I Ns 559/17
Суды общей юрисдикции2019-10-16
Номер дела
I Ns 559/17
Дата решения
2019-10-16
Тип
DECISION
Судьи
Anita Wolska (PRESIDING_JUDGE)
Правовое основание
Текст решения
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Sygn. akt I Ns 559/17</em>
</strong>
</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 16 października 2019r.</p>
<p>Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, Wydział I Cywilny</p>
<p>w składzie:</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący</strong>: SSR Anita Wolska</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Protokolant: </strong>Aneta Siemaszko</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 04 października 2019r. w Szczecinie</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z wniosku <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">W. B.</span>
</strong>
</p>
<p>przy udziale <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">Gminy M.</span> <span class="anon-block">S.</span>
</strong>
</p>
<p>o zasiedzenie</p>
<p>
<strong>
<!-- -->postanawia:</strong>
</p>
<p>I.oddala wniosek.</p>
<p>II. zasądza od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika kwotę 450 zł ( czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.</p>
<p>SSR Anita Wolska</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygnatura akt I Ns 559/17</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Wnioskodawczyni <span class="anon-block">W. B.</span> wnioskiem złożonym w dniu 16 października 2017r. wniosła o stwierdzenie, że nabyła przez zasiedzenie z dniem 01 października 2005r. własność nieruchomości, położonej w <span class="anon-block">S.</span> - <span class="anon-block">działki nr (...)</span> obręb nr 110 - <span class="anon-block">P.</span> o powierzchni 76 m<sup>
<!-- -->2</sup>, położonej przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, stanowiącej własność Gminy <span class="anon-block">S.</span>, a nadto o zwolnienie jej od ponoszenia kosztów sądowych.</p>
<p>W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, że nieruchomość położona w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460130087" title="Dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich - Dz. U. z 1946 r. Nr 13, poz. 87 ()">dekretu z dnia 8 marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich</a> została przejęta przez Skarb Państwa, a w latach czterdziestych XX w. do ww. nieruchomości wprowadzili się <span class="anon-block">A. R.</span> i <span class="anon-block">S. R.</span> – jej rodzice. Wyjaśniła, że początkowo działka miała powierzchnię 1322 m<sup>
<!-- -->2</sup> i miała oznaczenie 64/18, lecz gdy jej rodzice zwrócili się o ustanowienie na ich rzecz prawa wieczystego użytkowania tej działki, nieruchomość ta została zmniejszona do 500 m<sup>
<!-- -->2</sup> i utworzono <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>, która znajdowała się na terenie ogrodzonym i zajmowanym przez jej rodziców. <span class="anon-block">W. B.</span> wskazała, że w dniu 16 listopada 1965r. jej rodzice zawarli umowę wieczystego użytkowania i sprzedaży na podstawie której nabyli budynek i ustanowiono na ich rzecz użytkowanie wieczyste <span class="anon-block">działki (...)</span> (obecnie 32/1) o powierzchni 500 m<sup>
<!-- -->2</sup>. Wskazała, że faktycznie jej rodzice użytkowali <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>, która była przez nich ogrodzona jeszcze przed ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego i że mieli świadomość tego, że nie przysługuje im żadne prawo do <span class="anon-block">działki (...)</span>. Wyjaśniła, że wyodrębnienie nowej <span class="anon-block">działki (...)</span> nie spowodowało zmiany ogrodzenia nieruchomości, a rodzice wnioskodawczyni oraz ona sama użytkowała tą działkę jako posiadacze samoistni. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że obecnie działka znajduje się w jej władaniu. Dodała, że umową darowizny z dnia 6 listopada 1996r. <span class="anon-block">S. R.</span> i <span class="anon-block">A. R.</span> przenieśli na nią użytkowanie wieczyste <span class="anon-block">działki (...)</span> i od tego dnia wnioskodawczyni stała się posiadaczem samoistnym <span class="anon-block">działki nr (...)</span>.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 21 marca 2018r. Sąd zwolnił wnioskodawczynię od kosztów sądowych w całości (k. 30).</p>
