I C 3186/18

<p>Sygn. akt I C 3186/18</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->wyroku z dnia 30 wrze śnia 2019 r.</strong> </p> <p>Postanowieniem z 8 lutego 2018 r. wyłączono ze sprawy o sygn. I C 1669/17 o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego do odrębnego rozpoznania żądanie <span class="anon-block">G. T.</span> o ustalenie nieistnienia należności egzekwowanej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie <span class="anon-block">B. M.</span> prowadzącego pod sygn. akt Km 736/12 (pismo k. 95-96 w sprawie o sygn. akt I C 1669/17).</p> <p>W piśmie z dnia 4 marca 2019 r. pełnomocnik z urzędu powódki wskazał, że podtrzymuje żądanie o ustalenie jako żądanie samodzielne (<em> <!-- -->pismo k. 24</em>).</p> <p>Pozwany <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">T.</span> domagał się oddalenia powództwa. Pozwany wskazał, że podnoszone przez powódkę okoliczności były już przedmiotem badania w postępowaniu o zapłatę i w postępowaniu o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, a należność zasadzona nakazem zapłaty uwzględnia wszelkie wpłaty dokonane przez powódkę przed wydaniem nakazu zapłaty. W dodatku powódka nie ma interesu prawne w wytoczeniu powództwa o ustalenie (<em> <!-- -->odpowiedź na pozew k. 29-33</em>).</p> <p> <strong> <!-- -->S ąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>W dniu 14 grudnia 2001 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa <span class="anon-block">W.</span> wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym w sprawie o sygn. akt I Nc 5887/01, w którym nakazał pozwanym <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">G. T.</span> zapłacić solidarnie na rzecz <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 5.934,11 zł wraz z odsetkami ustawowymi za okres od 26 listopada 2001 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 2.119 zł tytułem kosztów procesu. Wyrokiem z dnia 18 lutego 2003 r., wydanym w sprawie I C 410/02, Sąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa w <span class="anon-block">W.</span>, uchylił nakaz zapłaty w stosunku do pozwanej <span class="anon-block">G. T.</span> i w tej części powództwo oddalił. W dniu 5 stycznia 2005 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, w sprawie o sygn. akt V Ca 1764/04, zmienił wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa w <span class="anon-block">W.</span>, w ten sposób, że nakaz zapłaty z dnia 14 grudnia 2001 r. w stosunku do <span class="anon-block">G. T.</span> utrzymał w mocy oraz zasądził od niej na rzecz <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 1.074,70 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje. Postanowieniem z dnia 29 marca 2005 r. powyższemu tytułowi egzekucyjnemu została nadana klauzula wykonalności, uprawniająca wierzyciela do egzekucji w całości (<em> <!-- -->okoliczności bezsporne</em>).</p> <p>Postanowieniem z dnia 6 października 2011 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, w sprawie o sygn. akt I Co 602/11, nadał klauzulę wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu w sprawie I Nc 58871/01 przeciwko małżonkowi dłużnika tj. <span class="anon-block">R. T.</span>, z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością ustawową. W dniu 27 marca 2012 r. w/w tytułowi egzekucyjnemu została nadana klauzula wykonalności (<em> <!-- -->okoliczności bezsporne</em>).</p> <p>Powyższy stan faktyczny nie był sporny między stronami, a Sąd dokonał ustaleń faktycznych w sprawie na podstawie twierdzeń stron przyznanych wprost i niezaprzeczonych przez stronę przeciwną, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 229)">art. 229 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">230 k.p.c.</a> </p> <p>Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań <span class="anon-block">D. M.</span> oraz dowodu z przesłuchania stron z ograniczeniem do przesłuchania powoda, a także dowodów znajdujących się w aktach spraw I C 410/02 i I Co 602/11, albowiem okoliczności, na jakie zostały powołane wskazane dowody, były już badane przez Sąd w sprawie o sygn. akt I C 410/02, wobec czego nie mogły podlegać ponownemu rozważaniu ani tym bardziej odmiennej ocenie, niż ta która legła u podstaw wyroku w sprawie o sygn. I C 410/02, o czym szerzej w dalszej części rozważań.</p> <p> <strong> <!-- --> S ąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Na wstępie należy zauważyć, że żądanie ustalenia nieistnienia należności powódki, zawarte w pkt 2 pisma procesowego z dnia 31 października 2017 r. zostało nieprawidłowo wyłączone ze sprawy I C 1669/17, bowiem zostało zgłoszone w tamtej sprawie jako żądanie ewentualne. Niemniej zobowiązany do zajęcia stanowiska pełnomocnik z urzędu ustanowiony dla powódki w piśmie z dnia 4 marca 2019 r. oświadczył, że podtrzymuje w/w żądanie samodzielne.</p> <p>Przedmiotem żądania zgłoszonego w niniejszej sprawie było zatem ustalenie nieistnienia należności egzekwowanej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie <span class="anon-block">B. M.