II Ca 317/19
Суды общей юрисдикции2019-10-17
Номер дела
II Ca 317/19
Дата решения
2019-10-17
Тип
REASONS
Судьи
Katarzyna LongaMarzenna ErnestTomasz Szaj (PRESIDING_JUDGE)
Правовое основание
Текст решения
<p>Sygn. akt <strong>
<!-- -->II Ca 317/19</strong>
</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Wyrokiem z dnia 26 listopada 2018 roku Sąd Rejonowy w Gryficach (sygn. akt I C 134/17):</p>
<p>1. w sprawie z powództwa <span class="anon-block">W. R.</span> przeciwko <span class="anon-block">A. R.</span>, <span class="anon-block">Ł. R.</span> reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowego <span class="anon-block">J. R.</span> i <span class="anon-block">M. B. (1)</span>
</p>
<p>I.
<strong>
<!-- -->oddalił powództwo; </strong>
</p>
<p>II.
zasądził od powoda <span class="anon-block">W. R.</span> na rzecz pozwanych:</p>
<p>a)
<span class="anon-block">A. R.</span> kwotę 5.400 zł</p>
<p>b)
<span class="anon-block">M. B. (1)</span> kwotę 5.400 zł</p>
<p>tytułem zwrotu kosztów procesu;</p>
<p>III.
zasądził od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gryficach na rzecz adw. <span class="anon-block">M. T.</span> kwotę 4.428 zł w tym 828 zł podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za udzielenie z urzędu powodowi <span class="anon-block">W. R.</span> nieopłaconej pomocy prawnej;</p>
<p>2. w sprawie z powództwa <span class="anon-block">B. R. (1)</span> przeciwko <span class="anon-block">W. R.</span>, <span class="anon-block">A. R.</span>, <span class="anon-block">Ł. R.</span> reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowego <span class="anon-block">J. R.</span> i <span class="anon-block">M. B. (1)</span>
</p>
<p>IV.
oddalił powództwo;</p>
<p>V.
zasądził od powódki <span class="anon-block">B. R. (1)</span> na rzecz pozwanych:</p>
<p>a)
<span class="anon-block">A. R.</span> kwotę 5.400 zł</p>
<p>b)
<span class="anon-block">M. B. (1)</span> kwotę 5.400 zł</p>
<p>tytułem zwrotu kosztów procesu;</p>
<p>VI.
zasądził od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gryficach na rzecz adw. <span class="anon-block">B. K.</span> kwotę 4.428 zł w tym 828 zł podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za udzielenie z urzędu powódce <span class="anon-block">B. R. (1)</span> nieopłaconej pomocy prawnej.</p>
<p>Powyższy wyrok sąd rejonowy wydał na podstawie następujących ustaleń faktycznych i rozważań:</p>
<p>
<span class="anon-block">L. R.</span> była pierwszą żoną <span class="anon-block">W. R.</span>. Z ich związku pochodzi <span class="anon-block">A. R.</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">B. R. (1)</span> była drugą żoną <span class="anon-block">W. R.</span>, zaś obecną jego żoną jest <span class="anon-block">J. R.</span> (poprzednio <span class="anon-block">C.</span> – <span class="anon-block">K.</span>). <span class="anon-block">Ł. R.</span> jest synem <span class="anon-block">W. R.</span> i <span class="anon-block">J. R.</span>.</p>
<p>Dnia 25 lutego 1999 r. <span class="anon-block">W. R.</span> i jego ówczesna żona <span class="anon-block">B. R. (1)</span> zawarli małżeńską umowę majątkową, na mocy której wyłączyli oni panujący pomiędzy nimi ustrój małżeńskiej wspólności ustawowej i ustanowili rozdzielność majątkową. W dniu 3 września 1999 r. <span class="anon-block">W. R.</span> i <span class="anon-block">B. R. (1)</span> dokonali częściowego podziału majątku dorobkowego.</p>
<p>Dnia 14 kwietnia 1999 r. <span class="anon-block">W. R.</span> nabył od <span class="anon-block"> Zakładów (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Z.</span> własność nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę gruntu numer (...)</span>, zabudowaną budynkiem mieszkalnym, położoną w <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">R.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Gryficach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>.</p>
<p>W dniu 4 września 1999 r. <span class="anon-block">W. R.</span> i przedstawiciel ustawowy małoletniej <span class="anon-block">A. R.</span> – <span class="anon-block">L. R.</span>, działająca w jej imieniu i na jej rzecz, zawarli umowę darowizny, na mocy której <span class="anon-block">W. R.</span> darował <span class="anon-block">A. R.</span> m.in. nieruchomość stanowiącą <span class="anon-block">działkę gruntu numer (...)</span>, zabudowaną budynkiem mieszkalnym, położoną w <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">R.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Gryficach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>, a <span class="anon-block">L. R.</span> darowiznę tę przyjęła.</p>
<p>Aktem notarialnym sporządzonym przez notariusza <span class="anon-block">D. W.</span> w dniu 11 grudnia 2000 r. <span class="anon-block">A. R.</span> udzieliła <span class="anon-block">W. R.</span> pełnomocnictwa m.in. do zbywania - pod tytułem darmym lub odpłatnym – nieruchomości, ruchomości lub praw na warunkach ustalonych przez pełnomocnika.</p>
<p>W dniu 10 lutego 2004 r. <span class="anon-block">A. R.</span> aktem notarialnym sporządzonym w kancelarii notarialnej przez notariusza <span class="anon-block">D. W.</span> odwołała pełnomocnictwo udzielone uprzednio <span class="anon-block">W. R.</span>.</p>
<p>W dniu 18 lutego 2004 r., w kancelarii notarialnej <span class="anon-block">D. P.</span>, <span class="anon-block">W. R.</span>, powołując się na udzielone mu przez <span class="anon-block">A. R.</span> pełnomocnictwo, zawarł z <span class="anon-block">H. R.</span> (matką) umowę sprzedaży m.in. nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę gruntu numer (...)</span>, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">R.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Gryficach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>. Na mocy tego samego aktu notarialnego <span class="anon-block">H. R.</span> ustanowiła na nieruchomości nr <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> na rzecz <span class="anon-block">W. R.</span> dożywotnią, nieodpłatną służebność osobistą mieszkania, polegającą na wyłącznym korzystaniu z budynku mieszkalnego.</p>
<p>W dniu 1 marca 2004 r. <span class="anon-block">H. R.</span> darowała małoletniemu synowi <span class="anon-block">W. R.</span> – <span class="anon-block">Ł. R.</span> opisaną powyżej nieruchomość stanowiącą <span class="anon-block">działkę (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>.</p>
<p>W dniu 16 września 2004 r. <span class="anon-block">B. R. (2)</span> (brat <span class="anon-block">W. R.</span>), działając w imieniu i na rzecz małoletniego <span class="anon-block">Ł. R.</span>, jako jego kurator, obciążył <span class="anon-block">działkę (...)</span>, położoną w <span class="anon-block">P.</span> na rzecz <span class="anon-block">J. K.</span> ograniczonym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawem rzeczowym</a> w postaci dożywotniego, nieodpłatnego prawa użytkowania polegającego na korzystaniu i pobieraniu pożytków z ½ części nieruchomości. Prawo to zostało wpisane do działu III <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span>. W późniejszym okresie w dziale III ww. księgi wieczystej ujawniono ponadto prawo dzierżawy całej nieruchomości objętej księgą na czas określony 30 lat na warunkach określonych w umowie na rzecz P.P.H.U. <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">ul. (...)</span> <span class="anon-block">S.</span>. Umowa dzierżawy została zawarta w dniu 25 lutego 2010 r. pomiędzy małoletnim <span class="anon-block">Ł. R.</span> reprezentowanym przez <span class="anon-block">J. K.</span> a <span class="anon-block">D. C.</span> (babcią małoletniego).</p>
<p>Przed Sądem Okręgowym w Szczecinie w sprawie o sygn. akt I C 385/04 toczyło się postępowanie z powództwa <span class="anon-block">A. R.</span> przeciwko <span class="anon-block">W. R.</span> i <span class="anon-block">H. R.</span> oraz małoletniemu <span class="anon-block">Ł. R.</span> o ustalenie nieważności umów i o wydanie. W dniu 24 czerwca 2004 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie zabezpieczył powództwo <span class="anon-block">A. R.</span> w ten sposób, że nakazał wpisanie m.in. do <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> ostrzeżenia o toczącym się procesie z powództwa <span class="anon-block">A. R.</span> przeciwko <span class="anon-block">W. R.</span>, <span class="anon-block">H. R.</span>, <span class="anon-block">Ł. R.</span> o ustalenie nieważności umowy sprzedaży zawartej dnia 18.02.2004r. przez <span class="anon-block">W. R.</span> działającego jako pełnomocnik <span class="anon-block">A. R.</span>, na mocy której miał on sprzedać na rzecz swojej matki <span class="anon-block">H. R.</span> m.in. nieruchomość objętą ww. księgą wieczystą. Wyrokiem z dnia 1 października 2009 r., Sąd Okręgowy w Szczecinie ustalił, że m.in. umowa sprzedaży nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę gruntu numer (...)</span>, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">R.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Gryficach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span> – jest nieważna. Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2010 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie m.in. oddalił apelację <span class="anon-block">H. R.</span> od rozstrzygnięcia Sądu I instancji.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 14 lipca 2011 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej <span class="anon-block">H. R.</span> od ww. wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie.</p>
<p>W dniu 1 czerwca 2010 r. do Wydziału V Ksiąg Wieczystych tutejszego Sądu wpłynął wniosek <span class="anon-block">A. R.</span>, która powołując się na wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 1 października 2009 r. oraz na wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 28 kwietnia 2010 r., wniosła o wpisanie jej jako właściciela nieruchomości objętej wskazaną księgą wieczystą. W dniu 5 lipca 2010 r. z działu II wskazanej księgi wykreślono <span class="anon-block">Ł. R.</span> i wpisano <span class="anon-block">A. R.</span>, córkę <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">L.</span>.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 13 września 2010 r. Sąd Rejonowy w Gryficach, na skutek rozpoznania skargi na orzeczenie referendarza sądowego uchylił w całości wpis i oddalił wniosek <span class="anon-block">A. R.</span> z dnia 1 czerwca 2010 r.</p>
<p>W piśmie datowanym na dzień 27 kwietnia 2010 r., którego adresatem była <span class="anon-block">A. R.</span>, <span class="anon-block">W. R.</span> złożył oświadczenie o odwołaniu poczynionej na rzecz <span class="anon-block">A. R.</span> darowizny nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę gruntu nr (...)</span> położonej w <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">R.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Gryficach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>.</p>
<p>W dniu 2 czerwca 2010 r. do Wydziału V Ksiąg Wieczystych tutejszego Sądu wpłynął wniosek <span class="anon-block">W. R.</span> o dokonanie wpisu ostrzeżenia w <span class="anon-block">księdze wieczystej (...)</span> o odwołaniu w dniu 27 kwietnia 2010 r. darowizny poczynionej na rzecz <span class="anon-block">A. R.</span>.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 6 lipca 2010 r. referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Gryficach oddalił wniosek <span class="anon-block">W. R.</span>.</p>