<p>
<span class="anon-block">Gmina M.</span> <span class="anon-block">S.</span> w odpowiedzi na wniosek wniesionej w dniu 07 czerwca 2018r. (k. 37-38) wniosła o oddalenie wniosku w całości, obciążenie wnioskodawczyni kosztami postępowania oraz o zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p>
<p>W uzasadnieniu uczestnik wskazał, że zaprzecza jakoby doszło do zasiedzenia nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>, obręb 2110 w <span class="anon-block">S.</span>, której jest właścicielem, a także zaprzecza wszelkim wyraźnie nieprzyznanym twierdzeniom strony wnioskującej. Wskazał, że do nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia niezbędne jest spełnienie dwóch przesłanek; samoistnego posiadania oraz upływu czasu 20 lub 30 lat. Wyjaśnił, że stan posiadania współtworzą fizyczny element władania rzeczą (corpus) oraz intelektualny element zamiaru władania rzeczą „jak właściciel" (animus), zaś z wniosku wynika jedynie, iż <span class="anon-block">działka nr (...)</span> została ogrodzona przez poprzedników prawnych wnioskodawczyni (rodziców) przed oddaniem gruntu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w użytkowanie wieczyste i była przez nich użytkowana i dokonuje subiektywnej oceny, iż ona jak i jej poprzednicy byli posiadaczami samoistnymi spornej <span class="anon-block">działki nr (...)</span>. Uczestnik zwrócił uwagę na fakt, iż z terenu o powierzchni 1322 m<sup>
<!-- -->2</sup> musiały zostać wydzielone jeszcze inne działki, poza <span class="anon-block">działką (...)</span>, która ma powierzchnię jedynie 76 m<sup>
<!-- -->2</sup> oraz iż nie wydają się być spójne twierdzenia wnioskodawczyni, iż rodzice wnioskodawczyni mieli świadomość, iż nie przysługuje im żadne prawo do <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, natomiast żaden z sąsiadów o tym nie wiedział, bowiem jeśli rodzice wnioskodawczyni zostali poinformowani o podziale nieruchomości i wyodrębnieniu <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o użytku „dr" to także właściciele (użytkownicy wieczyści) innych działek sąsiadujących z wydzielaną działką powinni byli zostać powiadomieni o procedurze podziałowej, w szczególności gdy celem wydzielenia działki o użytku „dr" było skomunikowanie sąsiadujących z nią działek z drogą publiczną. Uczestnik podkreślił, że wnioskodawczyni okoliczności sprawy przedstawiła zbyt ogólnie.</p>
<p>Następnie uczestnik w piśmie z dnia 22 maja 2019 r. (k. 92 – 92v) wskazał, że nie kwestionuje lokalizacji ogrodzenia od strony <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, które leży na granicy <span class="anon-block">działek (...)</span> a 32/3, ani nie kwestionuje granicy pomiędzy <span class="anon-block">działkami nr (...)</span> a 32/3 i dodał, że wnioskodawczyni bezpodstawnie zajmuje grunt do niego należący stanowiący <span class="anon-block">działką nr (...)</span> poprzez nie wygrodzenie swojej nieruchomości tj. <span class="anon-block">działki nr (...)</span> od strony <span class="anon-block">działki nr (...)</span> i tym samym zawłaszczenie <span class="anon-block">działki nr (...)</span> na swoją rzecz. W kolejnym piśmie z dnia 24 czerwca 2019r. (k. 94 - 96) uczestnik wskazał, że wnioskodawczyni i jej poprzednicy prawni traktowali ogrodzony teren jako całość, zawsze korzystali w ten sam sposób z całej działki- tej której byli użytkownikami wieczystymi jak i tej przyłączonej, w związku z czym posiadanie spornej działki wykonywane było nie w granicach prawa własności, a w granicach prawa użytkowania wieczystego, co uniemożliwia traktowanie takiego posiadania jako właścicielskiego. Dodał, że o powyższym świadczy także fakt, iż nigdy oni nie uiszczali podatku od nieruchomości za zajmowaną przez siebie działkę miejską jakby czynił to właściciel. Uczestnik wskazał, że możliwe jest zasiedzenie przez osobę posiadającą nieruchomość w zakresie użytkowania wieczystego, jedynie gdy biegnie przeciwko poprzedniemu użytkownikowi wieczystemu, nie właścicielowi i nie jest możliwe powstanie nowego prawa użytkownika wieczystego w drodze zasiedzenia. <span class="anon-block">Gmina M.