VI U 1818/19

<p>Sygn. akt VI U 1818/19</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 15 października 2019 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący Sędzia Janusz Madej</p> <p>Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Hańc</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 15 października 2019 r. w Bydgoszczy na rozprawie</p> <p>odwołania: <span class="anon-block">E. P.</span> </p> <p>od decyzji : Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>z dnia 18 kwietnia 2019 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>w sprawie: <span class="anon-block">E. P.</span> </p> <p>przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>o ponowne ustalenie wysokości emerytury</p> <p>zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> do ponownego ustalenia wysokości emerytury ubezpieczonej <span class="anon-block">E. P.</span> z pominięciem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 25;art. 25 ust. 1 b)">art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> ( t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1270 ).</p> <p>Na oryginale właściwy podpis.</p> <p>Sygn. akt VIU 1818/19</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Pismem z dnia 28 marca 2019 r. ubezpieczona <span class="anon-block">E. P.</span> zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji o przyznaniu emerytury i jej obliczeniu z uwzględnieniem art. 25 ustęp 1b Ustawy o emeryturach i rentach z FUS powołując się na artykuł 145 z literką..., 145a <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">k.p.a.</a> W drugim zdaniu tego pisma ubezpieczona wniosła o wydanie nowej decyzji, w której emerytura zostanie obliczona bez zastosowania tego przepisu. Decyzją z dnia 18 kwietnia 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> odmówił uchylenia decyzji z dnia 27 czerwca 2013 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> i stwierdził jej wydanie z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu tej decyzji organ rentowy powołał się na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 146;art. 146 § 1)">art. 146 § 1 k.p.a.</a>, zgodnie z którym uchylenie decyzji z powodu orzeczenia Trybunału przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a>, na podstawie którego została wydana decyzja nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło 5 lat. W takim przypadku wskazał organ rentowy zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 151;art. 151 § 2)">art. 151 § 2 k.p.a.</a> organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Ponieważ od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji z dnia 27 czerwca 2013 r. upłynęło 5 lat zdaniem organu rentowego nie jest możliwe jej uchylenie i dlatego organ ten orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od tej decyzji wniosła ubezpieczona. Nie zgodziła się ona ze stanowiskiem organu rentowego, w szczególności w kwestii, iż nie powinna ponosić konsekwencji prawnych stanowiska ZUS Oddziału w <span class="anon-block">B.</span>. Ubezpieczona podnosiła, iż nie od niej zależało kiedy Trybunał Konstytucyjny zakwestionuje sposób przeliczenia emerytury. Ubezpieczona podnosiła w odwołaniu, iż <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej</a> gwarantuje równe taktowanie wszystkich obywateli, a ona została potraktowana gorzej niż inne emerytki z rocznika 1953, które skorzystają z wydanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. ZUS podzielił ten rocznik na dwie kategorie. Kobiety które w 2013 r. odwołały się od decyzji ZUS będą mogły ponownie przeliczyć swoją emeryturę, a pozostałe już nie. W wyniku czego ubezpieczona twierdziła, że poniosła szkodę i będzie ją ponosić na przyszłość. Dlatego wniosła ona o ponowne przeliczenie emerytury zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, a stanowisko to podtrzymała na rozprawie. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania powołując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił i rozważył co następuje. Ubezpieczona <span class="anon-block">E. P.</span> <span class="anon-block">urodzona (...)