II K 242/18

<p>Sygn. akt IIK 242/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 22 października 2019 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Mrągowie, II Wydział Karny w składzie:</p> <p>Przewodniczący: Sędzia Wojciech Szałachowski</p> <p>Protokolant: p.o. sekr. sądowego <span class="anon-block">K. S.</span> </p> <p>w obecności prokuratora Prok. Rej. w <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">B. K.</span> </p> <p>po rozpoznaniu dnia 15/10/2019 r. sprawy</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">K. K.</span> syna <span class="anon-block">R.</span> i <span class="anon-block">J. z domu K.</span>,</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">ur. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, </strong> </p> <p>oskarżonego o to, że:</p> <p>W okresie od 25 sierpnia 2017 roku do 31sierpnia 2017 roku w <span class="anon-block">I.</span> i w <span class="anon-block">O.</span>, w korespondencji kierowanej do <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">R. K.</span>, cenzurowanej przez prokuratora, znieważył funkcjonariusza publicznego, prokuratora Prokuratury Rejonowej <span class="anon-block">O.</span> – <span class="anon-block">P.</span> w <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">A. J.</span>, podczas i w związku z pełnieniem przez nią obowiązków służbowych, związanych z nadzorowaniem śledztwa o sygn. PR 1 Ds. 119.2017, używając pod jej adresem określeń powszechnie uznanych za obelżywe,</p> <p> <strong> <!-- -->tj. o przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 226;art. 226 § 1)">art. 226 § 1 k.k.</a> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->O R Z E K A :</strong> </p> <p>I. Oskarżonego <strong> <!-- --> <span class="anon-block">K. K.</span> </strong>uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 226;art. 226 § 1)">art. 226 § 1 k.k.</a> skazuje go na <strong> <!-- -->karę grzywny w rozmiarze 100 (stu) stawek dziennych ustalając wysokość stawki na 50 (pięćdziesiąt) złotych;</strong> </p> <p>II. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 627)">art. 627 k.p.k.</a> zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 500 złotych tytułem opłaty i obciąża go pozostałymi kosztami sadowymi;</p> <p>III. Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. <span class="anon-block">E. B.</span> <strong> <!-- -->kwotę <span class="anon-block"> (...)</span>,20 (jeden tysiąc trzydzieści trzy 20/100) złotych</strong> brutto tytułem wynagrodzenia za obronę wykonywana z urzędu.</p> <p>Sygn. akt II K 242/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd ustalił, co następuje:</p> <p>Prokuratora Rejonowa <span class="anon-block">O.</span> – <span class="anon-block">P.</span> w <span class="anon-block">O.</span> nadzorowała postępowanie przygotowawcze w sprawie o sygn. akt PR 1 Ds. 119.2017 przeciwko między innymi oskarżonemu <span class="anon-block">K. K.</span>. W toku tego postępowania w dniu 15 marca 2017 roku <span class="anon-block">K. K.</span> został tymczasowo aresztowany i osadzony w Zakładzie Karnym w <span class="anon-block">B.</span>. Referentem w powyższej sprawie była prokurator Anna Grygo-Janusz i to ona właśnie wydawała wszelkie decyzje związane z tym postepowaniem, w tym także, zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 ()">kodeksu karnego wykonawczego</a>, cenzurowała korespondencję kierowaną przez podejrzanego i do podejrzanego <span class="anon-block">K. K.</span>.</p> <p>W sierpniu 2017 roku prokurator Anna Grygo-Janusz wyraziła zgodę, na wniosek Sądu Rejonowego w Iławie, na przetransportowanie <span class="anon-block">K. K.</span> do Zakładu Karnego w <span class="anon-block">I.</span>. Tam też, w dniu 25 sierpnia 2017 roku, oskarżony <span class="anon-block">K. K.</span> sporządził list adresowany do swoich rodziców <span class="anon-block">R.</span> i <span class="anon-block">J. K.</span>. List ten wpłynął do cenzury do prokuratury Rejonowej <span class="anon-block">O.</span> – <span class="anon-block">P.</span> w <span class="anon-block">O.