</span> <span class="anon-block">S.</span> wskazała, że za chwilę objęcia w posiadanie samoistne przez wnioskodawczynię zmierzające do nabycia prawa własności nieruchomości w drodze zasiedzenia należy uznać chwilę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego <span class="anon-block">działki (...)</span> w prawo własności, czyli dzień uprawomocnienia się decyzji z dnia 10.06.1999r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dla tej działki i w tej sytuacji wnioskodawczyni jako posiadacz samoistny jak właściciel mogłaby nabyć prawo własności <span class="anon-block">działki nr (...)</span> będąc w dobrej wierze w roku 2019, natomiast będąc w złej wierze w roku 2029.</p>
<p>Na rozprawie w dniu 04 października 2019r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie. Nadto pełnomocnik wnioskodawczyni odniósł się do aktualnego stanowiska uczestnika.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>Nieruchomość objęta wnioskiem stanowi nieruchomość gruntową t.j. <span class="anon-block">działkę gruntu nr (...)</span>, z obrębu 2110 <span class="anon-block">P.</span> 110, ze sposobem korzystania: DR- drogi i położona jest w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Jej powierzchnia to 0,0076 ha.</p>
<p>W dziale II (własność) księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości o numerze <span class="anon-block"> (...)</span> jako jedyny właściciel figuruje <span class="anon-block">Gmina M.</span> <span class="anon-block">S.</span>. Podstawą wpisu Gminy była decyzja w sprawie przekazania mienia ogólnonarodowego Gminie z dnia 10 lutego 1992r. <span class="anon-block"> (...)</span>.N.14-<span class="anon-block"> (...)</span>. Teren ten aktualnie zajmowany jest przez <span class="anon-block">W. B.</span> i wykorzystywany jako ogród.</p>
<p>Na podstawie umowy wieczystego użytkowania i sprzedaży z dnia 16 listopada 1964r. – sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. A numer <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">A. R.</span> i <span class="anon-block">S. R.</span> nabyli na własność dom mieszkalny jednorodzinny o kubaturze 322 m<sup>
<!-- -->3</sup> i budynek gospodarczy o kubaturze 46 m<sup>
<!-- -->3</sup> oraz wieczyste użytkowanie terenu o powierzchni 500 m<sup>
<!-- -->2</sup> ( stanowiącego plac pod budynkami oraz ogród), położonego w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> na okres 99 lat t.j. do dnia 16 listopada 2063 r. Dla przedmiotowej nieruchomości prowadzona była <span class="anon-block">księga wieczysta Nr (...)</span>. Stanowiła ona własność Skarbu Państwa. Oni wcześniej zamieszkali w tym domu, bo po wojnie w 1945 lub 1946r.</p>
<p>W dniu 30 marca 1974r. <span class="anon-block"> Spółdzielcze Zrzeszenie (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> zwróciło się do małżonków <span class="anon-block">R.</span> z informacją, iż teren znajdujący się koło ogródka państwa <span class="anon-block">K.</span> ( zamieszkałych przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>) jest przydzielony tut. Spółdzielni pod zabudowę domów jednorodzinnych i jednocześnie żądając zaprzestania uprawiania tego terenu, bo na jego części prowadzi prace budowlane. Pismem z dnia 19 marca 1977r. Dyrektor Rozbudowy Miasta zwrócił się do <span class="anon-block">A. R.</span> o zwolnienie terenu na zapleczu jego nieruchomości z uwagi na rozpoczęcie prac związanych z budowa drogi, uzbrojenia i trafo dla potrzeb osiedla domów jednorodzinnych.</p>