</span> uprawniona była do, od dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. do emerytury przyznanej jej decyzją ZUS Oddział w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 27 marca 2008 r. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 46)">art. 46 Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1270 ze zmianami. W dniu 18 czerwca 2013 r. ubezpieczona złożyła wniosek o przyznanie jej emerytury na podstawie art. 24 Ustawy emerytalnej z osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. Decyzją z 27 czerwca 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> przyznał ubezpieczonej emeryturę od dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. tj. od osiągnięcia przez ubezpieczoną wieku emerytalnego. Z treści tej decyzji wynikało, iż podstawa obliczenia tej emerytury została pomniejszona o kwotę pobranych przez nią wcześniej emerytur stosownie do unormowania zamieszczonego w art. 25 ustępie 1b Ustawy emerytalnej. Okoliczności niesporne, decyzje emerytalne karta 18 akt emerytalnych z wniosku z dnia 18 czerwca 2013 r. oraz karta 40..., 39, 40 akt emerytalnych z wniosku z 19 marca 2008 r. Wyrokiem z dnia 6 marca 2019 r. sygn. akt P 20/16 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 25;art. 25 ust. 1 b)">art. 25 ustęp 1b Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> Dziennik Ustaw z 2018 r. poz. 1270 oraz z 2019 roku pozycja 39 w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017 roku w zakresie w jakim dotyczy urodzonych w 1953 roku kobiet, które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy jest niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a>. Powołując się na powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego ubezpieczona <span class="anon-block">E. P.</span> w dniu 28 marca 2019 r. złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych pismo, w którym na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145 a)">art. 145a Ustawy k.p.a.</a> złożyła skargę o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji o przyznaniu emerytury i jej obliczeniu z uwzględnieniem art. 25 ustęp 1b Ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz wniosła o wydanie nowej decyzji, w której emerytura zostanie obniżona bez zastosowania wyżej wskazanego przepisu. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2019 r. organ rentowy wznowił postępowanie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 149;art. 149 § 1)">artykułu 149 § 1 k.p.a.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 123)">artykułem 123 Ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> tekst jednolity Dziennik Ustaw z 2019 r. poz. 300, a następnie wydał zaskarżoną w niniejszej sprawie odwołaniem ubezpieczonej decyzję. Oceniając zgodność z prawem tej decyzji Sąd Okręgowy wskazuje w pierwszej kolejności, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako państwowa jednostka organizacyjna uprawniona do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach dotyczących m.in. ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i ich wymiaru <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 66;art. 66 ust. 1)">art. 66 ustęp 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83;art. 83 ust. 1;art. 83 ust. 1 pkt. 4;art. 83 ust. 1 pkt. 5)">artykułem 83 ustęp 1 punkt 4 i punkt 5 Ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> powinien działać zgodnie z zasadami legalności i praworządności oraz zasadą wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli wskazywanymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 6;art. 7)">artykule 6 i 7 k.p.a.</a> Przepisy te nakazują organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zasada prawdy obiektywnej. Przypomnieć także należy, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 8;art. 8 § 1)">artykuł 8 § 1 k.p.a.</a> stanowi, iż organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W postępowaniu sądowym wszczętym w wyniku wniesienia przez ubezpieczonego odwołania od decyzji organu rentowego wydanej w indywidualnej sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych Sąd Ubezpieczeń Społecznych nie może co do zasady kontrolować przestrzegania przez organ rentowy przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">k.p.a.