</span> prowadzącego pod sygn. akt Km 736/12. Powódka opierała swoje żądanie na zarzucie spełnienia świadczenia, które miało nastąpić jeszcze przed wytoczeniem powództwa w sprawie I C 410/02. Wskazywała, że pozwany nie uwzględnił tego, że otrzymał w całości kwotę, co do której prowadzi egzekucję wobec powódki. Zarzut spełnienia świadczenia był badany w sprawie o sygn. akt I C 410/02.</p> <p>Podstawę prawną zgłoszonego powództwa stanowił zatem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a>, zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa gdy ma w tym interes prawny.</p> <p>Interes prawny w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> występuje wówczas, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa; niepewność ta powinna być obiektywna tj. zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko subiektywna, tj. według odczucia powoda. Interes ten należy rozumieć jako potrzebę wprowadzenia jasności co do konkretnego prawa lub stosunku prawnego – w celu ochrony przed grożącym naruszeniem sfery uprawnień powoda (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 24 marca 1987 roku, III CRN 57/87, OSNPG 1987, Nr 7, poz.27). Takie rozumienie interesu prawnego, podlegającego badaniu na każdym etapie postępowania, wynika z prewencyjnego charakteru powództwa o ustalenie, które to cechy odpadają w razie możliwości podjęcia przez stronę akcji dalej idącej, polegającej na wytoczeniu sprawy o świadczenie. Wówczas bowiem stan niepewności w zakresie łączącego strony stosunku prawnego może być usunięty przez realizację konkretnego roszczenia w powództwie o świadczenie (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 września 1998 roku, I PKN 334/98, OSNAP z 1999 roku, nr 20, poz. 646).</p> <p>Zauważyć należy, że z zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 365)">art. 365 k.p.c.</a> Sąd orzekający był związany ustaleniami prawomocnego wyroku Sadu Okręgowego w Warszawie z 5 stycznia 2005 r. sprawie o sygn. akt V Ca 1764/04 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa w <span class="anon-block">W.</span> w sprawie o sygn. akt I C 410/02. Powódka, na której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art.6 k.c.</a> spoczywał ciężar dowodu, nie wykazała natomiast ani nawet nie twierdziła, by po wydaniu tego wyroku nastąpiły zdarzenia, które doprowadziły do wygaśnięcia należności powódki względem pozwanego.</p> <p>Zauważyć należy, że powaga rzeczy osądzonej rozciąga się również na motywy wyroku w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia, niezbędne do określenia jego zakresu. W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku.</p> <p>Z tych względów okoliczności wskazywane przez powódkę, a istniejące przed wydaniem wyroku w sprawie I C 410/02, a to że zobowiązanie w stosunku do pozwanego zostało spełnione przed wytoczeniem powództwa prowadzonego przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa w <span class="anon-block">W.</span>, jako ocenione już w tej w sprawie i stanowiące podstawę faktyczną wydanego rozstrzygnięcia, nie podlegały ponownemu rozważaniu ani tym bardziej odmiennej ocenie, niż ta która legła u podstaw wyroku sądu I i II instancji.</p> <p>W tym stanie rzeczy uznać należało, że powódka nie wykazała istnienia interesu prawnego w żądaniu nieistnienia opisanego w pozwie zobowiązania, brak bowiem interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie osoby, której prawa zostały stwierdzone w innym postępowaniu. O występowaniu interesu prawnego może być mowa, gdy istnieje niepewność stanu prawnego. Niepewności takiej nie było w niniejszej sprawie, gdyż w innym postępowaniu prawomocnie przesądzone został los dokonywanych przez powódkę wpłat na poczet zadłużenia objętego powództwem.</p> <p>Wobec powyższego, powództwo jako niezasadnie podlegało oddaleniu.</p> <p>Sąd oddalił wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, mając na uwadze, że sprawa niniejsza niezasadnie została wyłączona ze sprawy I C 1669/17, mimo że została zgłoszona jako żądanie ewentualne. Wobec powyższego sąd nie pobierał od powódki opłaty od pozwu, a pełnomocnik z urzędu działał na podstawie upoważnienia udzielonego mu w sprawie głównej. Tym samym w ocenie Sądu kwota przyznana pełnomocnikowi ustanowionemu dla powódki z urzędu w sprawie o sygn. I C 1669/17 obejmowała również wynagrodzenie pełnomocnika za czynności podjęte w ramach dochodzenia roszczenia ewentualnego, zwłaszcza że roszczenie to opierało się na tych samych zarzutach i okolicznościach faktycznych. Co więcej nakład pracy pełnomocnika z urzędu pozwanej był niewielki, sprowadzał się tylko do złożenia krótkiego pisma, w którym oświadczył, że podtrzymuje żądanie jako samodzielne (k. 24) oraz stawienia się na rozprawie substytuta pełnomocnika.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w wyroku.</p> <p> <span class="anon-block">W.</span>, dnia 21 października 2019 r.</p> <p> <em> <!-- -->s ędzia Dominika Podpora</em> </p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>1.  Odpis wyroku z uzasadnieniem proszę doręczyć pełn. powoda,</p> <p>2.  Wezwać pełn. pozwanego do uzupełnienia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem poprzez jego podpisanie oraz uiszczenie opłaty w kwocie 100 zł – w terminie tygodnia.</p> </div>