<p>Wyrokiem z dnia 2 marca 2010 r. Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie uznał <span class="anon-block">W. R.</span> za winnego tego, że w dniu 18 lutego 2004 r. w <span class="anon-block">S.</span> w kancelarii notarialnej notariusz <span class="anon-block">D. P.</span>, posługując się pełnomocnictwem w formie aktu notarialnego z dnia 11 grudnia 2000 r. Rep. <span class="anon-block">(...)</span> udzielonym mu przez córkę <span class="anon-block">A. R.</span>, o którym wiedział, że zostało ono skutecznie odwołane w dniu 10 lutego 2004 r., wyłudził podstępnie od notariusza <span class="anon-block">D. P.</span> poświadczenie nieprawdy w postaci aktu notarialnego Rep. A <span class="anon-block"> (...)</span>, w którym wskazano, iż działa on jako pełnomocnik <span class="anon-block">A. R.</span> i jednocześnie przywłaszczył na rzecz swej matki <span class="anon-block">H. R.</span> prawa majątkowe <span class="anon-block">A. R.</span> w ten sposób, że przed ww. notariuszem złożył w imieniu <span class="anon-block">A. R.</span> oświadczenie o sprzedaży na rzecz <span class="anon-block">H. R.</span> m.in. nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę gruntu numer (...)</span>, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">R.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Gryficach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span> oraz innych nieruchomości za kwotę 1.224.000 zł, która to należność nie została <span class="anon-block">A. R.</span> przekazana, w wyniku czego <span class="anon-block">H. R.</span> oświadczyła, że nabywa ww. prawa majątkowe, a notariusz <span class="anon-block">D. P.</span> sporządziła akt notarialny Rep. A nr <span class="anon-block"> (...)</span> dotyczący sprzedaży i nabycia ww. praw majątkowych, czym działał na szkodę <span class="anon-block">A. R.</span>, tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 272)">art. 272 kk</a> w zb. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 248;art. 248 § 1)">art. 248 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294 § 1 kk</a> i w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11 § 2 kk</a>.</p>
<p>Wyrokiem z dnia 26 października 2010 r., zapadłym w wyniku rozpoznania apelacji oskarżonego i prokuratora od wyroku Sądu I instancji, Sąd Okręgowy w Szczecnie utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając wniesione apelacje za oczywiście bezzasadne.</p>
<p>Przed Sądem Rejonowym w Gryficach w sprawie o sygn. akt I C 212/10 toczyło się przeciwko <span class="anon-block">W. R.</span>, <span class="anon-block">A. R.</span> i <span class="anon-block">Ł. R.</span> postępowanie:</p>
<p>- z powództwa <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">K.</span> przeciwko małoletniemu <span class="anon-block">Ł. R.</span> i <span class="anon-block">W. R.</span> o uzgodnienie treści <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span>, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gryficach, z rzeczywistym stanem prawnym, poprzez wykreślenie z działu II księgi prawa własności, ujawnionego na rzecz <span class="anon-block">Ł. R.</span> i wpisanie w to miejsce prawa własności na rzecz <span class="anon-block">W. R.</span>. Następnie powódka rozszerzyła powództwo i wniosła o wykreślenie z działu ww. księgi wieczystej prawa własności <span class="anon-block">A. R.</span> i wpisanie w jej miejsce <span class="anon-block">W. R.</span>,</p>
<p>- z powództwa <span class="anon-block">A. R.</span> przeciwko <span class="anon-block">Ł. R.</span> o uzgodnienie treści <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> z rzeczywistym stanem prawnym, poprzez wpisanie w dziele II prawa własności na rzecz powódki <span class="anon-block">A. R.</span> w miejsce prawa własności <span class="anon-block">Ł. R.</span> oraz wykreślenie wszelkich obciążeń wpisanych w dziale III księgi wieczystej.</p>
<p>W uzasadnieniu pozwu powódka <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> w <span class="anon-block">K.</span> podnosiła, iż <span class="anon-block">W. R.</span> zawarł w dniu 04 września 1999 r. z pozwaną <span class="anon-block">A. R.</span> nieważną, gdyż pozorną umowę darowizny nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę (...)</span> położoną w <span class="anon-block">P.</span>. O pozorności czynności prawnej świadczyć zdaniem ww. powódki miał fakt, iż pomimo wyzbycia się nieruchomości na rzecz najbliższych członków rodziny (w tym <span class="anon-block">A. R.</span>), <span class="anon-block">W. R.</span> w dalszym ciągu samodzielnie nimi zarządzał, bądź jako przedstawiciel ustawowy małoletniej <span class="anon-block">A. R.</span>, bądź jako jej pełnomocnik. W pełni też korzystał z nieruchomości, władał nimi, obciążał dożywotnimi służebnościami osobistymi mieszkania lub umowami dożywocia. Pobierał również pożytki z zawieranych samodzielnie umów dzierżawy, dysponując zgodą sądu rodzinnego na dostęp do kont małoletnich dzieci. Samodzielnie rozporządzał nieruchomościami, czy to przy współpracy członków rodziny, czy też okazując się pełnomocnictwami. Te wszystkie okoliczności zdaniem powódki w sprawie o sygn. akt I C 212/10 świadczą o tym, iż <span class="anon-block">W. R.</span> nadal uważał się za właściciela, pomimo iż z treści ksiąg wieczystych wynikał inny stan prawny. <span class="anon-block">A. R.</span> w ww. postępowaniu powołała się z kolei na prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 1 października 2009 r. w sprawie o sygn. akt I C 385/04, co do którego apelację <span class="anon-block">H. R.</span> oddalono wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 28 kwietnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt I ACa 787/09, w którym to wyrokiem została stwierdzona nieważność zawartej pomiędzy <span class="anon-block">W. R.</span> a <span class="anon-block">H. R.</span> w dniu 18 lutego 2004 r. umowy darowizny <span class="anon-block">działki (...)</span>, położonej w <span class="anon-block">P.</span>. <span class="anon-block">A. R.</span> w sprawie o sygn. akt I C 212/10 podniosła, iż <span class="anon-block">H. R.</span> nie mogła przenieść prawa własności na rzecz swojego wnuka <span class="anon-block">Ł. R.</span>, którego jako osobę najbliższą i obdarowaną nie chroniła rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2011 r. Sąd Rejonowy w Gryficach w sprawie o sygn. akt I C 212/10 zabezpieczył powództwo <span class="anon-block">A. R.</span> poprzez wpisanie ostrzeżenia o wszczęciu postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.</p>
<p>W dniu 25 stycznia 2011 r. do Wydziału V Ksiąg Wieczystych tutejszego Sądu wpłynął wniosek <span class="anon-block">A. R.</span> o dokonanie wpisu ostrzeżenia zgodnie z ww. postanowieniem.</p>
<p>Dnia 22 lutego 2011 r. w dziale III <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> wpisano na rzecz <span class="anon-block">A. R.</span> ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 7 września 2011 r. Sąd Rejonowy w Gryficach zabezpieczył roszczenie <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">K.</span> poprzez wpisanie w dziale III <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> ostrzeżenia o wszczęciu postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Wpisu ostrzeżenia do księgi wieczystej dokonano dniu 19 października 2011 r.</p>
<p>Wyrokiem z dnia 18 marca 2013 r. Sąd Rejonowy w Gryficach uzgodnił treść działu II <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span>, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gryficach dla nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę gruntu numer (...)</span>, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">R.</span> poprzez wykreślenie prawa własności <span class="anon-block">Ł. R.</span> i wpisanie prawa własności <span class="anon-block">A. R.</span>, córki <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">L.</span>, w pozostałym zakresie oddalił powództwo <span class="anon-block">A. R.</span>, oddalił powództwo <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">K.</span> w całości.</p>
<p>Sąd I instancji ustalił, że umowa darowizny zawarta pomiędzy <span class="anon-block">W. R.</span> a <span class="anon-block">A. R.</span> nie była pozorną czynnością prawną.</p>
<p>Wyrokiem z dnia 11 września 2014 r., zapadłym w wyniku rozpoznania apelacji <span class="anon-block">W. R.</span>, <span class="anon-block">Ł. R.</span> i <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">K.</span>, Sąd Okręgowy w Szczecinie odrzucił apelację <span class="anon-block">W. R.</span> oraz oddalił apelacje <span class="anon-block">Ł. R.</span> i <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">K.</span>. Wyrok Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 18 marca 2013 r. uprawomocnił się 22 września 2014 r.</p>
<p>W dniu 25 września 2014 r. do Wydziału V Ksiąg Wieczystych tutejszego Sądu wpłynął wniosek <span class="anon-block">A. R.</span>, która powołując się na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 18 marca 2013 r., wniosła o wykreślenie <span class="anon-block">Ł. R.</span> z działu II <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> i wpisanie jej jako właściciela nieruchomości objętej wskazaną księgą wieczystą. W dniu 29 października 2014 r. z działu II wskazanej księgi wykreślono <span class="anon-block">Ł. R.</span> i wpisano <span class="anon-block">A. R.</span>, córkę <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">L.</span>.</p>
<p>W dniu 29 czerwca 2015 r. przed notariuszem <span class="anon-block">M. S.</span> w siedzibie jego kancelarii notarialnej, <span class="anon-block">A. R.</span> i <span class="anon-block">M. B. (1)</span> zawarli umowę sprzedaży, na mocy której <span class="anon-block">A. R.</span> sprzedała <span class="anon-block">M. B. (1)</span> nieruchomość stanowiącą zabudowaną <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> położoną w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Gryficach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span> za kwotę 500.000 zł. W obecności <span class="anon-block">M. B. (1)</span> <span class="anon-block">A. R.</span> oświadczyła m.in., że:</p>
<p>- w dziale III <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> widnieją następujące wpisy:</p>
<p>a) ograniczone <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawo rzeczowe</a> w postaci wpisu dożywotniego nieodpłatnego prawa użytkowania polegającego na korzystaniu i pobieraniu pożytków przez <span class="anon-block">J. K.</span>, którego zakres ogranicza się do ½ części nieruchomości, które wpisano na rzecz <span class="anon-block">J. K.</span>
</p>
<p>b) dzierżawa całej działki na czas określony 30 lat na warunkach określonych w umowie na rzecz <span class="anon-block"> P.P.H.U. (...)</span>
</p>
<p>c) ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wpisane na rzecz <span class="anon-block">A. R.</span>,</p>
<p>d) oświadczenie o toczącym się postępowaniu sądowym o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wpisane na rzecz <span class="anon-block"> (...) SA</span> w <span class="anon-block">K.</span>,</p>
<p>e) ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym dotyczące wykreślenia wpisu ograniczonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowego</a> na rzecz <span class="anon-block">J. K.</span> oraz wpisu prawa dzierżawy na rzecz <span class="anon-block">D. C.</span>,</p>
<p>- nieruchomość stanowiąca <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> znajduje się w wyłącznym posiadaniu osoby trzeciej nieuprawnionej do jej posiadania,</p>
<p>- ww. nieruchomość nabyła w 1999 r. na podstawie umowy darowizny, a po unieważnieniu umowy sprzedaży dokonanej przez jej rzekomego pełnomocnika dnia 18 lutego 2004 r. przez Sąd Okręgowy w Szczecinie - prawomocnym wyrokiem z dnia 01 października 2009 r. w sprawie o sygn. akt I C 385/04, prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 18 marca 2013 r. sygn. akt I C 212/10 o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym została wpisana do działu II jako właścicielka,</p>