</a>, albowiem sprawa taka jest sprawą cywilną podlegającą rozstrzygnięciu merytorycznemu według przepisów prawa materialnego właściwie dla zgłoszonego w odwołaniu i we wniosku roszczenia. W związku z tym dostrzec należy, iż np. w wyroku z dnia 18 grudnia 2018 roku sygn. akt III UK 433/17 Sąd Najwyższy podkreślił, że przedmiotem rozpoznania w sprawie z odwołania od decyzji organu rentowego zasadniczo nie jest zgodność z prawem decyzji organu rentowego, lecz prawo, roszczenie lub obowiązek skarżącego, o którym organ rentowy rozstrzygnął w zaskarżonej decyzji. Kompetencje Sądu powszechnego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie mają zatem charakteru kompetencji ściśle kontrolnych, w których zasadniczym lub wyłącznym kryterium oceny jest zgodność z prawem decyzji organu rentowego, co jest zasadą kontroli legalności decyzji administracyjnej wykonywanej przez Sądy administracyjne, lecz mają one charakter ściśle merytoryczny nakierowany na rozstrzygnięcie o prawach, obowiązkach lub roszczeniach adresata takiej decyzji. Zgłoszone przez ubezpieczoną <span class="anon-block">E. P.</span> odwołanie oraz w poprzedzającym to odwołaniu, odwołanie piśmie z dnia 28 marca 2019 r. żądanie nie ograniczało się do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145 a;art. 145 a § 1;art. 145 a § 2)">art. 145a § 1 i paragrafu 2 k.p.a.</a>, lecz obejmowało również żądanie ponownego ustalenia wysokości emerytury z pominięciem niekonstytucyjnego w stosunku do ubezpieczonej przepisu art. 25 ust. 1b Ustawy emerytalnej w brzmieniu obwiązującym do 30 września 2017 r. Jednocześnie dezyz..., zaskarżona decyzja w istocie rzeczy odmawiała przeliczenia ubezpieczonej emerytury, ponownego ustalenia jej wysokości, albowiem ograniczała się do stwierdzenia do odmowy uchylenia decyzji przyznającej ubezpieczonej emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym i do stwierdzenia, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa. Takie rozstrzygnięcie nie uwzględniało podstawowego, zasadniczego interesu ubezpieczonej w doprowadzeniu do stanu normatywnego zgodnego z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Ubezpieczona w odwołaniu zasadnie podnosiła, iż działanie organu rentowego, tego rodzaju działanie organu rentowego prowadzi do nierównego traktowania kobiet urodzonych w 1953 roku, w stosunku do których zastosowanie ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. Dostrzec także należy, iż w końcowej części uzasadnienia tego wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał co następuje. "W niniejszej sprawie prawo sanacji konstytucyjności może być zrealizowane w dwojakim trybie. Postępowania zakończone wydaniem wyroku przez Sądy Pracy i Ubezpieczeń Społecznych mogą być wznowione na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 401)">art. 401</a> ze znaczkiem prim <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">Ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku k.p.c.</a> Natomiast osobom, które nie odwołały się od decyzji wydanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przysługuje im wznowienie postępowania na podstawie artykułu 145a Ustawy z dnia w 14 czerwca 1960 r. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">k.p.a.</a> w związku z artykułem 124 Ustawy o FUS. Wznowienie w tym kontekście oznacza prawo do skorzystania ze środków proceduralnych zmierzających do wydania zakończonej, zmierzających do wydania w zakończonej sprawie nowego rozstrzygnięcia opartego na stanie prawnym ukształtowanym po wejściu w życie orzeczenia Trybunału. Poruszony wyrok TK z 7 września 2006 sygn. SK 60/05, OTKZU numer 8/A/2006 pozycja 101. Wskazane wyżej przepisy wskazuje dalej Trybunał w powołanym cytacie dotyczące wznowienia postępowania nie uwzględniają jednak specyficznej sytuacji związanej z obowiązkiem sanacji konstytucyjności w sprawach dotyczących emerytur