<p>Na podstawie umowy darowizny z dnia 6 listopada 1996r. ( rep. A Nr 8216/1996) <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">A. R.</span> darowali córce <span class="anon-block">W. B.</span> wieczyste użytkowanie gruntu stanowiącego <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> o obszarze 508 m<sup>
<!-- -->2</sup> położoną w <span class="anon-block">S.</span> pry <span class="anon-block">ul. (...)</span> wraz z własnością budynku mieszkalnego o kubaturze 322 m<sup>
<!-- -->3</sup>, budynku gospodarczego o kubaturze 4 m<sup>
<!-- -->3</sup> i garażu o powierzchni użytkowej 14 m<sup>
<!-- -->2</sup>.</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Decyzją z dnia 10 czerwca 1999r.</span> nr 636/99 Zarząd Miasta <span class="anon-block">S.</span> przekształcił odpłatnie prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położnej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w obrębie <span class="anon-block">S.</span>- <span class="anon-block">P.</span> oznaczonej numerem <span class="anon-block">działki (...)</span> o powierzchni 508 m<sup>
<!-- -->2</sup> wpisanej do KW o nr <span class="anon-block"> (...)</span> w prawo własności za kwotę 834,95 zł. Stała się ona ostateczna z dniem 02 lipca 1999r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód:</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->- odpis z <span class="anon-block">KW (...)</span> k. 26-28,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->- wyrys z mapy ewidencyjnej k. 29,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->- decyzja z 10.06.1999r.k. 40-41,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->- pokwitowanie k. 42,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->- umowa wieczystego użytkowania i sprzedaży z 16.11.1964r. k. 43-45,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->- umowa darowizny z 6.11.1996r. k. 74</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->- wyciąg z mapy k.74,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->- wyciąg z matrykuły k.74,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->-pismo z 4.06.1964r. k.74,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->- zaświadczenie z 28.11.1958r.k.74,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->-postanowienie z 19.12.1958r. k.74,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->- mapa k.90,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->-zeznania świadka <span class="anon-block">A. K.</span> k.79,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->- informacja opisowa z rejestru gruntów k.107,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->-wydruk z systemu informacji przestrzennej k.108,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->- pismo z 30.03.1974r. k.100,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->- pismo z 19.03.1977r. k.101</em>
</strong>
</p>
<p>Od 1964r. stan ogrodzenia od frontu budynku mieszkalnego, ale także od jego prawej i lewej strony nie zmieniał się. Wówczas zamieszkiwali tam rodzice wnioskodawczyni wraz z nią. Od 1971r. zamieszkał tam również mąż wnioskodawczyni – <span class="anon-block">O. B. (1)</span>. Na zajmowanej działce siana była wówczas trawa, posadzone drzewa owocowe, także warzywa, a pies biegał po całej posesji. Rodzice wnioskodawczymi „traktowali” cały teren tak samo. Mąż wnioskodawczyni sadził tam także drzewa owocowe ( jabłonki, śliwkę, wiśnię oraz krzewy porzeczek). Zmieniło się ogrodzenie na tyłach działki pod koniec lat 70 - tych, zostało „skrócone” do granic <span class="anon-block">działki nr (...)</span> z <span class="anon-block">działkami nr (...)</span> graniczących z <span class="anon-block">ul. (...)</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">A. R.</span> zakazał mówić komukolwiek, że kawałek działki od strony sąsiada <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> ( t.j. <span class="anon-block">działki nr (...)</span>) nie jest ich i kazał użytkować jak dotychczas. Ta część działki nie była oddzielona żadnym ogrodzeniem od strony ich nieruchomości( obecnie <span class="anon-block">działka (...)</span>), oddanej w wieczyste użytkowanie. <span class="anon-block">A. R.</span> był „zły” i mówił, że „nie postawi innego ogrodzenia, bo komu ten pasek ziemi jest potrzebny”. Rodzice wnioskodawczyni , a później ona ( po zawarciu umowy darowizny) <span class="anon-block">działkę o nr (...)</span> zajmowali nieprzerwanie i bezpłatnie.</p>