<p>- w dniu sprzedaży przez Sądem Rejonowym w Gryficach toczy się toczy się postępowanie w uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w zakresie istnienia dożywotniego nieodpłatnego prawa użytkowania prawa dzierżawy ujawnionych w dziale III,</p>
<p>- ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wpisane na rzecz <span class="anon-block">A. R.</span> oraz o toczącym się postępowaniu sądowym o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wpisane na rzecz <span class="anon-block"> (...) SA</span> w <span class="anon-block">K.</span>, są w dacie zawarcia umowy bezprzedmiotowe w związku z upadkiem zabezpieczeń na skutek uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 18 marca 2013 r. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w sprawie I C 212/10,</p>
<p>- poza wyżej wymienionymi, nie toczy się żadne inne postępowanie sądowe, administracyjne, upadłościowe, egzekucyjne lub inne zmierzające do zajęcia lub obciążenia ww. nieruchomości oraz nie zawierała ona żadnych umów zobowiązujących ją do przeniesienia tego prawa na rzecz jakichkolwiek osób.</p>
<p>Przy zawarciu umowy strony przedłożyły m.in.:</p>
<p>- wygenerowany elektronicznie ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości wydruk treści <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span>, stan na dzień 29 czerwca 2015 r., godz. 20:01,</p>
<p>- wypis z aktu notarialnego zawierającego opisaną powyżej umowę darowizny sporządzoną przez notariusza w <span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">D. W.</span> dnia 4 września 1999 r., Rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">M. B. (2)</span> oświadczył, że znany jest mu stan faktyczny i prawny nieruchomości, stanowiącej przedmiot umowy, w tym fakt toczących się postępowań o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości, a także posiadanie tej nieruchomości przez osobę trzecią, który to stan akceptuje nie wnosi w związku z tym żądnych zastrzeżeń.</p>
<p>Pozwem datowanym na dzień 10 października 2014 r. <span class="anon-block">A. R.</span> wystąpiła przeciwko <span class="anon-block">J. R.</span> i <span class="anon-block">D. C.</span> o uzgodnienie treści <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> położoną w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> poprzez wykreślenie z działu III ograniczonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowego</a> w postaci wpisu dożywotniego nieodpłatnego prawa użytkowania polegającego na korzystaniu i pobieraniu pożytków przez <span class="anon-block">J. K.</span>, którego zakres ogranicza się do ½ części nieruchomości oraz prawa dzierżawy całej działki na czas określony na warunkach określonych w umowie na rzecz <span class="anon-block"> P.P.H.U. (...)</span>. Sprawę zarejestrowano pod sygn. akt I C 1229/14.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2015 r. Sąd Rejonowy w Gryficach zabezpieczył powództwo <span class="anon-block">A. R.</span> poprzez nakazanie wpisania w <span class="anon-block">księdze wieczystej (...)</span> ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu.</p>
<p>W ww. sprawie interwencję główną przeciwko <span class="anon-block">A. R.</span>, <span class="anon-block">J. R.</span> i <span class="anon-block">D. C.</span> wytoczył <span class="anon-block">M. B. (1)</span> formułując żądanie uzgodnienia treści <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> położoną w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie z działu III ograniczonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowego</a> na rzecz <span class="anon-block">J. K.</span> oraz wpisu prawa dzierżawy na rzecz <span class="anon-block">D. C.</span>.</p>
<p>Wyrokiem z dnia 25 października 2017 r. Sąd Rejonowy w Szczecinie uzgodnił stan prawny nieruchomości stanowiącej zabudowaną <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>, położoną w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, której właścicielem jest <span class="anon-block">M. B. (1)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Gryficach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczysta (...)</span>, w której to księdze w dziale III wpisane jest ograniczone <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawo rzeczowe</a> w postaci dożywotniego, nieodpłatnego prawa użytkowania polegającego na korzystaniu, pobieraniu pożytków przez <span class="anon-block">J. K.</span>, córkę <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">D.</span>, którego zakres ogranicza się do ½ części nieruchomości oraz wpisane jest prawo dzierżawy całej <span class="anon-block">działki nr (...)</span> na czas określony 30 lat na warunkach określonych w umowie na rzecz P.P.H.U. <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">ul. (...)</span> <span class="anon-block">S.</span>. Jednocześnie Sąd oddalił powództwo <span class="anon-block">A. R.</span>, której w dacie zawisłości sporu nie przysługiwało już prawo własności ww. nieruchomości. Przedmiotowy wyrok jest prawomocny.</p>
<p>W oparciu o tak ustalony stan faktyczny sąd rejonowy uznał, że zarówno powództwo <span class="anon-block">W. R.</span>, jak i powództwo interwencyjne <span class="anon-block">B. R. (1)</span> nie zasługiwały na uwzględnienie i podlegały oddaleniu.</p>
<p>Podstawę prawną żądania pozwu <span class="anon-block">W. R.</span> i pozwu interwencyjnego <span class="anon-block">B. R. (1)</span> stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 10;art. 10 ust. 1;art. 10 ust. 2)">art. 10 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 06.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece</a>.</p>
<p>W pierwszej kolejności sąd rejonowy wskazał, że w odniesieniu do powództwa <span class="anon-block">W. R.</span> nie zachodziły podstawy do jego odrzucenia, czego formalnie żaden z pozwanych się nie domagał (wnosząc o oddalenie tego powództwa), a jedynie okoliczność tego rodzaju podnosił pełnomocnik <span class="anon-block">A. R.</span> (k. 107v). Niezależnie od zarzutu pozorności czynności prawnej w postaci darowizny wskazany powód w piśmie z dnia 22 listopada 2017 r. (k. 234v) podniósł dodatkowo kwestię odwołania pozwanej <span class="anon-block">A. R.</span> darowizny. Tak więc powód <span class="anon-block">W. R.</span> upatrywał faktycznej podstawy zasadności wysuniętego w pozwie roszczenia zarówno w nieważności (pozorności) umowy darowizny uczynionej przezeń w dniu 4 września 1999 r. na rzecz swojej córki <span class="anon-block">A. R.</span> (która to umowa stanowiła podstawę ujawnienia pozwanej w księdze wieczystej jako właściciela), jak też powołał się na fakt jej odwołania. Z kolei interwenientka <span class="anon-block">B. R. (1)</span> jako podstawę faktyczną zgłoszonego żądania wskazywała okoliczność złożenia pod wpływem błędu oświadczenia woli o ustanowieniu z <span class="anon-block">W. R.</span> rozdzielności majątkowej. Zdaniem <span class="anon-block">B. R. (1)</span> nieruchomość stanowiąca <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> położoną w <span class="anon-block">P.</span> stanowiła w dacie dokonania przez <span class="anon-block">W. R.</span> rozporządzeń (w tym na rzecz <span class="anon-block">A. R.</span>) składnik majątku wspólnego jej i byłego męża <span class="anon-block">W. R.</span>. Oba żądania, tak <span class="anon-block">W. R.</span>, jak i <span class="anon-block">B. R. (1)</span>, zasadzały się zatem na twierdzeniu, że <span class="anon-block">A. R.</span> nie była uprawniona do skutecznego i ważnego rozporządzenia przedmiotową nieruchomością (bądź udziałem w prawie własności tej nieruchomości) na rzecz <span class="anon-block">M. B. (1)</span>. Wykazaniu powyższego służyć miały wnioski dowodowe – głównie w postaci osobowych źródeł dowodowych - naprowadzone przez <span class="anon-block">W. R.</span> i <span class="anon-block">B. R. (1)</span>.</p>
<p>Odnosząc się na w pierwszej kolejności do podnoszonej przez <span class="anon-block">W. R.</span> pozorności umowy darowizny zawartej z córką <span class="anon-block">A. R.</span> dnia 4 września 1999 r. sąd rejonowy stwierdził, że kwestia ta była już przedmiotem rozważań sądu, a to w postępowaniu toczącym się pod sygn. akt. I C 212/10. We wskazanej sprawie Sąd Rejonowy w Gryficach przeprowadził szerokie postępowanie dowodowe na okoliczność rzekomej pozorności i ustalił, że umowa darowizny stanowiąca podstawę wpisu w dziale II księgi wieczystej <span class="anon-block">A. R.</span> jako właściciela spornej nieruchomości, nie cechowała się pozornością. Wyrokiem z dnia 18 marca 2013 r. sąd uzgodnił treść działu II <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span>, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gryficach dla nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę gruntu numer (...)</span>, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">R.</span> poprzez wykreślenie prawa własności <span class="anon-block">Ł. R.</span> i wpisanie prawa własności <span class="anon-block">A. R.</span>, córki <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">L.</span>, w pozostałym zakresie oddalił powództwo <span class="anon-block">A. R.</span>, oddalił powództwo <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">K.</span> w całości.</p>
<p>Sąd I instancji ustalił zatem, że umowa darowizny zawarta pomiędzy <span class="anon-block">W. R.</span> a <span class="anon-block">A. R.</span> nie była pozorną czynnością prawną, a <span class="anon-block">A. R.</span> jest właścicielem tej nieruchomości, co uzasadniało uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisanie <span class="anon-block">A. R.</span> w dziale II księgi wieczystej. Wyrokiem z dnia 11 września 2014 r., zapadłym w wyniku rozpoznania apelacji <span class="anon-block">W. R.</span>, <span class="anon-block">Ł. R.</span> i <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">K.</span>, Sąd Okręgowy w Szczecinie odrzucił apelację <span class="anon-block">W. R.</span> oraz oddalił apelacje <span class="anon-block">Ł. R.</span> i <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">K.</span>. Wyrok Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 18 marca 2013 r. uprawomocnił się 22 września 2014 r. Tym samym kwestia rzekomej pozorności umowy darowizny została prawomocnie rozstrzygnięta. Zgodnie zaś z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 365;art. 365 § 1)">art. 365 § 1 k.p.c.</a> orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W realiach przedmiotowej sprawy, odnośnie pozorności umowy darowizny z dnia 4 września 1999 r., sąd rejonowy nie mógł zatem poczynić innych ustaleń faktycznych niż sąd w sprawie I C 212/10, ani też nie może dokonać odmiennej oceny prawnej niż sąd we wskazanej powyżej sprawie. Ponadto sąd rejonowy podkreślił, że wyrokiem z dnia 2 marca 2010 r. Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie uznał <span class="anon-block">W. R.</span> za winnego tego, że w dniu 18 lutego 2004 r. w <span class="anon-block">S.</span> w kancelarii notarialnej notariusz <span class="anon-block">D. P.</span>, posługując się pełnomocnictwem w formie aktu notarialnego z dnia 11 grudnia 2000 r. Rep. A <span class="anon-block">(...)</span> udzielonym mu przez córkę <span class="anon-block">A. R.</span>, o którym wiedział, że zostało ono skutecznie odwołane w dniu 10 lutego 2004 r., wyłudził podstępnie od notariusza <span class="anon-block">D. P.</span> poświadczenie nieprawdy w postaci aktu notarialnego Rep. A <span class="anon-block"> (...)</span>, w którym wskazano, iż działa on jako pełnomocnik <span class="anon-block">A. R.</span> i jednocześnie przywłaszczył na rzecz swej matki <span class="anon-block">H. R.</span> prawa majątkowe <span class="anon-block">A. R.