kobiet, które przed dniem 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie artykułu 46 Ustawy o FUS. Pozostawiają tym samym znaczny margines dowolności organom i sądom w ocenie i rozstrzygnięciu następstw wyroku TK w konkretnych wypadkach." Dlatego Sąd Okręgowy odwołuje się tutaj do tych orzeczeń Sądu Najwyższego, które..., i Sądu Apelacyjnego w Łodzi, które nakazują, które prezentują wykładnię o dopuszczalności ponownego ustalania wysokości świadczenia w przypadku, gdy dane unormowanie uznane zostało za niezgodne z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> na postawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 114)">art. 114 Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>. Takie stanowisko prezentował np. Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów z dnia 10 czerwca 2011 r. III UZP 1/11 Lex numer 842889 oraz powołany w tej uchwale orzecznictwie Sądu Najwyższego. Ten sam kierunek wykładni przedstawiony został także w wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 25 września 2013 r. III Aua 1750/12 Lex numer 1386109, w którym wskazano, że " Od decyzji emerytalno rentowej w toku instancji administracyjnej nie przysługuje żaden środek odwoławczy, dlatego te decyzje w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">k.p.a.</a> mają charakter ostateczny od daty wydania, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 16;art. 16 § 2)">artykuł 16 paragraf 2 k.p.a.</a> Wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145)">art. 145 k.p.a.</a> dotyczy decyzji ostatecznych jak wyraźnie stanowi ten przepis, dlatego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145)">artykuł 145 k.p.a.</a> nie może być podstawą nadzwyczajnej weryfikacji prawomocnej decyzji emerytalno rentowej. Podstawą wzruszenia takiej prawomocnej decyzji, może być tylko art. 114 Ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145 a)">artykule 145a k.p.a.</a> przewiduje się możliwość wznowienia postępowania, gdy organ orzekł decyzją na podstawie niekonstytucyjnej normy prawnej, uznanej przez Trybunał za niezgodną z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a>. Nie ma takiej wyraźnej podstawy do wzruszenia decyzji emerytalno rentowej, która uprawomocniła się wskutek niewniesienia od niej odwołania. Jeżeli odwołanie wniesiono i Sąd orzekł na podstawie niekonstytucyjnej normy to sytuacja jest jasna, wznowienie postępowania sądowego jest w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 401)">art. 401</a> ze znaczkiem prim <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> W orzecznictwie powszechnym przyjmuje się jednolicie, że pod pojęciem okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji o których mowa w art. 114 ust. 1 Ustawy emerytalnej, rozumieć należy też niezgodność z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> danej normy prawnej, która stanowiła podstawę wydania decyzji. Patrz też Renata Babińska ,,Wzruszalność prawomocnych decyzji rentowych". W trybie art. 114 ust. 1 wyżej wymienionej Ustawy, istnieje więc możliwość wzruszenia przez organy rentowe na wniosek lub z urzędu decyzji wydanych w sprawach emerytalnych i rentowych, także w razie późniejszego uznania niezgodności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> danej normy prawnej. Dlatego wniesienie podobnego wniosku po uprawomocnieniu się decyzji w zwykły sposób, powinna uzasadniać badanie pod kątem przesłanek z art. 114 Ustawy emerytalnej. W wyniku zastosowania instytucji ponownego ustalania prawa do emerytur i rent następuje nadzwyczajna kontynuacja postępowania w tej samej sprawie. Wzruszalność prawomocnej decyzji uregulowana jest odrębnie w Ustawie o emeryturach i rentach z FUS niż w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">k.p.a.