<p>W 2016r. wnioskodawczyni otrzymała korespondencje z Urzędu Miasta, iż <span class="anon-block">działka (...)</span> nie należy do niej z propozycją dzierżawy. Pomiędzy działką wnioskodawczyni ( nr 32/1) a działką pozwanego ( nr 32/3) nie ma żadnych znaków granicznych, wskazujących na granice między tymi działkami. Podczas dokonanych oględzin przedmiotowych działek w dniu 10 kwietnia 2019r. nie można było stwierdzić przebiegu granicy między działką wnioskodawczyni t.j. 32/1 a działką pozwanego ( nr 32/3).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód:</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">R. M.</span> k. 76-77,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->- zeznania świadka <span class="anon-block">O. B. (2)</span> k. 77-78, </em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->-zeznania świadka <span class="anon-block">A. K.</span> k.79,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->- zeznania wnioskodawczyni <span class="anon-block">W. B.</span> k. 80,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->- wyrys z mapy ewidencyjnej k.83,</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->- protokół oględzin z 10.04.<span class="anon-block"> (...)</span>. k.84-85.</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył co następuje:</strong>
</p>
<p>Wniosek o stwierdzenie zasiedzenia okazał się niezasadny.</p>
<p>Podstawą prawną złożonego wniosku był <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 172 § 1;art. 172 § 2)">art. 172 § 1 i 2 k.c.</a>, zgodnie z którym<em>
<!-- --> „posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa jej własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze. Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze”. </em>
</p>
<p>Z uwagi na status właścicielski przedmiotowej nieruchomości ( albowiem właścicielem od chwili komunalizacji jest <span class="anon-block">Gmina M.</span> <span class="anon-block">S.</span>, a uprzednio był nim Skarb Państwa) przytoczenia wymagają poniższe przepisy prawa.</p>
<p>Na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19610320159" title="Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach - Dz. U. z 1961 r. Nr 32, poz. 159 (art. 7)">art. 7 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach</a> (Dz.U. Nr 32, poz. 159), która weszła w życie z dniem 20 lipca 1961 r., wyłączono spod zasiedzenia tereny państwowe położone w granicach miast i osiedli oraz tereny państwowe położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta lub osiedla i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki. Jeszcze dalej idące ograniczenia wprowadziła <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny</a> (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.], która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1967r. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 177)">art. 177 k.c.</a> wyłączył bowiem możliwość zasiedzenia wszystkich nieruchomości będących przedmiotem własności państwowej, tj. własności Skarbu Państwa i innych państwowych osób prawnych. Art. XLI § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 94 ze zm.] stanowił natomiast, że „do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejścia w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a>, stosuje się od tej chwili przepisy tego kodeksu; dotyczy to w szczególności możności nabycia prawa własności przez zasiedzenie”.</p>