</span> w ten sposób, że przed ww. notariuszem złożył w imieniu <span class="anon-block">A. R.</span> oświadczenie o sprzedaży na rzecz <span class="anon-block">H. R.</span> m.in. nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę gruntu numer (...)</span>, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">R.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Gryficach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span> oraz innych nieruchomości za kwotę 1.224.000 zł, która to należność nie została <span class="anon-block">A. R.</span> przekazana, w wyniku czego <span class="anon-block">H. R.</span> oświadczyła, że nabywa ww. prawa majątkowe, a notariusz <span class="anon-block">D. P.</span> sporządziła akt notarialny Rep. A nr <span class="anon-block"> (...)</span> dotyczący sprzedaży i nabycia ww. praw majątkowych, czym działał na szkodę <span class="anon-block">A. R.</span>, tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 272)">art. 272 kk</a> w zb. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 248;art. 248 § 1)">art. 248 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294 § 1 kk</a> i w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11 § 2 kk</a>. Wyrokiem z dnia 26 października 2010 r., zapadłym w wyniku rozpoznania apelacji oskarżonego i prokuratora od wyroku Sądu I instancji, Sąd Okręgowy w Szczecnie utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając wniesione apelacje za oczywiście bezzasadne. Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11;art. 11 zd. 1)">art.11 zdanie pierwsze k.p.c.</a> ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Skoro sąd karny w prawomocnym wyroku skazującym <span class="anon-block">W. R.</span> ustalił, że przywłaszczył on na rzecz swej matki <span class="anon-block">H. R.</span> prawa majątkowe <span class="anon-block">A. R.</span> (własność opisanej powyżej nieruchomości), to sąd nie mógł w niniejszym postępowaniu czynić ustaleń odmiennych odnośnie tego, że przedmiotowe prawo majątkowe należało do <span class="anon-block">A. R.</span>.</p>
<p>Z tych względów sąd rejonowy uznał zarzut pozorności umowy darowizny za nieuzasadniony, a przedmiotową umowę za ważną. Sąd rejonowy przyjął ponadto, że to <span class="anon-block">A. R.</span> w dacie zawarcia umowy sprzedaży z <span class="anon-block">M. B. (1)</span> była właścicielem nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę (...)</span> położonej w <span class="anon-block">P.</span>, a więc była umocowana do tego, aby nieruchomość tę skutecznie zbyć na nabywcę. Przeczące temu twierdzenia <span class="anon-block">W. R.</span> nie zasługiwały na uwzględnienie.</p>
<p>Zaprezentowanej oceny nie czyni odmienną okoliczność, że w piśmie datowanym na dzień 27 kwietnia 2010 r., którego adresatem była <span class="anon-block">A. R.</span>, <span class="anon-block">W. R.</span> złożył oświadczenie o odwołaniu poczynionej na rzecz <span class="anon-block">A. R.</span> darowizny nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę gruntu nr (...)</span> położonej w <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">R.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Gryficach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>. Po pierwsze – w dacie wyrokowania przez Sąd Rejonowy w Gryficach w sprawie I C 212/10 ów dokument, na który powołuje się <span class="anon-block">W. R.</span>, znajdował się już w aktach księgi wieczystej <span class="anon-block">(...)</span>, z której ww. sąd dopuścił dowody. Sąd ten miał zatem możliwość zapoznania się z tym dokumentem i niezależnie od jego istnienia, wydał rozstrzygnięcie powyższej przytoczone. Po wtóre – nawet gdyby uznać, że <span class="anon-block">W. R.</span> skutecznie złożył oświadczenie o odwołaniu darowizny i tak wywołałoby to wyłącznie skutek obligacyjny, nie zaś rzeczowy. Powyższe oznacza, że prawo własności nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> położoną w <span class="anon-block">P.</span> i tak pozostałoby przy <span class="anon-block">A. R.</span>. Dla wywołania skutku obligacyjnego niezbędne byłoby złożenie przez <span class="anon-block">A. R.</span> oświadczenia o przeniesieniu własności ww. nieruchomości na <span class="anon-block">W. R.</span>. Powód, będąc reprezentowanym przez zawodowego pełnomocnik, nie domagał się w ramach niniejszego postępowania zobowiązania pozwanej do złożenia oświadczenia woli tej treści. Po trzecie – sąd rejonowy stoi na stanowisku, że nawet ewentualna skuteczność odwołania darowizny z dnia 4 września 1999 r. pozostawałaby prawnie irrelewantna dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. <span class="anon-block">M. B. (1)</span> chroni bowiem rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych, o czym w dalszej kolejności.</p>
<p>Sąd rejonowy uznał, że z analogicznych względów, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje podnoszona przez <span class="anon-block">B. R. (1)</span> kwestia złożenia pod wpływem błędu oświadczenia woli o ustanowieniu z <span class="anon-block">W. R.</span> rozdzielności majątkowej i sygnalizowana przez interwenientkę przynależność nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> położoną w <span class="anon-block">P.</span> do majątku wspólnego jej i byłego męża <span class="anon-block">W. R.</span> (a tym samym brak uprawnienia <span class="anon-block">W. R.</span> do rozporządzania ww. nieruchomością bez jej zgody). Marginalnie sąd rejonowy wskazał, że już pobieżna analiza twierdzeń <span class="anon-block">B. R. (1)</span>, przeprowadzona przez pryzmat zgromadzonych w sprawie dowodów dokumentarnych, skutecznie podważa jej stanowisko, a to z uwagi na upływ niemal 18 lat od dnia wykrycia rzekomego błędu. Jak wynika z twierdzeń samej interwenientki o rzeczywistych zamiarach męża dowiedziała się w 2000 r. Rozważaną kwestię podniosła dopiero w interwencji głównej, wniesionej dnia 3 kwietnia 2017 r. Niezależnie od powyższego sąd rejonowy i w tym przypadku stoi na stanowisku, że nabycie przez <span class="anon-block">M. B. (1)</span> nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę gruntu nr (...)</span> położonej w <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">R.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Gryficach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span> w ramach odpłatnej czynności prawnej korzysta z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Oznacza to, że nabycie ww. nieruchomości pozostaje skuteczne, nawet w przypadku, gdyby twierdzenia <span class="anon-block">B. R. (1)</span> okazały się słuszne.</p>
<p>Sąd rejonowy przywołał treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 5;art. 6)">art. 5 i 6 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece</a>, a następnie wskazał, że działanie rękojmi jest uzależnione od jednoczesnego spełnienia następujących pozytywnych przesłanek: niezgodność między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym; nabycie własności lub innych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">praw rzeczowych</a> ujawnionych w księdze w drodze odpłatnej czynności prawnej od osoby uprawnionej według księgi; dobra wiara nabywcy.</p>
<p>W realiach przedmiotowej sprawy nabycie przez <span class="anon-block">M. B. (1)</span> od <span class="anon-block">A. R.</span> nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> położoną w <span class="anon-block">P.</span> niewątpliwe miało charakter odpłatny. Zgodnie zaś z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 7)">art. 7 k.c.</a>, jeżeli ustawa uzależnia skutki prawne od dobrej lub złej wiary, domniemywa się istnienie dobrej wiary. W ocenie sądu rejonowego na płaszczyźnie przedmiotowej sprawy ani powód <span class="anon-block">W. R.</span>, ani też interwenientka główna <span class="anon-block">B. R. (1)</span>, nie obalili domniemania dobrej wiary nabywcy nieruchomości – <span class="anon-block">M. B. (1)</span>. Zła wiara, w rozumieniu powyżej powołanego przepisu, oznacza świadomość nabywcy, że nabywa nieruchomość od osoby nieuprawnionej, choć wpisanej do księgi wieczystej i zrównany z tym brak takiej świadomości zawiniony przez nabywcę, który z łatwością mógł się dowiedzieć, że zbywca nie jest właścicielem nieruchomości, choć figuruje w księdze wieczystej". Analiza zapisów aktu notarialnego Rep. A nr <span class="anon-block"> (...)</span> obejmującego umowę sprzedaży z dnia 29 czerwca 2015 r. przekonuje, że <span class="anon-block">M. B. (1)</span> dopełnił aktów staranności i przezorności, wymaganych przy zawieraniu umów tego rodzaju. W jego bowiem obecności <span class="anon-block">A. R.</span> złożyła szereg oświadczeń m.in. dotyczących wpisów w dziale III <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span>. Sąd rejonowy podkreślił, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 8)">art. 8 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece</a> rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych wyłącza wzmianka o wniosku, o skardze na orzeczenie referendarza sądowego, o apelacji lub kasacji oraz ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości. Widniejące w dacie zawarcia analizowanej umowy sprzedaży ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wpisane na rzecz <span class="anon-block">A. R.</span> oraz o toczącym się postępowaniu sądowym o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wpisane na rzecz <span class="anon-block"> (...) SA</span> w <span class="anon-block">K.</span>, były bezprzedmiotowe w związku z upadkiem zabezpieczeń na skutek uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 18 marca 2013 r. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w sprawie I C 212/10. Wpis ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym dotyczący wykreślenia wpisu ograniczonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowego</a> na rzecz <span class="anon-block">J. K.</span> oraz wpisu prawa dzierżawy na rzecz <span class="anon-block">D. C.</span> (w związku ze sprawa o sygn. akt I C 1229/14) nie mógł wywołać u <span class="anon-block">M. B. (1)</span> uzasadnionego przekonania, że <span class="anon-block">A. R.</span> nie jest właściciele nieruchomości, którą on nabywa. Wszak wpis dotyczył działu III, a nie II księgi wieczystej. Brak jest zatem w ocenie sądu rejonowego podstaw do przyjęcia słuszności tezy, jakoby w oparciu o ww. ostrzeżenie, <span class="anon-block">M. B. (1)</span> nabrać miał przekonania o jakichkolwiek roszczeniach <span class="anon-block">W. R.</span> i <span class="anon-block">B. R. (1)</span> w stosunku do nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> położoną w <span class="anon-block">P.</span>. Stając do aktu notarialnego w dniu 29 czerwca 2015 r. <span class="anon-block">M. B. (1)</span> zapoznał się ponadto z oświadczeniem <span class="anon-block">A. R.