkę <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">H.</span>, <span class="anon-block">urodzoną (...)</span> w <span class="anon-block">R.</span>. Wolę spadkodawcy spisano w protokole za nr rep A <span class="anon-block">(...)</span>. W tym samym testamencie spadkodawca oświadczył, że wydziedzicza syna <span class="anon-block">J. B.</span> <span class="anon-block">urodzonego (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> ponieważ nie utrzymuje z nim żadnych kontaktów rodzinnych.</p>
<p>Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił na podstawie całokształtu przeprowadzonego postępowania dowodowego.</p>
<p>Sąd I instancji przyjął, iż w sprawie nie jest kwestionowany krąg spadkobierców ustawowych oraz relacje między członkami rodziny. Stwierdził, że powołanie do spadku wynika z ustawy lub z testamentu, przy czym dziedziczenie ustawowe następuje dopiero wtedy gdy spadkodawca nie sporządzi testamentu, w którym do spadku powołał określoną osobę lub osoby lub osoby powołane do spadku nie chcą lub nie mogą być spadkobiercami (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 1;art. 926 § 2)">art. 926 §1 i 2 k.c.</a>). W niniejszej sprawie złożony został testament sporządzony przez <span class="anon-block">S. B.</span> a Sąd dokonał jego otwarcia i ogłoszenia. Sąd rozważał czy testament z dnia 8 marca 2010 roku spełnia wymogi ustawowe oraz ważność testamentu.</p>
<p>Sąd Rejonowy powołując się na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 950)">art. 950 k.c.</a> uznał, że testament może zostać sporządzony w formie aktu notarialnego. Akt notarialny sporządzony przez notariusz <span class="anon-block">G. P.</span> spełnia wymogi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910220091" title="Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie - Dz. U. z 1991 r. Nr 22, poz. 91 ()">ustawy z 14 lutego 1991 roku prawo o notariacie</a>. Oświadczenie woli spadkodawcy jest jasne i w sposób jednoznaczny powołuje do całego spadku <span class="anon-block">B. T. (2)</span>. Notariusz nie pamięta wprawdzie okoliczności sporządzenia testamentu przez <span class="anon-block">S. B.</span>, jednak fakt sporządzenia testamentu przez notariusza jako osobę zaufania publicznego pozwala stwierdzić, że przed sporządzeniem testamentu notariusz upewnił się, na tyle ile to możliwe podczas jednego spotkania, że testator podejmuje decyzje świadomie i swobodnie.</p>
<p>Sąd I instancji nie przychylił się do twierdzenia wnioskodawcy, że testator działał w błędnym przekonaniu, że <span class="anon-block">B. T. (1)</span> zostanie jego żoną i udzieli mu opieki na starość. W ocenie Sądu Rejonowego w sprawie nie ujawniły się okoliczności wskazujące na sporządzenie testamentu w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli czy też pod wpływem groźby. Strony oraz świadkowie nie wskazywali, aby spadkodawca cierpiał na zaburzenia psychiczne. Sąd zwrócił się o dokumentacje z leczenia w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w przychodni w <span class="anon-block">D.</span> i nie znalazł w niej wzmianki o zaburzeniach psychicznych. Co prawda świadkowie wskazują, że <span class="anon-block">S. B.</span> mylił pieniądze ale Sąd I instancji przyjął, iż spadkodawca dobrze orientował się w swojej sytuacji. Jak podała <span class="anon-block">M. W.</span> znał adres syna. Składając oświadczenie o wydziedziczeniu <span class="anon-block">J. B.</span> testator podał prawdziwe okoliczności stanowiące przyczynę wydziedziczenia. Nie ujawniły się także okoliczności mogące świadczyć o groźbach kierowanych pod adresem testatora i w ten sposób zmuszeniu go sporządzenia testamentu określonej treści.</p>