</a> Wzruszalność na gruncie art. 114 Ustawy, to szczególny sposób pozbawienie skutków prawnych prawomocnych decyzji emerytalno rentowych, niweczących skutki obiektywnie wadliwych decyzji z mocą wsteczną". Koniec cytatu. Powołując powyższe obszerne fragmenty uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, Sąd Okręgowy wskazuje, iż zgodnie z przedstawioną tam wykładnią właściwym trybem postępowania, który powinien zastosować pozwany organ rentowy przy rozpoznawaniu wniosku ubezpieczonej o ponowne obliczenie wysokości emerytury, jest tryb przewidziany w art. 114 Ustawy emerytalnej. Zaznaczyć przy tym należy, iż wniosek ubezpieczonej z dnia 28 marca 2019 r. w którym powoływała się ona na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., pozwany organ rentowy powinien rozpoznać w takim trybie, który skutecznie usuwa z obrotu prawnego decyzję emerytalną opartą na niekonstytucyjnym wobec powódki przepisie art. 25 ust. 1b Ustawy emerytalnej w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017 r. Zaskarżona decyzja oparta została na przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">k.p.a.</a> w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 146;art. 146 § 1)">art. 146 paragraf 1 k.p.a.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 151;art. 151 § 2)">art. 151 paragraf 2 k.p.a.</a> i nie doprowadziła do wskazanego wyżej skutku prawnego, co w konsekwencji osłabia moc wiążącą wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Okręgowy nie może tego rodzaju stanowiska organu rentowego zaakceptować a dodatkowo podkreśla, iż wniosek ubezpieczonej organ rentowy powinien rozpoznać kompleksowo, także co do żądania wydania nowej decyzji w której emerytura zostałaby obliczona na nowo z pominięciem tej regulacji normatywnej, która uznana została wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. za niezgodną z Ustawą zasadniczą. Sąd Okręgowy zgadza się przy tym z prezentowaną w orzecznictwie m.in. w wyroku Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 25 czerwca 2019 r. sygn. akt III U 203/19 wyrokiem Lex opublikowany w systemie informacji prawnej LEX nr 2689320 zgodnie z którym..., zgodnie z którym w postępowaniach w sprawach z zakresu Ubezpieczeń Społecznych ma charakter rozpoznawczy ale jednocześnie kontrolny. Najpierw wniosek jest bowiem przedmiotem oceny organu rentowego a potem jego kontroli dokonuje Sąd. Postępowanie sądowe jest wtórne wobec postępowania administracyjnego a kontrola Sądu, winna korespondować z zakresem rozstrzygnięcia dokonanego w decyzji administracyjnej. Założenia te jednak w niektórych przypadkach są nieprzydatne, ustawodawca nie wypowiada się jakie orzeczenie należy wydać w sytuacji, gdy wniosek jest rozstrzygnięty, decyzjach prawidłowa, ale nie uwzględnia wszystkich przepisów służących do rozpatrzenia sprawy w postępowaniu przed organem rentowym. Sąd Okręgowy w Łomży wskazuje dalej, że tak sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej przez niego sprawie. Zarówno organ rentowy jak i strona są przekonani, że wniosek został rozpoznany kiedy <strong> <!-- --> [? 00:29:57.896]</strong> decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia o przeliczeniu czy odmowie przeliczenia świadczenia. Wymaganie od strony, aby w takiej sytuacji składała odwołanie od niewydania decyzji o przeliczeniu świadczenia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477)">art. 477</a> ze 9 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 4)">paragraf 4 k.p.c.</a> byłoby nadużyciem, gdyż wnioskodawczyni jest przekonana, że jej wniosek został załatwiony a decyzja wydana. Sąd Okręgowy w Łomży dalej kontynuuje swoje rozważania stwierdzając początek cytatu: ,,Nie można też stracić z pola widzenia, że postępowanie w sprawach z zakresu Ubezpieczeń Społecznych jest odformalizowane, również odczytywanie treści decyzji organu rentowego, nie powinno odbywać się w sposób formalistyczny ważny jest przedmiot rozstrzygnięcia a nie jego brzmienia, organ rentowy jest autonomiczny w rozpoznawaniu wniosku tak jak i Sąd rozpoznający odwołanie. Zasadniczym celem postępowania sądowego jest jednak merytoryczne rozstrzygnięcie o żądaniach strony, co do których powstał spór. Tak wyrok Sądu Najwyższego z 10 maja 1996 r. II URN 1/96. Funkcja kontrolna Sądu ograniczona jest wyłącznie do materialnoprawnej oceny legalności decyzji, a funkcja rozpoznawcza jest zdeterminowana przedmiotem i zakresem decyzji, choć funkcja ta zawiera w sobie element odrębności i niezależności od wcześniejszego rozstrzygnięcia organu rentowego. Nie budzi zasadniczo wątpliwości, że w sprawie z odwołania od decyzji organu rentowego treść tej decyzji, wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania Sądu, a Sąd uwzględniając odwołanie, zmienia decyzję i orzeka o istocie sprawy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477)">art. 477</a> ze znaczkiem 14, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 2)">paragraf 2 k.p.c.