</span>, a następnie został ocenzurowany przez prokurator Annę Grygo-Janusz, przez co zapoznała się ona z jego treścią.</p> <p>W powyższym liście oskarżony <span class="anon-block">K. K.</span> opisywał okoliczności faktyczne, czynności procesowe oraz sposób prowadzenia toczącego się przeciwko niemu postępowania przez nadzorującego go prokuratora. W treści użył wobec <span class="anon-block">A. J.</span> określeń „koślawa prokuratora”, „koślawiec” i „koślawy śledczy” (odpowiednio k. 8, 9, 10v). Zawarł w nim nadto sformułowanie, że „każda łajza, która dołożyła rękę do mojego aresztowania bez wątpienia spotka się ze mną w Sądzie, począwszy od prokuratorki, a skończywszy na <span class="anon-block">J.</span>” (d. k. 7-17).</p> <p>Podczas cenzurowania korespondencji podejrzanego <span class="anon-block">K. K.</span>, która to czynność miała miejsce w okresie między 25 sierpnia 2017 roku a 31 sierpnia 2017 roku, referent sprawy, prokurator Anna Grygo – Janusz wydała zarządzenie o zatrzymaniu korespondencji „z uwagi na treści, które mogły wskazywać na bezprawne działania mogące zaistnieć w tym postępowaniu” (vide zeznania pokrzywdzonej k. 323).</p> <p>List wraz ze stosowną informacją pokrzywdzona przekazała do wiadomości Prokuratorowi Rejonowemu w Olsztynie, ten we własnym zakresie przekazał ją Prokuratorowi Okręgowym w Olsztynie (vide k. 18) i w rezultacie 7 listopada 2017 roku przyjęto od pokrzywdzonej ustne zawiadomienie o przestępstwie, przy czym 24 listopada 2017 roku wszczęto dochodzenie, zaś 10 stycznia 2018 roku przedstawiono oskarżonemu zarzut jak w akcie oskarżenia (vide k. 26)</p> <p>Oskarżony <span class="anon-block">K. K.</span> nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Wyjaśnił, że list stanowił prywatną korespondencję wysłaną do rodziców oraz, że treści w nim zawarte były wynikiem frustracji z powodu pozbawienia wolności. Wskazał nadto, że nie chciał aby list ten dotarł do pokrzywdzonej. Jednocześnie stwierdził, że określenie „koślawy” stanowiło ocenę prowadzonej postępowania, które jego zdaniem było oczywiście przewlekłe i całkowicie pozbawione dynamiki. Niezależnie od tego podał, że przeprasza Prokurator Annę Grygo – Janusz „jako osobę, człowieka i kobietę”, natomiast nie może przeprosić jako Prokuratora.</p> <p>W ocenie Sądu wina oskarżonego nie budzi żadnych wątpliwości i znajduje pełne odzwierciedlenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym.</p> <p>Ocena taka wynika z wszelkich okoliczności przedmiotowych i podmiotowych.</p> <p>Odnosząc się do ustawowych znamion występku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 226;art. 226 § 1)">art. 226 § 1 k.k.</a> wskazać, należy, że jakkolwiek <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kodeks karny</a> nie wskazuje definicji legalnej pojęcia zniewagi, to jednakże doktryna i orzecznictwo wskazują na spójną jego wykładnię. Przede wszystkim zniewaga jest przestępstwem skierowanym przeciwko godności osobistej człowieka, o tym zaś, czy takie działanie miało charakter znieważający decydują dominujące w społeczeństwie oceny i normy natury obyczajowej.</p> <p>Odnosząc się do poszczególnych zwrotów użytych przez oskarżonego, należy wprost wskazać, że określenia „koślawiec”, „koślawy śledczy”, „koślawa prokuratorka” wprost zmierzały do poniżenia funkcjonariusza publicznego, w sposób oczywisty umniejszały jego godność i poważanie i w rezultacie słowa te zmierzały do poniżenia funkcjonariusza publicznego.</p> <p>W tej sytuacji Sąd odmówił wiary wyjaśnieniom oskarżonego w tej ich części, w której wyjaśnia, że określenie koślawy w różnych jego odmianach odnosiło się do oceny prowadzonego postępowania (jego „koślawości”). Teza tego rodzaju nie może się ostać, choćby z tego powodu, że oskarżony raz to wyjaśnia, że „nie chciał, aby … list dotarł do pani prokurator”, gdy tymczasem w innej części wyjaśnień twierdzi, że był wynikiem frustracji osoby pozbawionej wolności. (vide k. 321).</p> <p>Tego rodzaju sformułowania znieważające, godzące w godność pokrzywdzonej, nabierają przy tym szczególnego znaczenia w kontekście stwierdzenia Prokurator Anny Grygo – Janusz, że „mam skoliozę i jestem garbata, jest to fakt” (vide k. 324).