<p>Sąd Rejonowy stwierdził, że prawo nie wymaga aby uzasadnić powołanie do spadku konkretnej osoby zatem testament nie zawiera motywów jakimi kierował się <span class="anon-block">S. B.</span> powołując do spadku <span class="anon-block">B. T. (1)</span>. Wnioskodawca i <span class="anon-block">H. B.</span> mieli niewielki kontakt ze spadkodawcą. Zeznania świadków <span class="anon-block">D.</span> wskazują na wolę spadkodawcy poślubienia <span class="anon-block">B. T. (1)</span>, jednocześnie jak stwierdził <span class="anon-block">P. D.</span>, ona sama nie potwierdzała tej informacji. Zeznania <span class="anon-block">E. G.</span> również wskazują na zamiar spadkodawcy, zajmował miejsce aby miała gdzie zaparkować i mówił, że przyjeżdża jego żona. Oczekiwania spadkodawcy były więc sprecyzowane. Okoliczność, że <span class="anon-block">B. T. (1)</span> przyszła do MOPS świadczy o tym, że także były jakieś ustalenia co do jej zaangażowania w relację ze spadkodawcą jednak brak jest bliższych informacji na te temat. Wnioskodawca potwierdził, że <span class="anon-block">S. B.</span> miał telefon mógł więc bez przeszkód utrzymywać kontakt telefoniczny z <span class="anon-block">B. T. (1)</span>. W tej sytuacji nie wiadomo czy więź trwała do samej śmierci czy została zerwana wcześniej. Sąd I instancji uznał, iż przeprowadzone postępowanie dowodowe daje podstawy do stwierdzenia, że spadkodawca wiązał swoja przyszłość z <span class="anon-block">B. T. (1)</span>, brak jest jednak podstaw do twierdzenia, że jego przeświadczenie było błędne i że pomimo nie zawarcia małżeństwa do śmierci spadkodawcy to relacja ze spadkobierczynią spełniała jego nadzieje. <span class="anon-block">P. D.</span> relacjonuje, że zwracali się do siebie zdrobnieniami imion co świadczy o bliskiej i pozytywnej relacji. Ponadto obowiązkiem sądu jest rozstrzygnięcie czy gdyby spadkodawca w marcu 2010 roku zdawał sobie sprawę z tego, że małżeństwo nie zostanie zawarte to bardziej prawdopodobne jest, że nie sporządziłby takiego testamentu, czy też dokonał rozporządzeń odmiennej treści lub nie sporządził w ogóle testamentu. Pomiędzy sporządzeniem testamentu a śmiercią spadkodawcy upłynęły 3 lata i blisko 4 miesiące, w tym czasie spadkodawca nie chorował, nie było przeszkód aby sporządził inny testament czy odwołał dotychczasowy. <span class="anon-block">S. B.</span> nie miał żadnych kontaktów z siostrą od wielu lat. Z bratem i jego rodziną także, nie miał bliskich relacji, niechęć do korzystania z zaproszeń na obiady, pretensje do brata o pieniądze czy też okoliczność, że nie chciał aby brat uczestniczył w jego spotkaniach ze znajomymi świadczy o negatywnym stosunku do brata. Spadkodawca nie był w żaden sposób związany emocjonalnie, w pozytywnym sensie, z rodziną <span class="anon-block">H. B.</span>. <span class="anon-block"> (...)</span> szukał u pracowników MOPS w <span class="anon-block">D.</span>, <span class="anon-block">P. D.</span> czy <span class="anon-block">B. T. (1)</span>. Zdaniem Sądu Rejonowego, żadna okoliczność nie przemawia za tym, że sporządziłby testamentu powołując do spadku członków rodziny. Ten negatywny stosunek do członków rodziny pozwala na przyjęcie, że wolą spadkodawcy było powołanie do spadku osoby obcej <span class="anon-block">B. T. (1)</span> z której osobą wiązał nadzieje i skoro nikomu się nie skarżył to uznać należy, że nie zostały one zawiedzione mimo nie zawarcia małżeństwa.</p>
<p>Biorąc powyższe pod uwagę Sąd I instancji orzekł zgodnie z wolą spadkodawcy wyrażoną w testamencie, iż spadek po nim nabyła <span class="anon-block">B. T. (1)</span> w całości.</p>