<p>Powyższe ograniczenia w zakresie możności nabycia własności przez zasiedzenie obowiązywały do dnia 30 września 1990 r.. Z dniem 1 października 1990 r. weszła bowiem w życie ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 55, poz. 321 ze zmianami), która uchyliła <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 177)">art. 177 k.c.</a> W myśl zaś <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 9)">art. 9</a> przywołanej wyżej ustawy – „do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się od tej chwili przepisy niniejszej ustawy”. Oznacza to, że od wskazanej wyżej daty dopuszczalne jest zasiedzenie nieruchomości.</p>
<p>W myśl jednak art. 10 tejże ustawy „jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy istniał stan, który według przepisów dotychczasowych wyłączał zasiedzenie nieruchomości, a według przepisów obowiązujących po wejściu w życie tej ustawy prowadzi do zasiedzenia, zasiedzenie biegnie od dnia wejścia jej w życie; jednakże termin ten ulega skróceniu o czas, w którym powyższy stan istniał przed wejściem w życie ustawy, lecz nie więcej niż o połowę”.</p>
<p>Zgodnie z poglądem powszechnie przyjętym w orzecznictwie (vide uchwała sądu Najwyższego z dnia 8 września 1995 r., III CZP 104/95, OSNC 1996/1/2) i doktrynie (vide S. Rudnicki, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1999, s. 173 – 174) – <span class="underline">
<!-- -->przepis powyższy należy interpretować w ten sposób, że zasiedzenie nieruchomości państwowej biegnie od dnia 1 października 1990r.,</span> jednak termin zasiedzenia określony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 <em>
<!-- -->kodeksu cywilnego</em>
</a> (to jest dwudziestu lub trzydziestu lat w zależności od dobrej czy złej wiary) ulega skróceniu o okres posiadania nieruchomości w czasie poprzedzającym wejście w życie ustawy z dnia 28 lipca 1990 r., nie więcej jednak niż o połowę ustawowego terminu zasiedzenia. Oznacza to, że w przypadku posiadacza w złej wierze termin zasiedzenia może ulec skróceniu najwyżej o 15 lat, zaś w przypadku posiadacza w dobrej wierze ten okres może ulec skróceniu maksymalnie o 10 lat.</p>
<p>W tym miejscu zaznaczenia wymaga, iż przedmiotowa nieruchomość była własnością Skarbu Państwa do momentu jej „komunalizacji” albowiem na podstawie decyzji z dnia 10 lutego 1992r. znak <span class="anon-block"> (...)</span>.N.14-<span class="anon-block"> (...)</span>) jej właścicielem stała się <span class="anon-block">Gmina M.</span> <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2013r., I OSK <span class="anon-block"> (...)</span> "komunalizacja mienia ogólnonarodowego (państwowego) na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, <span class="underline">
<!-- -->nastąpiła z mocy prawa, z dniem wejścia w życie ustawy, to jest 27 maja 1990r.</span>, a decyzja komunalizacyjna, która potwierdza jedynie przejście prawa własności danego składnika mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę, ma charakter deklaratoryjny".Podobnie orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w <span class="anon-block">W.</span> w wyroku z dnia 7 lutego 2013 r., I SA/Wa <span class="anon-block"> (...)</span> o treści, iż "decyzja w przedmiocie komunalizacji ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, iż stwierdza ona fakt prawny, jaki zaistniał w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Obowiązkiem organów administracji orzekających w przedmiocie komunalizacji mienia jest ustalenie, w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, czy zachodzą przesłanki, od spełnienia których przepis art. 5 ust. 1 powyższej ustawy uzależnia nabycie z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości.". Tym samym zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości było możliwe dopiero od dnia 27 maja 1990r.</p>
<p>W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną było, iż <span class="anon-block">W. B.</span> wykonuje władztwo faktyczne nad objętą wnioskiem nieruchomością ( <span class="anon-block">działka nr (...)</span> , obręb <span class="anon-block">P.</span>), rzeczą sądu było natomiast rozważenie jakiego charakteru było to posiadanie.</p>