</span>, iż stanowiącą przedmiot transakcji nieruchomość nabyła w 1999 r. na podstawie umowy darowizny, a po unieważnieniu umowy sprzedaży dokonanej przez jej rzekomego pełnomocnika dnia 18 lutego 2004 r. przez Sąd Okręgowy w Szczecinie - prawomocnym wyrokiem z dnia 01 października 2009 r. w sprawie o sygn. akt I C 385/04, prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 18 marca 2013 r. sygn. akt I C 212/10 o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym została wpisana do działu II jako właścicielka. W tym miejscu sąd rejonowy podkreślił, że w wyroku z 27 marca 2001 r., IV CKN 274/00, LexPolonica nr 352525 (OSNC 11/01, poz. 167), Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że nabywca nieruchomości - opierający swoje przekonanie, że zbywca jest ujawniony w księdze wieczystej jako właściciel zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, na prawomocnym orzeczeniu oddalającym wniosek innej osoby o wpisanie jej do księgi wieczystej jako właściciela - jest nabywcą w dobrej wierze. W ocenie sądu rejonowego analogicznie nabywcą w dobrej wierze, jest ten kto nabywa nieruchomości opierając swe przekonanie, że zbywca jest ujawniony w księdze wieczystej jako właściciel zgodnie ze stanem prawnym, na prawomocnym orzeczeniu uwzględniającym powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisanie takiej osoby (późniejszego zbywcy) jako właściciela. W realiach przedmiotowej sprawy <span class="anon-block">M. B. (1)</span> działał nie tylko w zaufaniu to treści księgi wieczystej, ale i w zaufaniu do prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Gryficach w sprawie I C 212/10. Zapisy aktu notarialnego przekonują, że treść ww. rozstrzygnięcia w chwili zawierania umowy była nabywcy znana. Jednocześnie z treści analizowanego aktu notarialnego jednoznacznie wynika, że strony przedłożyły wygenerowany elektronicznie ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości wydruk treści <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span>, stan na dzień 29 czerwca 2015 r., godz. 20:01, wypis z aktu notarialnego zawierającego opisaną powyżej umowę darowizny sporządzoną przez notariusza w <span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">D. W.</span> dnia 4 września 1999 r., Rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>Powyższe w ocenie sądu rejonowego dowodzi, że <span class="anon-block">M. B. (1)</span> zapoznał się z treścią księgi wieczystej oraz ww. umową darowizny. Przy analizowanym akcie notarialnym oświadczył on także, że znany jest mu stan faktyczny i prawny nieruchomości, stanowiącej przedmiot umowy, w tym fakt toczących się postępowań o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości, a także posiadanie tej nieruchomości przez osobę trzecią, który to stan akceptuje nie wnosi w związku z tym żadnych zastrzeżeń. W tym miejscu sąd rejonowy podkreślił, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910220091" title="Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie - Dz. U. z 1991 r. Nr 22, poz. 91 (art. 2;art. 2 § 2)">art. 2 § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. prawo o notariacie</a> czynności notarialne dokonane przez notariusza zgodnie z prawem mają charakter dokumentu urzędowego. Nadanie czynności notarialnej, dokonanej przez notariusza w zakresie jego czynności i zgodnie z prawem, charakteru dokumentu urzędowego oznacza wyposażenie tej czynności w moc dowodową przysługującą każdemu dokumentowi urzędowemu. Stosownie natomiast do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244;art. 244 § 1)">art. 244 § 1 k.p.c.</a> dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Ani <span class="anon-block">W. R.</span>, ani <span class="anon-block">B. R. (1)</span> nie naprowadzili żadnych dowodów, dla wykazania okoliczności, które wyłączałyby dobrą wiarę <span class="anon-block">M. B. (1)</span>. W szczególności nie wykazali, aby z ich powództwa toczyły się w dacie zawarcia umowy sprzedaży (29 czerwca 2015 r.) jakiekolwiek postępowania zainicjowane w celu podważenia prawa własności <span class="anon-block">A. R.</span> i aby <span class="anon-block">M. B. (1)</span> o nich wiedział lub z łatwością mógł się o nich dowiedzieć. Innymi słowy, nie zostało w przedmiotowej sprawie wykazane, aby <span class="anon-block">M. B. (1)</span> miał wiedzę, bądź aby mógł on mieć wiedzę, o jakichkolwiek roszczeniach powoda i interwenientki w stosunku do osoby figurującej jako właściciel w księdze wieczystej nieruchomości stanowiącej przedmiot transakcji.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe, sąd rejonowy doszedł do przekonania, że nabycie przez <span class="anon-block">M. B. (1)</span> prawa własności nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę gruntu nr (...)</span> położonej w <span class="anon-block">P.</span>, gmina <span class="anon-block">R.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Gryficach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>, które nastąpiło na podstawie umowy sprzedaży z dnia 29 czerwca 2015 r., korzysta z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Z tego względu roszczenia <span class="anon-block">W. R.</span> i <span class="anon-block">B. R. (1)</span> oraz naprowadzona dla ich wykazania argumentacja – nie zasługują na uwzględnienie.</p>
<p>Mają na uwadze powyższe orzeczono jak w punkcie I i IV sentencji.</p>
<p>Stan faktyczny przedmiotowej sprawy sąd rejonowy ustalił wyłącznie w oparciu o dowody dokumentarne zgromadzone w aktach sprawy, w aktach spraw dołączonych oraz w aktach księgi wieczystej. Autentyczność tych dokumentów nie była przez strony kwestionowana, ani też nie wzbudziła wątpliwości sądu. Zawnioskowane przez powoda i interwenientkę wnioski dowodowe pozostawały bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, stąd też sąd je oddalił w toku rozprawy dnia 1 października 2018 r. i dnia 26 listopada 2018 r. Sąd oddalił też wniosek <span class="anon-block">W. R.</span> o odroczenie rozprawy, albowiem sąd nie przewidywał podjęcia czynności z udziałem powoda, a jego interesy procesowe w toku rozprawy reprezentował zawodowy pełnomocnik ustanowiony z urzędu.</p>
<p>Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje odzwierciedlenie w punkcie II i V sentencji i podstawę normatywną w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> Sąd rejonowy uznał, że powodowie przegrali sprawę w całości, co obliguje ich do zwrotu na rzecz pozwanych poniesionych przez nich kosztów procesu. Koszty te ponieśli i wykazali pozwani <span class="anon-block">A. R.</span> i <span class="anon-block">M. B. (1)</span>. Na koszty te złożyło się wynagrodzenie zawodowych pełnomocników, którego wysokość po 5400 zł ustalono w oparciu o treść § 5 pkt 8 w związku z § 2 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800).</p>
<p>Zasadą jest, że strona przegrywająca zobowiązana jest do zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi procesowemu. Sąd rejonowy podkreślił, że zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 108)">art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (Dz.U.2018.300 j.t.) zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Odstępstwo od reguły wyrażonej treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>, zgodnie z treścią którego w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. W ocenie sądu rejonowego ów szczególny wypadek w realiach przedmiotowej sprawy nie zachodzi – tak w odniesieniu do powoda <span class="anon-block">W. R.</span>, jak i w odniesieniu do powódki <span class="anon-block">B. R. (1)</span>. Powołany przepis ustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Jest rozwiązaniem szczególnym, niepodlegającym wykładni rozszerzającej, wykluczającym stosowanie wszelkich uogólnień, wymagającym do swego zastosowania wystąpienia wyjątkowych okoliczności. Orzecznictwo i doktryna wypracowały stanowisko, iż do okoliczności branych pod uwagę przez sąd przy ocenie przesłanek zastosowania dyspozycji omawianego przepisu zaliczyć można nie tylko te związane z samym przebiegiem postępowania, lecz także dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony. Za trafny Sąd uznaje pogląd, zgodnie z którym sama sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej, nawet tak niekorzystna, że strona bez uszczerbku dla utrzymania własnego i członków rodziny nie byłaby w stanie ponieść kosztów, nie stanowi podstawy zwolnienia – na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> – z obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, chyba że na rzecz tej strony przemawiają dalsze szczególne okoliczności, które same mogłyby być niewystarczające, lecz łącznie z trudną sytuacją ekonomiczną wyczerpują znamiona wypadku szczególnie uzasadnionego. W ocenie sądu rejonowego na płaszczyźnie przedmiotowej sprawy okoliczności takowych brak.</p>
<p>W punkcie III i VI sąd rejonowy zasądził od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gryficach na rzecz adw. <span class="anon-block">M. T.</span> kwotę 4.428 zł oraz na rzecz adw. <span class="anon-block">B. K.</span> kwotę 4.428 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi <span class="anon-block">W. R.</span> i powódce <span class="anon-block">B. R. (1)</span> z urzędu. Na wskazaną powyżej kwotę złożyło się wynagrodzenie zawodowych pełnomocników ustanowionych dla powodów z urzędu w wysokości po 3.600 zł (którego wysokość ustalono w oparciu o treść § 11 pkt 8 w związku z § 8 pkt 7 Rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu) oraz kwota 828 zł tytułem podatku VAT.</p>
<p>Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód <span class="anon-block">W. R.</span> i zaskarżając go w części, tj. w zakresie punktu I i II, wniósł o:</p>
<p>1. przeprowadzenie kontroli w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 380)">art. 380 k.p.c.</a> postanowienia Sądu Rejonowego w Gryfiach:</p>
<p>a) z dnia 1 października 2018 roku o oddaleniu wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania powoda oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, ujętych w punkcie 4 pozwu, a także oddaleniu wniosku o przesłuchanie <span class="anon-block">W. R.</span> w charakterze strony oraz przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka <span class="anon-block">M. I.</span>, ujętego w punktach 2, 3 pisma z dnia 22 listopada 2017 r., a następnie jego uchylenie oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań powoda oraz ww. świadków na okoliczności wskazane w uzasadnieniu ww. pism,</p>
<p>b) z dnia 26 listopada 2018 r. o oddaleniu wniosku powoda o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków i pozwanych, zawartego w piśmie z dnia 1 października 2018 roku</p>
<p>a następnie jego uchylenie oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań pozwanych oraz ww. świadków na okoliczność wskazaną w tym piśmie;</p>
<p>2. zmianę zaskarżonego wyroku oraz orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu;</p>
<p>3. zasądzenie od strony pozwanej, a w przypadku oddalenia apelacji – od Skarbu Państwa, na rzecz pełnomocnika powoda kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu przed sądem II instancji z uwagi na ich nieuiszczenie ani w części ani w całości.</p>
<p>Skarżący zarzucił sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217;art. 217 § 2)">art. 217 § 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> poprzez oddalenie wniosków dowodowych strony powodowej zmierzających do wykazania warunków, w jakich doszło do nabycia przez pozwanego <span class="anon-block">M. B. (1)</span> nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> oraz niezaznajomienia się przez pozwanego z jego stanem faktycznym – pomimo iż ww. okoliczności były miarodajne dla oceny zasadności wytoczonego powództwa.</p>
<p>Apelację od wyroku sądu rejonowego wywiodła również powódka <span class="anon-block">B. R. (1)</span> i zaskarżając go w całości, wniosła o jego zmianę i uwzględnienie powództwa <span class="anon-block">B. R. (1)</span> w całości, ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego, o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji. Z daleko posuniętej ostrożności procesowej, apelująca wniosła o odstąpienie od obciążenia powódki kosztami procesu w przypadku oddalenia apelacji, oraz o przyznanie na rzecz pełnomocnika powódki z urzędu kosztów za pomoc prawną udzieloną powódce z urzędu, za postępowanie przed sądem II instancji, albowiem nie zostały one uiszczone ani w całości ani w żadnej części. Nadto na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 380)">art. 380 k.p.c.</a> apelująca wniosła o rozpoznanie postanowień sądu I instancji w przedmiocie oddalenia wniosków dowodowych o przesłuchanie zawnioskowanych przez powódkę świadków oraz stron.</p>
<p>Apelująca zarzuciła sądowi I instancji:</p>
<p>1.
naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> poprzez błędne przyjęcie, iż wyrok kamy wydany przez Sąd Szczecin-Centrum w Szczecinie, V Wydział Karny z dnia 02.03.2010 r. sygn. akt: V K 110/09 wiąże w postępowaniu cywilnym w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącym nabycia do majątku wspólnego <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">B. R. (1)</span> nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span>, oznaczonej numerem <span class="anon-block">działki ewidencyjnej nr (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Gryficach, V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą o numerze (...)</span>, podczas gdy przedmiotowy wyrok skazujący do umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 18.02.2004 r., a więc czynności późniejszej,</p>
<p>2.
naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 365;art. 365 § 1)">art. 365 § 1 k.p.c.</a>, poprzez przyjęcie, iż prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 18.03.2013 r., sygn. akt: I C 212/10 wydany z powództwa <span class="anon-block">A. R.</span> stanowi przeszkodę dla badania tego, czy przedmiotowa nieruchomość położona w <span class="anon-block">P.</span> stanowiła składnik majątku wspólnego <span class="anon-block">B. R. (1)</span> i <span class="anon-block">W. R.</span>, co stanowiło podstawę interwencji głównej powódki w sprawie niniejszej,</p>
<p>3.
naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217;art. 217 § 1;art. 217 § 3)">art. 217 § 1 i 3 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 299)">art. 299 k.p.c.</a>, polegając bezzasadnym oddaleniu wniosków dowodowych w postaci zawnioskowanych przez powódkę świadków, a także dowodu z przesłuchania stron, w sytuacji, w której przeprowadzenie tych dowodów było niezbędne dla ustalenia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w szczególności ustalenia uchylenia się przez powódkę od skutków prawnych złożonego przez siebie oświadczenia woli o zawarciu umowy majątkowej małżeńskiej, co skutkowało nierozpoznaniem istoty sprawy przez sąd I instancji,</p>
<p>4.
naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 6)">art. 6 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>, poprzez przyjęcie, iż powód <span class="anon-block">M. B. (1)</span> działał w dobrej wierze nabywając przedmiotową nieruchomość, sytuacji w której nie zapoznał się on należycie ze stanem prawnym ani faktycznym przed jej nabyciem, w szczególności nigdy nie był obecny na jej terenie, nigdy nie zajmował się żadnymi kwestiami z nią związanymi itp.</p>
<p>5.
naruszeniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art 102 k.p.c.</a> poprzez obciążenie powódki kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego, w sytuacji, w której zgodnie z zasadami słuszności zasadnym było odstąpienie <span class="anon-block">B. R. (1)</span> od obciążania jej kosztami procesu ze względu na jej bardzo trudną sytuację majątkową i osobistą.</p>
<p>W odpowiedzi na apelację pozwany <span class="anon-block">M. B. (1)</span> wniósł o oddalenie apelacji <span class="anon-block">W. R.</span> oraz zasądzenie od <span class="anon-block">W. R.</span> na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.</p>
<p>W odpowiedzi na apelację powódki <span class="anon-block">B. R. (1)</span> pozwany <span class="anon-block">M. B. (1)</span> wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.</p>
<p>W odpowiedzi na apelacje <span class="anon-block">W. R.</span> i <span class="anon-block">B. R. (1)</span> pozwana <span class="anon-block">A. R.</span> wniosła o oddalenie obu apelacji w całości oraz zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych od każdego apelującego w każdej ze spraw.</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Wywiedzione w niniejszej sprawie apelacje <span class="anon-block">W. R.</span> i <span class="anon-block">B. R. (1)</span> nie zasługują na uwzględnienie.</p>
<p>Wstępnie zauważenia wymaga, że sąd rejonowy prawidłowo zgromadził w niniejszej sprawie materiał dowodowy, a następnie dokonał jego niewadliwej oceny zgodnej z wymogami stawianymi na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> W konsekwencji ustalił stan faktyczny, odpowiadający treści tych dowodów, który sąd odwoławczy przyjął za własny. W sytuacji bowiem, gdy sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zgromadzonego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, nie musi już powtarzać dokonanych ustaleń, gdyż wystarczy stwierdzenie, że przyjmuje je za własne (tak SN w wyrokach: z dnia 19 października 2017 r., II PK 292/16, LEX nr 2426549 oraz z dnia 16 lutego 2017 r., I CSK 212/16, LEX nr 2294410; a także postanowieniach: z dnia 23 lipca 2015 r., I CSK 654/14, LEX nr 1781773; dnia 26 kwietnia 2007 r., II CSK 18/07, LEX nr 966804 oraz z dnia 10 listopada 1998 r., III CKN 792/98,OSNC 1999, Nr 4, poz. 83).</p>
<p>Jednocześnie na podstawie tak prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych sąd I instancji dokonał trafnej oceny zasadności żądania pozwu pod kątem właściwych przepisów prawa materialnego, słusznie stwierdzając w tym zakresie, że zarówno powództwo <span class="anon-block">W. R.</span>, jak i powództwo interwencyjne <span class="anon-block">B. R. (1)</span> nie zasługiwały na uwzględnienie i podlegały oddaleniu.</p>
<p>Godzi się zauważyć, iż powód <span class="anon-block">W. R.</span> w tym postępowaniu domagał się, aby w dziale II <span class="anon-block">księgi wieczystej o nr (...)</span> prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gryficach dla nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, wpisać – zamiast <span class="anon-block">M. B. (1)</span> – <span class="anon-block">W. R.</span>. Powód powoływał się pozorność czynności prawnej w postaci darowizny dokonanej na rzecz córki <span class="anon-block">A. R.</span>, jak również dodatkowo podniósł kwestię odwołania tej darowizny.</p>
<p>Interwenientka <span class="anon-block">B. R. (1)</span> domagała się natomiast zasądzenia na jej rzecz od <span class="anon-block">W. R.</span> kwoty 13.000 zł tytułem zwrotu połowy uzyskanych przez pozwanego w okresie 2007 – 2017 roku pożytków z rzeczy wspólnej. Ponadto usunięcia niezgodności pomiędzy stanem prawnym ujawnionym w księdze prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gryficach za numerem <span class="anon-block"> (...)</span> dla nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> rzeczywistym stanem prawnym poprzez nakazanie wpisania w dziale II księgi wieczystej w miejsce <span class="anon-block">M. B. (1)</span> – współwłaścicieli <span class="anon-block">B. R. (1)</span> i <span class="anon-block">W. R.</span> w udziałach po ½ części. Powódka podnosiła, iż nieruchomość w <span class="anon-block">P.</span> w dacie dokonania przez <span class="anon-block">W. R.</span> rozporządzeń stanowiła składnik majątku wspólnego jej i byłego męża <span class="anon-block">W. R.</span>, zaś oświadczenie woli o ustanowieniu z <span class="anon-block">W. R.</span> rozdzielności majątkowej złożyła pod wpływem błędu.</p>
<p>Trafnie sąd I instancji uznał, że oba powyższe żądania zasadzały się na twierdzeniu, iż pozwana <span class="anon-block">A. R.</span> nie była uprawniona do skutecznego i ważnego rozporządzenia przedmiotową nieruchomością na rzecz pozwanego <span class="anon-block">M. B. (1)</span>, a w konsekwencji zasadnie sąd rejonowy przyjął, że powyższe żądania znajdowały swą podstawę prawną w regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 10;art. 10 ust. 1)">art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece</a> (dalej: u.k.w.h.) stanowiącego, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.</p>
<p>Przez stan prawny nieruchomości należy rozumieć stan odnoszących się do praw wpisanych w działach II, III i IV księgi wieczystej, a rzeczywisty stan prawny nieruchomości to stan zgodny z prawem materialnym. W przypadku niezgodności pomiędzy stanem prawnym nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, możliwe jest usunięcie tej niezgodności przez wytoczenie powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W wyniku uwzględnienia żądania określonego w art. 10 ust. 1 u.k.w. nastąpi obalenie domniemania przewidzianego w art. 3 ust. 1 i 2 u.k.w. - w myśl którego, domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone nie istnieje - oraz ujawnienie w księdze wieczystej aktualnego stanu prawnego (J. Pisuliński, w: J. Pisuliński (red.), Ksiegi wieczyste i hipoteka, s. 254-300).</p>
<p>Celem powództwa przewidzianego w art. 10 u.k.w.h. jest wzruszenie domniemania wynikającego z art. 3 u.k.w.h., co może nastąpić w oparciu o wszelkie dowody, zważywszy, że rozpoznawane w tym procesie żądanie zmierza do ustalenia wprost przez sąd istnienia prawa powoda lub nieistnienie tego prawa po stronie pozwanego (por. wyroki SN: z dnia 10 września 2009 r., V CSK 69/09, niepubl.; z dnia 25 stycznia 2012 r., V CSK 51/11, OSNC 2012/6/78). Jak trafnie zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r. (V CSK 189/10, LEX nr 1108520), „powództwo przewidziane w art. 10 u.k.w.h. służy ochronie interesu osoby nie wpisanej lub błędnie wpisanej do księgi wieczystej a jego hipotezą objęte są wszystkie możliwe stany faktyczne, których stwierdzenie prowadzi do niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Podstawą takiego powództwa może być zatem także twierdzenie, że umowy przenoszące własność nieruchomości i stanowiące podstawę wpisu prawa własności do księgi wieczystej, były nieważne”.</p>
<p>Innymi słowy, ustalenie przez sąd, że umowa zbycia danej nieruchomości jest nieważna powoduje, że kupujący nie nabywa prawa własności nieruchomości, bez względu na to, czy dokonując tej czynności pozostawał on w dobrej wierze w rozumieniu art. 5 i art. 6 u.k.w.h.</p>