</a>, przy czym przepisy nie określają sposobu zmiany decyzji z całą pewnością jednak, istota sprawy zależy od wniosku ubezpieczonego. W pewnych wypadkach jednak, Sąd może rozpoznać merytorycznie żądanie wnioskodawcy, mimo że decyzja organu rentowego z tym żądaniem nie koresponduje. W orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku rozminięcia się wniosku ubezpieczonego inicjującego postępowanie i rozstrzygnięcia organu rentowego, decydujące znaczenie należy nadać żądaniu wnioskodawcy. Tak wyrok Sądu Najwyższego z 2 października 2008 r. I UK 88/08, wyrok SN z 11 grudnia 2013 r. III UK 15/13, wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 3 lipca 2013 r. III AUA 330/13, wyrok SA w Białmystoku z 7 maja 2013 r. III AUA 1129/12. Jeśli żądanie ubezpieczonego wadliwie zostanie oceniony przez organ rentowy, to Sąd zobowiązany jest rozważyć wszelkie podstawy prawne, mogące mieć zastosowanie w stanie faktycznym sprawy. Wadliwość oceny żądania przez organ rentowu, nie może uniemożliwiać ubezpieczonemu dochodzenia swych racji przed Sądem, wyrok Sądu Najwyższego 28 czerwca 2016 r. I UZ 11/16. Nadto orzecznictwo sądowe dopuszcza możliwość uwzględnienia przez Sąd okoliczności, nie będących przedmiotem decyzji organu rentowego, gdzie podstawa faktyczna wyroku dotyczy okoliczności pewnych, wyrok Sądu Najwyższego z 4 lipca 2000 r. UK 55/00 z 18 kwietnia 2001 r. II UKN 335/00 i wyrok z 20 maja 2004 r. II UK 395/03. Wydanie w sytuacji wyroku, prowadzi do swoistego skrócenia procedury i eliminuje konieczność dodatkowych działań wnioskodawcy np. złożenia kolejnego wniosku czy też np. odwołania na niewydanie decyzji. Kolejnym argumentem kontynuuje Sąd Okręgowy Łomży przemawiającym za możliwością orzekania co do istoty sprawy w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja w sposób niekompletny rozstrzyga o wniosku ubezpieczonego, jest treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477)">artykułu 477</a> ze znaczkiem 14 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 3)">paragraf 3 k.p.c.</a> Otóż w sytuacji, gdy organ nie wyda decyzji i odwołanie wniesiono w związku z tym Sąd uwzględniając odwołanie zawsze ma możliwość orzeczenia co do istoty sprawy, czyli odnosi się wyłącznie do wniosku ubezpieczonego i żądań w nim zgłoszonych, bo decyzji organu rentowego nie ma. Jasne jest, że przypisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> swoją regulacją obejmują oczywiste sytuacje faktyczne, czyli wydanie decyzji przez organ rentowy prawidłowej lub nieprawidłowej bądź nie wydanie decyzji. Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> nie przewidują przypadku, gdy decyzja jest wydana ale nie w pełni koresponduje z wnioskiem złożonym w organie rentowym, należy to potraktować jako lukę prawną i przez analogię zastosować regulację i z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 467)">art. 467</a> ze znaczkiem 14 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 3)">paragraf 3 k.p.c.</a> i 477 ze znaczkiem 14 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 2)">paragraf 2 k.p.c.</a> Wydaje się to być konieczność szczególnie w sytuacji, gdy organ rentowy wydał decyzję opartą wyłącznie o przepisy proceduralne np. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">k.p.a.