<p>Ustalony stan faktyczny Sąd oparł na znajdujących się w aktach sprawy dokumentach, których prawdziwość nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania a także na podstawie osobowego materiału dowodowego tj. zeznań świadków i wnioskodawczyni w zakresie w jakim korelowały ze sobą nawzajem. Były to zeznania jasne, spójne, konsekwentne i nie zawierały sprzeczności co do istotnych dla postępowania ustaleń.</p>
<p>Odnosząc się do treści wniosku na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż zasiedzenie stanowi formę pierwotnego nabycia prawa własności. Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury przedmiotem zasiedzenia może być każda rzecz, mogąca być przedmiotem własności i obrotu cywilnoprawnego. Dla nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie ustawa wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek, a mianowicie: a) posiadania nieruchomości, które musi być nieprzerwane i samoistne; b) upływu czasu. Pamiętać przy tym należy, że posiadanie jest stanem faktycznym, na który składają się dwa elementy – obiektywny, jakim jest faktyczne władztwo nad rzeczą, i subiektywny, jakim jest wola władania rzeczą tak jak osoba uprawniona. Posiadanie może mieć charakter samoistny lub zależny. Pierwszy rodzaj posiadania charakteryzuje się tym, że posiadacz włada rzeczą jak to czyni właściciel, wykorzystując taką faktyczną możliwość władania rzeczą, do jakiej właściciel jest uprawniony. Istotą natomiast posiadania zależnego jest władztwo nad cudzą rzeczą w zakresie odpowiadającym prawu podmiotowemu – innemu niż własność – które posiadacz faktycznie wykonuje. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336)">art. 336 k.c.</a> posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Na gruncie treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a> nie ulega zaś wątpliwości, iż zasiedzieć nieruchomość może wyłącznie posiadacz samoistny.</p>
<p>Wskazać w tym miejscu należy, że sąd dał wiarę wnioskodawczyni jak i świadkom, którzy w sprawie zeznawali, iż działka „od zawsze”, „odkąd pamiętają” była wykorzystywana przez wnioskodawczynię i jej rodziców w całości. Co istotne, wnioskodawczyni zdawała sobie jednak sprawę, że nie przysługuje jej tytuł prawny do części zajmowanego terenu tj. do <span class="anon-block">działki o nr (...)</span> ale także nie przysługiwał on jej rodzicom <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">S. R.</span>. Sama bowiem wskazała, że tata zabronił mówić komukolwiek, że ten kawałek działki nie jest ich własnością i że mówił, żeby użytkować go jak swój.</p>
<p>Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego i jak słusznie wskazał uczestnik za chwilę objęcia w posiadanie samoistne przez wnioskodawczynię zmierzające do nabycia prawa własności nieruchomości w drodze zasiedzenia należy uznać chwilę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego <span class="anon-block">działki (...)</span> w prawo własności, czyli dzień uprawomocnienia się decyzji z dnia 10 czerwca 1999 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dla tej działki. Z jej treści wynika bowiem, iż ostateczna decyzja stanowi podstawę wpisu w księdze wieczystej, a nastąpiło to w dniu 02 lipca 1999r. W tej sytuacji wnioskodawczyni jako posiadacz samoistny jak właściciel mogłaby nabyć prawo własności <span class="anon-block">działki nr (...)</span> będąc w dobrej wierze z dniem 03 lipca 2019r., natomiast będąc w złej wierze z dniem 03 lipca 2029r.</p>
<p>Oczywistym jest, że w 1964 roku poprzednicy prawni wnioskodawczyni ( jej rodzice) wiedzieli, iż nie są właścicielami, a jedynie użytkownikami wieczystymi określonego gruntu. W judykaturze jak i doktrynie prawo użytkowania wieczystego jest uznawane za posiadanie zależne. Przyjęto bowiem pogląd, że użytkowanie wieczyste jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawem rzeczowym</a> pośrednim między prawem własności, a <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawami rzeczowymi</a> ograniczonymi. Należy do niego stosować w drodze analogii odpowiednie przepisy o własności w zakresie nie uregulowanym w przepisach