<p>Zarzuty apelacji powoda <span class="anon-block">W. R.</span> koncentrowały się na oddaleniu przez sąd rejonowy wniosków dowodowych strony powodowej zmierzających do wykazania warunków, w jakich doszło do nabycia przez pozwanego nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> oraz niezaznajomienia się przez pozwanego z jej stanem faktycznym. Zarzuty apelacji powódki <span class="anon-block">B. R. (1)</span> natomiast dotyczyły przyjęcia przez sąd I instancji, iż wyrok karny wydany w sprawie V K 110/09 wiąże w postępowaniu cywilnym w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego nabycia do majątku wspólnego powodów nieruchomości w <span class="anon-block">P.</span>, przyjęcia, iż wyrok wydany w sprawie I C 212/10 stanowi przeszkodę do badania tego, czy nieruchomość w <span class="anon-block">P.</span> stanowiła składnik majątku wspólnego powodów, oddalenia przez sąd I instancji wniosków dowodowych mających na celu w szczególności ustalenie uchylenia się przez powódkę od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli o zawarciu umowy majątkowej małżeńskiej, niezastosowania przez sąd I instancji zasady słuszności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>) oraz przyjęcia, że pozwany <span class="anon-block">M. B. (1)</span> działał w dobrej wierze nabywając nieruchomość w <span class="anon-block">P.</span>.</p>
<p>Odnosząc się do powyższego sąd okręgowy nade wszystko wskazuje, iż w pełni podziela stanowisko sądu rejonowego co do wykładni <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11</a> zd. pierwsze <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a>, zgodnie z którym ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym.</p>
<p>Powyższy przepis określa prejudycjalność, czyli moc wiążącą prawomocnych wyroków karnych skazujących, stanowiącą odstępstwo od zasady bezpośredniości, swobodnej oceny dowodów i niezawisłości sędziego.</p>
<p>Sąd cywilny związany jest tylko ustaleniami dotyczącymi popełnienia przestępstwa – a więc okolicznościami składającymi się na jego stan faktyczny, czyli osobą sprawcy, przedmiotem przestępstwa oraz czynem przypisanym oskarżonemu – które znajdują się w sentencji wyroku. Oznacza to, że sąd – rozpoznając sprawę cywilną – musi przyjąć, że skazany popełnił przestępstwo przypisane mu wyrokiem karnym (wyrok SN z dnia 14 kwietnia 1977 r., IV PR 63/77, LEX nr 7928). W postępowaniu cywilnym pozwany nie może bronić się zarzutem, że nie popełnił przestępstwa, za które wcześniej został skazany prawomocnym wyrokiem wydanym w postępowaniu karnym, ani też że przestępstwem tym nie wyrządził szkody. Związanie dotyczy ustalonych w sentencji wyroku znamion przestępstwa, a także okoliczności jego popełnienia, dotyczących czasu, miejsca, poczytalności sprawcy itp. Wszelkie inne ustalenia prawomocnego, skazującego wyroku karnego, wykraczające poza elementy stanu faktycznego przestępstwa, nie mają mocy wiążącej dla sądu cywilnego, nawet jeśli są zawarte w sentencji wyroku. Nie są wiążące okoliczności powołane w uzasadnieniu wyroku. Nie można też traktować uzasadnienia wyroku karnego czy jego fragmentów jako dokumentu ze wszystkimi skutkami procesowymi, jakie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeks postępowania cywilnego</a> wiąże z dokumentami urzędowymi – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244;art. 252)">art. 244 i 252</a>. Sąd cywilny może więc czynić własne ustalenia w zakresie okoliczności, które nie dotyczą popełnienia przestępstwa, mimo że pozostają w związku z przestępstwem. Ustalenia te mogą różnić się od tych, których dokonał sąd karny (wyrok SN z dnia 17 czerwca 2005 r., III CK 642/04, LEX nr 177207, oraz wyrok SN z dnia 6 marca 1974 r., II CR 46/74, OSP 1975, z. 3, poz. 63).</p>
<p>W niniejszej sprawie powód <span class="anon-block">W. R.</span> wyrokiem Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 2 marca 2010 roku (sygn. akt V K 110/09) został uznany za winnego tego, że w dniu 18 lutego 2004 roku w <span class="anon-block">S.</span>, w Kancelarii Notarialnej notariusz <span class="anon-block">D. P.</span>, posługując się pełnomocnictwem w formie aktu notarialnego z dnia 11 grudnia 2000 roku Rep. A <span class="anon-block">(...)</span> udzielonym mu przez swą córkę <span class="anon-block">A. R.</span>, o którym wiedział, że zostało ono skutecznie odwołane w dniu 10 lutego 2004 roku wyłudził podstępnie od notariusza <span class="anon-block">D. P.</span> poświadczenie nieprawdy w postaci aktu notarialnego Rep. A <span class="anon-block"> (...)</span>, w którym wskazano, iż działa on jako pełnomocnik <span class="anon-block">A. R.</span> i jednocześnie przywłaszczył na rzecz swej matki <span class="anon-block">H. R.</span> prawa majątkowe <span class="anon-block">A. R.</span> w ten sposób, że przed ww. notariuszem złożył w imieniu <span class="anon-block">A. R.</span> oświadczenie o sprzedaży na rzecz <span class="anon-block">H. R.</span>:</p>
<p>- udziału w nieruchomości położonej w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">Pl. (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Szczecinie prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą KW (...)</span>,</p>
<p>- nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span>, dla której Sad Rejonowy w Gryficach prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą KW (...)</span> oraz</p>
<p>- nieruchomości położonej w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Szczecinie prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą KW (...)</span> za kwotę 1.224.000 zł, która to należność nie została przekazana <span class="anon-block">A. R.</span>, w wyniku czego <span class="anon-block">H. R.</span> oświadczyła, że nabywa wskazane prawa majątkowe, a notariusz <span class="anon-block">D. P.</span> sporządziła akt notarialny Rep. A <span class="anon-block"> (...)</span> dotyczący sprzedaży i nabycia wskazanych prawa majątkowych, czym działał na szkodę <span class="anon-block">A. R.</span>, to jest czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 272)">art. 272 k.k.</a> w zb. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 284;art. 284 § 1)">art. 284 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11 § 2 k.k.</a> i za występek ten na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294 § 1 k.k.</a> w zw. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 3)">art. 11 § 3 k.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 33;art. 33 § 2)">art. 33 § 2 k.k.</a> wymierzono oskarżonemu (powodowi <span class="anon-block">W. R.</span>) karę 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę 250 stawek dziennych określając wysokość stawki na 100 zł. Wykonanie orzeczonej kary na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 69;art. 69 § 1;art. 69 § 2)">art. 69 § 1 i 2 k.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 70;art. 70 § 1;art. 70 § 1 pkt. 1)">art. 70 § 1 pkt 1 k.k.</a> zostało warunkowo zawieszone na okres próby 4 lat.</p>
<p>Wyrokiem z dnia 26 października 2010 roku, zapadłym w wyniku rozpoznania apelacji oskarżonego i prokuratora od wyroku sądu I instancji, Sąd Okręgowy w Szczecinie utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (sygn. akt IV Ka 729/10).</p>
<p>Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 284;art. 284 § 1)">art. 284 § 1 k.k.</a>, karze pozbawienia wolności podlega ten, kto przywłaszcza sobie (…) cudze prawo majątkowe.</p>
<p>Według wypracowanego w doktrynie i orzecznictwie stanowiska, przez przywłaszczenie powszechnie rozumie się rozporządzenie jak swoją własnością cudzą rzeczą ruchomą lub cudzym prawem majątkowym, z wykluczeniem osoby uprawnionej (por. W. Świda (w:) I. Andrejew, W. Świda, W. Wolter, Kodeks karny..., s. 614; O. Górniok (w:) System Prawa Karnego..., t. 4, s. 409). Czynność wykonawcza polega na przywłaszczeniu rzeczy lub prawa, a zatem na postąpieniu z rzeczą tak jak właściciel, a z prawem majątkowym tak jak uprawniony (por. Górniok, Pleńska, Przestępstwa, s. 409–410). Przedmiotami czynności wykonawczej są cudza rzecz lub cudze prawo majątkowe. Określenie, że dana rzecz (prawo majątkowe) jest cudza, oznacza, że ma ona właściciela i jest nim inna osoba niż sprawca (por. Marek, Peczeniuk [w:] Marek, Pływaczewski, Peczeniuk, Kradzież, s. 45; Peiper, Komentarz, s. 543; Wojciechowski, Mienie, s. 295; Marek, Oczkowski [w:] <em>
<!-- -->System</em>, t. 9, s. 61). Przestępstw przeciwko mieniu, można się dopuścić tylko w odniesieniu do rzeczy stanowiących czyjąś własność.</p>
<p>Z powyższego wynika, iż znamieniem przestępstwa przywłaszczenia jest zabór (przywłaszczenie) rzeczy lub prawa majątkowego należącej do osoby trzeciej – w przedmiotowej sprawie nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> należącej do <span class="anon-block">A. R.</span>. Nie ulega wątpliwości, że nie jest dopuszczalne przywłaszczenie rzeczy własnej, tj. wykluczyć należy sytuację, w której powód <span class="anon-block">W. R.</span> mógłby zostać skazany przez sąd karny za przestępstwo polegające na przywłaszczeniu własnej rzeczy. W konsekwencji uznać należy, iż skazanie <span class="anon-block">W. R.</span> za czyn przywłaszczenia potwierdza stan prawny, iż nieruchomość stanowiąca <span class="anon-block">działkę numer (...)</span> położoną w <span class="anon-block">P.</span> stanowiła własność <span class="anon-block">A. R.</span>.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe sąd okręgowy wskazuje, iż zasadnie sąd rejonowy uznał, iż skoro sąd karny w prawomocnym wyroku skazującym <span class="anon-block">W. R.</span> ustalił, że przywłaszczył on na rzecz swojej matki <span class="anon-block">H. R.</span> prawa majątkowe <span class="anon-block">A. R.</span> (własność nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania), to sąd nie może w niniejszym postępowaniu czynić odmiennych ustaleń, w tym w szczególności nie może prowadzić postępowania dowodowego na okoliczności przeciwne, tj. że przedmiotowe prawo majątkowe nie należało do <span class="anon-block">A. R.</span>.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe, a w szczególności regulację zawartą w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> uznać należy, że prowadzenie postępowania dowodowego podważającego powyższą okoliczność jest niedopuszczalne. Zasadnie zatem sąd rejonowy trafnie oddalił wnioski dowodowe – głównie w postaci osobowych źródeł dowodowych – naprowadzane przez powodów <span class="anon-block">W. R.</span> i <span class="anon-block">B. R. (1)</span>, a w konsekwencji oba powództwa oddalił przyjmując, że to <span class="anon-block">A. R.</span> w dacie zawarcia umowy sprzedaży z <span class="anon-block">M. B. (1)</span> była właścicielem nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę (...)</span> położonej w <span class="anon-block">P.</span>, a więc była umocowana do tego, aby nieruchomość tę skutecznie zbyć na rzecz <span class="anon-block">M. B. (1)</span>.</p>