<p>Dodatkowo Sąd Rejonowy wskazał, iż z kręgu spadkobierców ustawowych syn <span class="anon-block">J. B.</span> oraz brat spadkodawcy <span class="anon-block">H. B.</span> odrzucili spadek w terminie, również córka <span class="anon-block">E. K.</span> i jej dzieci spadek odrzucili w terminie. Oświadczenia o odrzuceniu spadku w przepisanej formie i terminie nie złożyła <span class="anon-block">D. K.</span>. Oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, w terminie, złożył wnioskodawca. Sąd ustalił że rodzice spadkodawcy nie żyją, biorąc pod uwagę datę urodzin <span class="anon-block">S. B.</span> oraz fakt, że był współwłaścicielem nieruchomości odziedziczonej po rodzicach. Gdyby uznano, że testament jest nieważny spadek nabyliby wnioskodawca i <span class="anon-block">D. K.</span> po ½ części z dobrodziejstwem inwentarza.</p>
<p>Dla <span class="anon-block">B. T. (1)</span>, której miejsce pobytu nie jest znane ustanowiono kuratora w osobie adw. <span class="anon-block">M. B.</span>, którego wynagrodzenie Sąd I instancji obliczył na podstawie § 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 roku w zw. z art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 9;§ 9 pkt. 2)">§ 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a>, które to przepisy zastosowano z uwagi na termin wniesienia wniosku. Następnie kosztami wynagrodzenia obciążono uczestniczkę <span class="anon-block">B. T. (1)</span>.</p>
<p>O pozostałych kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1;art. 520 § 2)">art. 520 § 1 i 2 k.p.c.</a>
</p>
<p>Od powyższego postanowienia <span class="anon-block">K. B. (1)</span> wniósł apelację i zaskarżając je w całości zarzucił mu pominięcie zeznań <span class="anon-block">M. W.</span> i <span class="anon-block">D. S.</span> w części, co skutkowało uznaniem, iż istnieją podstawy do twierdzenia, że spadkodawca wiązał swoją przyszłość z <span class="anon-block">B. T. (1)</span>, przy braku jednoznacznych dowodów potwierdzających taką tezę oraz nie uznania okoliczności wskazujących na to, że jego przeświadczenie w tym zakresie było błędne na co wskazywali również inni świadkowie tj. <span class="anon-block">H. B.</span>, <span class="anon-block">E. G.</span>, którzy potwierdzili, iż <span class="anon-block">B. T. (1)</span> widzieli tylko raz oraz że nie zajmowała się ona panem <span class="anon-block">S. B.</span>, które to naruszenia skutkowały niezastosowaniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 945;art. 945 § 1;art. 945 § 1 pkt. 3)">art. 945 § 1 pkt 3 k.c.</a> i uznaniem ważności testamentu, poprzez bezkrytyczne przyjęcie, że w chwili jego sporządzenia w dniu 8 marca 2010 r. spadkodawca <span class="anon-block">S. B.</span> nie działa pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby ww. nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w pkt 1 poprzez unieważnienie testamentu sporządzonego przez <span class="anon-block">S. B.</span> dnia 8 marca 2010 r. przed notariuszem <span class="anon-block">G. P.</span> w Kancelarii Notarialnej w <span class="anon-block">S.</span> rep. A nr 933/210 na mocy którego do całości spadku po zmarłym powołuje obcą dla spadkodawcy <span class="anon-block">B. T. (1)</span> oraz stwierdzenie, że spadek po <span class="anon-block">S. B.</span> zmarłym w dniu 31 lipca 2013 r. w <span class="anon-block">D.</span> i ostatnio tam zamieszkałym dziedziczy z mocy ustawy <span class="anon-block">K. B. (1)</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Apelacja jest niezasadna. </strong>
</p>
<p>Jak już wskazywał Sąd Rejonowy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 945;art. 945 § 1)">artykuł 945 § 1 k.c.</a> stanowi, iż testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści, pod wpływem groźby.</p>