o użytkowaniu wieczystym, w szczególności o wykonywaniu, ochronie, nabyciu w drodze zasiedzenia - jednakże tylko - biegnącemu przeciwko poprzedniemu wieczystemu użytkownikowi, a więc tylko wtedy, gdy użytkowanie wieczyste zostało już ustanowione (wpisana do księgi zasad prawnych uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 11 grudnia 1975 r., III CZP 63/75, OSNCP 12/76, poz. 259). Użytkowanie wieczyste obciąża grunt (nieruchomość gruntową), jako fizycznie wyodrębnioną część powierzchni ziemskiej, będący samodzielnym przedmiotem własności. Podmiotem prawa użytkowania wieczystego może być każda osoba fizyczna i prawna, która nie jest właścicielem tej nieruchomości, ponieważ właściciel nie może nabyć prawa użytkowania wieczystego (tak SN w orzeczeniu z 18 marca 1994 r., III CZP 28/94, <em>
<!-- -->„Radca Prawny”</em> 4/94, s. 76).</p>
<p>Nie jest, zatem dopuszczalne samowolne zmienianie rodzaju posiadania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wydaje się ugruntowany pogląd, iż posiadacz zależny może przekształcić swoje władztwo w posiadanie samoistne, jednak dla jego skuteczności wymaga się, aby posiadacz uczynił to jawnie, w sposób wyraźny zamanifestował to na zewnątrz. Sama intencja, zamiar posiadacza nie może decydować o zmianie rodzaju posiadania. Tak SN - 12 marca 1971 r., III CRN 516/70, OSPiKA 11/71, poz. 207 oraz w postanowieniu z dnia 13 marca 1998 r., I CKN 538/97.</p>
<p>W przedmiotowej sprawie brak było zamanifestowania zamiaru zmiany rodzaju posiadania wobec <span class="anon-block">działki (...)</span>.</p>
<p>Posiadanie samoistne może mieć miejsce nie tylko wtedy, kiedy posiadacz jest przekonany o swoich właścicielskich uprawnieniach, ale także wtedy, gdy zdaje sobie sprawę, że nie jest właścicielem, jednak ma wyraźny zamiar posiadania rzeczy jak właściciel (Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 7 kwietnia 1994 r., III CRN 18/94 - nie publ.). Dokonane oględziny przedmiotowej nieruchomości ( brak znaków granicznych między <span class="anon-block">działką nr (...)</span> a działka będącą własnością wnioskodawczyni ( od dnia 02 lipca 1999r.) nie pozwoliły na ustalenie, iż faktycznie przed tą datą rodzaj posiadania spornej działki był inny niż posiadanie zależne w ramach wieczystego użytkowania i można przypisać mu charakter posiadania samoistnego także w przypadku poprzedników prawnych wnioskodawczyni. W zakresie dobrej i złej wiary sąd odniósł się do tego powyżej, uznając, iż zła wiary była niewątpliwa w zakresie posiadania spornej działki.</p>
<p>Mając powyższe na względzie sąd oddalił przedmiotowy wniosek</p>
<p>Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na treści<em>
<!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 3;art. 520 § 3 zd. 1)">art. 520 § 3 zd.1 k.p.c.</a> zgodnie z którym jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, sąd może włożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika</em>. Stworzenie katalogu spraw, w których interesy uczestników są sprzeczne nie jest możliwe, nie powinno jednak budzić stwierdzenie, że w postępowaniu nieprocesowym są rozpoznawane sprawy, w których interesy uczestników zazwyczaj są sprzeczne oraz że do tej kategorii zaliczają się sprawy o stwierdzenie nabycia własności rzeczy przez zasiedzenie. Sprzeczność co do wyniku sprawy oczekiwanego przez wnioskodawcę i uczestnika postępowania jest wyraźna (vide postanowienie SN z dnia 26 lipca 2012 r., II CZ 86/12). Z tych też względów zasądzono od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika koszty postępowania na które te złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 450 zł ( § 5 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – Dz.U. poz.1804 ze zmianami).</p>
<p>Sędzia Anita Wolska</p>
<p>I Ns 557/16 Dnia 6 listopada 2019r.</p>
</div>
<div>
<h2>ZARZĄDZENIE</h2>
<p>1.
odnotować;</p>
<p>2.
odpis postanowienia doręczyć pełn. uczestnika.</p>
<p>3.
akta przedłożyć za 21dni od doręczenia lub z apelacją.</p>
<p>4.
a/a.</p>
<p>Sędzia Anita Wolska</p>
</div>