<p>Z powyższych względów sąd okręgowy oddalił również zgłoszony na rozprawie apelacyjnej przez pełnomocnika powódki <span class="anon-block">B. R. (1)</span> wniosek o przeprowadzenie dowodu z protokołów rozpraw w sprawie o sygn. akt III C 540/18.</p>
<p>Tożsame przyczyny legły u podstaw nieuwzględnienia wniosku <span class="anon-block">W. R.</span> o odroczenie rozprawy apelacyjnej. Powód w toku postępowania był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, zaś wszelkie argumenty mógł przywołać w toku postępowania. Twierdzenia o chęci przedstawienia nieokreślonych bliżej okoliczności w postępowaniu odwoławczym, po trwającym kilka lat kolejnym już procesie dotyczącym tej samej nieruchomości należy ocenić jako wyłącznie zmierzające do przewleczenia postępowania.</p>
<p>Jedynie marginalnie sąd okręgowy wskazuje, iż twierdzenia podnoszone w postępowaniu apelacyjnym przez powódkę <span class="anon-block">B. R. (1)</span> wskazujące na uchylenie się przez nią od skutków prawnych złożonego przez siebie oświadczenia woli o zawarciu umowy majątkowej małżeńskiej oraz sygnalizujące, iż nieruchomość położona w <span class="anon-block">P.</span> należy do majątku wspólnego powódki <span class="anon-block">B. R. (1)</span> i jej byłego męża <span class="anon-block">W. R.</span>, jawią się jako niewiarygodne. Sąd okręgowy zauważa, że powódka była przesłuchiwania w charakterze świadka w sprawie z powództwa <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">K.</span> przeciwko <span class="anon-block">Ł. R.</span>, <span class="anon-block">W. R.</span> i <span class="anon-block">A. R.</span> o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (sygn. akt I C 84/11). Pomimo obszernych zeznań <span class="anon-block">B. R. (1)</span>, które złożyła we wskazanej sprawie na rozprawie w dniu 7 września 2011 roku, nie sposób doszukać jakichkolwiek pretensji, które zgłaszałaby względem przedmiotowej nieruchomości w <span class="anon-block">P.</span>. W ocenie sądu okręgowego twierdzenia powódki zgłoszone w niniejszym postępowaniu stanowią wyłącznie nie zasługującą na aprobatę linię obrony przyjętą na potrzeby niniejszego postępowania.</p>
<p>Finalnie sąd okręgowy wskazuje, że nie było podstaw do zastosowania względem powodów regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>, zgodnie z którym, <em>
<!-- -->w </em>wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Cytowany przepis statuuje regułę słuszności w zakresie orzekania w przedmiocie kosztów procesu przewidując, iż sąd może w szczególnie uzasadnionych wypadkach odstąpić od obciążania strony kosztami postępowania strony przeciwnej. Ustawodawca nie wskazał, co należy rozumieć pod pojęciem „wypadku szczególnie uzasadnionego”. Przyjmuje się, iż przy ocenie wystąpienia przesłanek wynikających z w/w przepisu zwykle brane są pod uwagę zarówno takie okoliczności, które odnoszą się do faktów związanych z samym przebiegiem procesu, jak i takie, które dotyczą stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego. Przy czym przez fakty związane z samym przebiegiem procesu należy pojmować takie okoliczności jak np. podstawę oddalenia żądania, zgodność zamiarów stron w sprawach dotyczących stosunku prawnego, który może być ukształtowany tylko wyrokiem, szczególną zawiłość lub precedensowy charakter sprawy albo subiektywne przekonanie strony co do zasadności zgłoszonego roszczenia - trudne do zweryfikowania a limine, a ponadto sposób prowadzenia procesu przez stronę przegrywającą albo niesumienne lub oczywiście niewłaściwe postępowanie strony wygrywającej, która w ten sposób wywołała proces i koszty połączone z jego prowadzeniem (por. wyrok SA w Katowicach z dnia 18 lipca 2013 r., Lex nr 1349918).</p>
<p>Co istotne, zastosowanie dobrodziejstwa wynikającego z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> zależy od swobodnej decyzji sądu i związane jest z dyskrecjonalną władzą sędziowską, który dokonując kwalifikacji "wypadków szczególnie uzasadnionych" - uwzględniając okoliczności sprawy - powinien kierować się poczuciem własnej sprawiedliwości (por. postanowienia SN: z dnia 27 stycznia 2010 r., II CZ 87/09 oraz z dnia 17 kwietnia 2013 r., V CZ 130/12, LEX nr 1341731).</p>
<p>Bacząc na powyższe i kierując się poczuciem sprawiedliwości sąd okręgowy doszedł do przekonania, iż słusznie sąd I instancji nie znalazł podstaw do odstąpienia od tego, aby obciążać powodów <span class="anon-block">W. R.</span> i <span class="anon-block">B. R. (1)</span> kosztami procesu pozwanych <span class="anon-block">A. R.</span> i <span class="anon-block">M. B. (1)</span>. Nie ulega wątpliwości, że zasadą jest, iż strona przegrywająca zobowiązana jest do zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi procesowemu. Jednocześnie zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu tych kosztów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 108)">art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a>). Sad okręgowy, podobnie jak sąd rejonowy stoi na stanowisku, iż trudna sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej nie stanowi samodzielnej podstawy zwolnienia z obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> Jednocześnie w sprawie nie zachodzą inne szczególne okoliczności, które łącznie z trudną sytuacją ekonomiczną wyczerpywałyby znamiona wypadku szczególnie uzasadnionego. Powodowie generują liczne postępowania sądowe, dowolnie przedstawiając fakty stosownie do aktualnie prezentowanej linii. Zaznaczyć należy, że jest to już drugie postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej dotyczące tej samej nieruchomości. Ich działania skutkują koniecznością podjęcia obrony przez inne podmioty i generują ponoszenie przez nich kosztów.</p>
<p>Tak argumentując i nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, sąd okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> obie apelacje oddalił, o czym orzekł w punkcie 1. wyroku.</p>
<p>Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego znajduje odzwierciedlenie w punktach 2-5 wyroku i podstawę normatywną w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a>, zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Sąd okręgowy uznał, że apelujący <span class="anon-block">W. R.</span> i <span class="anon-block">B. R. (1)</span> przegrali postępowanie apelacyjne w całości, co obliguje ich do zwrotu na rzecz pozwanych poniesionych przez nich kosztów procesu. Koszty te ponieśli i wykazali pozwani <span class="anon-block">A. R.</span> i <span class="anon-block">M. B. (1)</span>. Na koszty te złożyło się wynagrodzenie zawodowych pełnomocników, których wysokość po 2.700 zł ustalono w oparciu o § 5 pkt 8 w zw. z § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015 r., poz. 1800 ze zm.).</p>
<p>Jedynie marginalnie wypada zauważyć, iż z przyczyn szeroko opisanych w przypadku rozstrzygnięcia o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego, sąd okręgowy uznał, iż nie zaistniała podstawa ku temu, by w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> odstąpić od obciążania powodów <span class="anon-block">W. R.</span> i <span class="anon-block">B. R. (1)</span> kosztami postępowania apelacyjnego pozwanych <span class="anon-block">A. R.</span> i <span class="anon-block">M. B. (1)</span>. Powyższe rozstrzygnięcie jest tym bardziej zasadne, jeżeli weźmie się pod uwagę, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że przekonanie strony o zasadności zajmowanego stanowiska, które w pewnych przypadkach może przemawiać za nieobciążaniem jej kosztami przegranego procesu przed sądem pierwszej instancji, przestaje być aktualne w postępowaniu apelacyjnym, gdyż strona ma możliwość zweryfikowania swojego stanowiska (por. postanowienia SN: z dnia 18 czerwca 2014 r., V CZ 40/14, LEX nr 1504594; z dnia 30 marca 2012 r., III CZ 13/12, LEX nr 1164738; z dnia 15 czerwca 2011 r., V CZ 24/11, LEX nr 898277 oraz z dnia 5 października 2011 r., IV CZ 48/11, LEX nr 1299203). Powodowie po zapoznaniu się z uzasadnieniem wyroku sądu powinni byli zmienić swe przekonanie o zasadności zajmowanego przezeń stanowiska, a kwestionując niekorzystny dlań wyrok, musieli uwzględnić konieczność ponoszenia związanych z tym konsekwencji procesowych, w tym obowiązek zwrotu stronie przeciwnej kosztów niezasadnie wszczętego postępowania apelacyjnego. Wobec braku okoliczności, które przemawiałyby za zastosowaniem względem powodów dobrodziejstwa <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>, obciążono ich kosztami instancji odwoławczej poniesionymi przez pozwanych.</p>
<p>W punkcie 6. i 7. sąd okręgowy zasądził od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gryficach na rzecz adwokata <span class="anon-block">B. M.</span> kwotę 2.214 zł oraz na rzecz adwokata <span class="anon-block">B. K.</span> kwotę 2.214 zł tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powodom <span class="anon-block">W. R.</span> oraz <span class="anon-block">B. R. (1)</span> z urzędu. Na wskazane kwoty złożyło się wynagrodzenie zawodowych pełnomocników ustanowionych dla powodów z urzędu w wysokości 1.800 zł (którego wysokość została ustalona w oparciu o treść § 11 pkt 8 w zw. z § 8 pkt 7 w zw. z § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu) oraz kwota 414 zł tytułem podatku VAT.</p>
<p>Marzenna Ernest Tomasz Szaj Katarzyna Longa
</p>
<p> Zarządzenia:</p>
<p>1.
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>2.
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>3.
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>4.
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>a)
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>b)
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>c)
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>5.
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p> <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
</div>