</p> <p>Reasumując należy uznać, że ocena charakteru tego rodzaju wypowiedzi jest ewidentnie niekorzystna dla oskarżonego, gdyż wypełnia znamiona przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 226;art. 226 § 1)">art. 226 § 1 k.k.</a> Zresztą, nie tylko dosłowna treść wypowiedzi wpływa na jej prawnokarną ocenę ale w równym stopniu istotna jest analiza treści innych, zawartych w otoczeniu właściwych zniewag. Nie można zapominać, że oskarżony formułował także inne określenia takie chociażby jak „każda łajza, która dołożyła rękę do mojego aresztowania bez wątpienia spotka się ze mną w Sądzie, począwszy od prokuratorki, a skończywszy na <span class="anon-block">J.</span>” (vide k. 10v) czy też „ja tę prokuratorkę dosłownie – dojadę” (k. 9). Te stwierdzenia, jak również ocena, że „tę prokuratorkę skręcili przestępcy zorganizowani” (vide k. 11) wprost przekonują, że oskarżony uwłaczał czci drugiego człowieka okazując mu pogardę, użył słów obraźliwych i w rezultacie okazał pogardę, nie zaś lekceważenie, a przy tym znieważył funkcjonariusza publicznego, co jest bezsporne.</p> <p>Odnosząc się do ustawowych znamion dotyczących znieważenia podczas i w związku z pełnieniem przez funkcjonariusza obowiązków służbowych należy zauważyć, że zdaniem Sądu, również bezsporne jest to, że czynność wykonawcza pozostaje w związku z pełnieniem przez <span class="anon-block">A. J.</span> obowiązków służbowych związanych z nadzorowaniem śledztwa.</p> <p>Z uwagi na konieczność kumulacji przesłanej niezbędnych do stwierdzenia, iż doszło do znieważenia funkcjonariusza publicznego „podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych” należy podkreślić, że funkcjonariusz, który jest znieważani w związku z wykonywaniem czynności służbowych, ale poza czasem ich pełnienia – nie podlega ochronie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 226;art. 226 § 1)">art. 226 § 1 k.k.</a> </p> <p>W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka znieważenia także „podczas pełnienia obowiązków służbowych”. Ocena taka wynika, z tego, że jakkolwiek znieważające wypowiedzi nie zostały przedstawione pokrzywdzonej bezpośrednio (ale w piśmie), to jednakże oskarżony, jako adwokat miał pełną świadomość tego, że list będzie podlegał cenzurze referenta sprawy. Działał więc z zamiarem popełnienia przestępstwa, co zresztą wskazał w swoich wyjaśnieniach, wtedy gdy stwierdził, iż „prosiłem aby przeprowadziła ze mną konfrontację czynności”. Z drugiej strony należy też wskazać, że konsekwencje działania oskarżonego wywołały rzeczywiste zagrożenie dla dóbr chronionych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 226;art. 226 § 1)">art. 226 § 1 k.k.</a> w tym także dla niezakłóconego działania organu państwowego. Wynika to wprost z zeznań pokrzywdzonej (vide k. 324 i dalej), która to jako prokurator poczuła się znieważona z uwagi na zarzuty, które godziły nie przede wszystkim w godność ale także w sferę związaną z obowiązkami zawodowymi, poprzez choćby nabycie statusu pokrzywdzonej i oderwania od właściwych czynności w śledztwie poprzez konieczność uczestniczenia w czynnościach procesowych ze swoim, jako pokrzywdzonej, udziałem.</p> <p>Reasumując, działanie oskarżonego wyczerpało ustawowe znamiona czynu, było zawinione, społecznie szkodliwe w stopniu wyższym niż wymagane z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 66;art. 66 § 1)">art. 66 § 1 k.k.</a> oraz bezprawne. Ocena materiału dowodowego jest ewidentnie niekorzystna dla oskarżonego.</p> <p>W tej sytuacji orzeczona wobec oskarżonego kara grzywny jest adekwatna do stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości czynu mu zarzucanego.</p> <p>O wynagrodzeniu za obronę z urzędu wykonywaną wobec oskarżonego Sąd orzekł po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820160124" title="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 (art. 29;art. 29 ust. 1)">art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 prawo o adwokaturze</a>.</p> <p>O kosztach orzeczono jak w punkcie II wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 627)">art. 627 k.p.k.</a> </p> </div>