</a> i nie rozstrzygnął merytorycznie pozytywnie czy negatywnie o żądaniu strony, która przecież zgłosiła takie żądanie, tu o przeliczenie świadczenia. Inna wykładnia prowadziłaby do sytuacji sformułowania wobec odwołującego wymagań, którym strona często nie byłaby w stanie podołać wobec wysokiego stopnia jej sformalizowania. Ubezpieczony musiałby mieć świadomość, że jego wniosek jest rozstrzygnięty niezupełnie i po odczekaniu 2 miesięcy wnieść odwołanie od niewydanej decyzji poddając się ocenie Sądu, która wcale nie musiałaby być zbieżna z jego oceną. Sąd może bowiem uznać, że decyzja jest kompletna wówczas ubezpieczony może stracić prawo podważenia wydanej decyzji z uwagi na upływ miesięcznego terminu do wniesienia odwołania z uwagi na upływ miesięcznego terminu do wniesienia odwołania. Oczywiście ubezpieczony może złożyć dwa odwołania, trudno jednak wyobrazić sobie u niego taką zapobiegliwość. Konieczność złożenia odwołania od nie wydania decyzji w sytuacji, gdy decyzja jest wydawana a jedynie w sposób niekompletny rozstrzyga o żądaniu sformułowanym we wniosku, byłaby nadmierną formalizacją kompletnie nieprzystającą do zasad rządzących postępowaniem w sprawach z zakresu Ubezpieczeń Społecznych, które przecież jest jednak postępowaniem o niskim stopniu sformalizowania. Takie wyśrubowane wymogi mogłyby narazić stronę na brak merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, a co za tym idzie mogłoby dojść do naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu. Organ Rentowy informuje bowiem wyłącznie o prawie zaskarżenia wydanej decyzji a o innych niuansach procesowych, strona nie jest informowana". Koniec cytatu. Dodatkowo wskazać należy, iż <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 114)">artykuł 114 Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, przewiduje znacznie mniej sformalizowane przesłanki ponownego ustalania prawa do świadczeń lub ich wysokości w oparciu o okoliczności wskazane w ust. 1 tego przepisu. Wynika to z faktu, że zgodnie z ust. 1f artykułu 114 1f, przepisu ust. 1e nie stosuje się jeżeli m.in. w wyniku uchylenia lub zmiany decyzji z przyczyn określonych w ust. 1, osoba zainteresowana nabędzie prawo do świadczenia lub świadczenie w wyższej wysokości. Jest tak dlatego, że nie stosuje się wówczas przepisu ust. 1e, który dla uchylenia lub zmiany decyzji o której mowa w ust. 1 przewiduje terminy prawa materialnego, które są przewidziane dla ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości z określonych w tym ustępie przyczyn, terminy te wynoszą 10 lat, 5 lat, czy 3 lata, dlatego w ocenie Sądu Okręgowego organ rentowy powinien rozpoznać wniosek ubezpieczonej o ponowne przeliczenie emerytury, właśnie według przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 114)">art. 114 Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>. W każdym razie nie powinien ignorować żądania ponownego ustalenia wysokości emerytury uznając tak jak zrobił to w treści zaskarżonej decyzji, że żądanie takie w ogóle przez ubezpieczoną nie zostało złożone. Z powyższych motywów na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477)">art. 477</a> ze znaczkiem 14 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 2)">paragraf 2</a>, w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 114)">art. 114 Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477)">art. 477</a> ze znaczkiem 14 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 3)">paragraf 3 k.p.c.</a>, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku. Wydając powyższe rozstrzygnięcie Sąd miał również na uwadze, że orzeczenie kasatoryjne wobec decyzji organu rentowego zgodnie z wolą ustawodawcy wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477)">art. 477</a> ze znaczkiem 14a <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a>, może zostać wydane tylko przez Sąd II Instancji. Natomiast zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477)">artykułem 477</a> ze znaczkiem 14 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1;§ 2)">paragraf 1 i paragraf 2 k.p.c.</a>, Sąd I Instancji zobligowany jest do wydania orzeczenia merytorycznego, oddalenia odwołania albo jego uwzględnienia w całości lub w części i orzeczenia co do istoty sprawy. Na tym wygłoszenie uzasadnienia zakończono.</p> </div>