<p>W ocenie apelującego z zeznań poszczególnych świadków wynika, iż spadkodawca działał pod wpływem błędu, myśląc, że <span class="anon-block">B. T. (1)</span> zostanie jego żoną i zajmie się nim, czego Sąd nie stwierdził dopuszczając się dowolnej i wybiórczej oceny dowodów. Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż znaczenie ma jedynie błąd istotny, a więc taki, który uzasadnia przypuszczenie (w odróżnieniu od przekonania), że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu danej treści. Prawnie relewantny jest tylko błąd, który spowodował, że spadkodawca sporządził testament (przyczyna sprawcza), choćby stanowił tylko jedną z przyczyn jego sporządzenia. Ocena doniosłości błędu powinna uwzględniać, na tle ogółu okoliczności, wyłącznie subiektywny punkt widzenia spadkodawcy; nie stosuje się przy niej obiektywnego miernika rozsądku (przeciwnie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84;art. 84 § 2)">art. 84 § 2 k.c.</a>) (por. B. Kucia, M. Fras (red.), M. Habdas (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom VI. Spadki (art. 922-1087)). W uznaniu Sądu Okręgowego z przeprowadzonych dowodów nie wynika, by po pierwsze gdyby spadkodawca wiedział, iż nie dojdzie do ślubu nie przepisałby na rzecz <span class="anon-block">B. T. (1)</span> spadku, ani to, iż w ostatnim etapie jego życia uczestniczka postępowania się nim nie zajmowała. Co więcej testament pochodzi z 2010 r. (k. 92 akt sprawy), zaś śmierć <span class="anon-block">S. B.</span> nastąpiła dopiero 31 lipca 2013 r. Spadkodawca miał trzy lata na zmianę sporządzonego testamentu, jednakże starań w tym przedmiocie nie poczynił. Wątpliwe również jest, iż nie skoro w 2010 r. wiedział, iż testament można sporządzić w formie aktu notarialnego nie miał świadomości w jaki sposób dokonać jego zmiany czy też jego odwołania. Co więcej zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. To na wnioskodawcy ciążył obowiązek wykazania, że w momencie sporządzenia testamentu spadkodawca był w błędzie, który mógłby stanowić podstawę do zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 945;art. 945 § 1)">art. 945 § 1 k.c.</a>, jednakże w ocenie Sądu powyższej okoliczności nie udowodnił.</p>
<p>W ocenie Sądu II instancji, skuteczne postawienie zarzutu błędnej czy też dowolnej oceny dowodów wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być jedynie przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów, której ramy są zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnym poziomem świadomości prawnej, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość. Sąd II instancji w rozważaniach poczynionych przez Sąd Rejonowy nie dopatrzył się dowolności w ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Sporządzając swoje uzasadnienie Sąd dokładnie określił dlaczego po analizie całokształtu przeprowadzonego postępowania dowodowego jednym świadkom dał wiarę, zaś innym przymiotu wiarygodności odmówił. W uznaniu Sądu II instancji dokonując oceny zebranego materiału Sąd Rejonowy kierował się doświadczeniem życiowym, regułami logicznego rozumowania. Rozważył dowody w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny, dokładnie odnosząc się do nich w sporządzonym uzasadnieniu.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze Sad Okręgowy uznał apelację za niezasadną i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> apelację oddalił.</p>
<p>Dla <span class="anon-block">B. T. (1)</span>, której miejsce pobytu nie jest znane został ustanowiony kurator, którego wynagrodzenie zostało ustalone na podstawie § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w zw. z § 6 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, które Sąd Okręgowy nakazał wypłacić z ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Sierpcu.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
<span class="anon-block">J. Ś.</span> <span class="anon-block">B. M.</span> <span class="anon-block">M.</span>
</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->Zarządzenie z 25 października 2019 r.</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->Odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć <span class="anon-block">(...)</span>
</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->
<span class="anon-block">S. K.</span>
</em>
</p>
</div>