II SAB/Wr 506/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda, Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek, Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2022 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. z/s w Lubinie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie zezwolenia na pracę typu A I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody D. do załatwienia sprawy z wniosku strony skarżącej; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Strona skarżąca (spółka działająca pod firmą M. sp. z o.o. z siedzibą w Lubinie), działając przy pomocy pełnomocnika, wniosła [...] skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postepowania przez Wojewodę D. (dalej: Wojewoda, organ administracji), polegającą na niedotrzymaniu terminów załatwienia sprawy z jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pracę typu A (dla obywatela Ukrainy) – złożonego [...]. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1 i art. 53 § 2b ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 wraz z późń. zm.) – dalej: p.p.s.a., strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 35 § 1- 3 i art. 36 § 1 k.p.a. Na tej podstawie wniosła o: 1) stwierdzenie, że Wojewoda D. dopuścił się bezczynności; 2) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie organu do niezwłocznego wydania decyzji w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia sądowego; 4) przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 5.000 złotych; 5) wymierzenie organowi grzywny w wysokości 500 złotych; 6) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz 7) zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. Strona skarżąca uzasadniła wnioski i zaprezentowała swoje stanowisko. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując na typowe przyczyny opóźnienia w procedowaniu w tego rodzaju sprawach. Przy piśmie z [...] Wojewoda przedłożył decyzję z [...], którą umorzył na wniosek strony skarżącej postępowanie administracyjne objęte niniejszą skargą. Ponadto organ przedłożył pismo strony skarżącej z [...] w sprawie cofnięcia wniosku o udzielenie zezwolenia na pracę typu A z uwagi na podjęcie przez obywatela Ukrainy pracy w innej firmie. Jednocześnie spółka wskazała w tym piśmie, że z uwagi na zaistniałą sytuację wnosi o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania wnioskowanego zezwolenia. Spółka wniosła również o przyznanie od organu sumy pieniężnej w podwyższonej kwocie, tj. 10.000 zł, co uzasadniła utratą pracownika wynikającą z opieszałości organu i związanymi z nią ogromnymi stratami moralnymi i finansowymi. W pozostałym zakresie strona podtrzymała wszystkie zarzuty i wnioski skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postepowania przez Wojewodę D. w sprawie z wniosku strony skarżącej o wydanie decyzji w przedmiocie zezwolenia na pracę typu A okazała się uzasadniona, albowiem z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 ani w terminie wskazanym w art. 36 k.p.a. Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. W myśl tego przepisu bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. "Przewlekłość postępowania" została natomiast zdefiniowana przez ustawodawcę w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Zgodnie z zasadą szybkości i prostoty postępowania, wyrażoną w art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, (art. 12 § 1 k.p.a.). Przepisy art. 35, które stanowią doprecyzowanie tej zasady, wyraźnie określając terminy, w jakich sprawa powinna być załatwiona – sprawy, które nie wymagają zebrania materiału dowodowego, mają zostać rozpoznane niezwłocznie (§ 2), w sprawach, w których konieczne jest zgromadzenie dowodów, rozstrzygnięcie powinno zapaść w ciągu miesiąca, a w sprawie szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że mamy w niej do czynienia zarówno z bezczynnością jak i powyżej rozumianą przewlekłością postępowania, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że [...] strona skarżąca wniosła do Wojewody wniosek w przedmiotowej sprawie. Po jego złożeniu spółka nie otrzymała od organu oficjalnej informacji w przedmiocie przewidywanego terminu zakończenia postępowania czy też wystąpienia ewentualnych braków formalnych w złożonym wniosku. Dnia [...] wnioskodawczyni zwróciła się z prośbą do organu o udzielenie informacji w sprawie. Pozostało ono bez odpowiedzi. Miesiąc później, [...] profesjonalny pełnomocnik strony skarżącej wywiódł przedmiotową skargę. Dnia [...] Wojewoda wystosował wezwanie do strony skarżącej w którym to stwierdził zaistnienie braków formalnych takich jak: błędne podanie telefonu i adresu poczty elektronicznej pełnomocnika zamiast numeru telefonu pracodawcy oraz brak aktualnego zaświadczenia z ZUS-u o niezaleganiu w opłacaniu składek, bądź decyzji o odroczeniu, umorzeniu lub rozłożeniu na raty składek na ubezpieczenia społeczne. Jednocześnie wezwał do ich uzupełnienia w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem wydania decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Powyższe ustalenia wskazują, że organ pozostawał w sprawie opieszały, naruszając w ten sposób zasady i terminy określone w art. 35, art. 36 oraz w art. 8 i art. 12 k.p.a. Okres zwłoki organu, który od daty złożenia wniosku w przedmiocie wydania zezwolenia na pracę typu A, tj. [...] do dnia [...] nie podejmował w sprawie jakichkolwiek czynności, przekracza maksymalne terminy określone w przepisach, a w sprawie nie zachodzą okoliczności, które mogłyby usprawiedliwić opieszałe działanie Wojewody. Z tych też względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu organ dopuścił się bezczynności jak i przewlekłości, naruszając tym samym zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a.), o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Odnosząc się natomiast do wniosku o stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa to należy stwierdzić, że nie miały one wyżej określonego charakteru. Biorąc pod uwagę podnoszone w odpowiedzi na skargę dane związane ze znaczną ilością spraw tego rodzaju (dotyczących szeroko pojętych spraw związanych z legalizacją pobytu cudzoziemców), to zaistniałe opóźnienie rzędu nieco ponad miesiąca nie stanowi kwalifikowanego rażącego naruszenia prawa. Także w odpowiedzi na skargę organ wskazał, że według najnowszych danych w samym poprzednim 2021 r. wpłynęło 45 328 tego rodzaju wniosków i jest to tendencja szybko narastająca. Z uwagi na to, organ stwierdził, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postepowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). Z uwagi na przekazanie przez spółkę informacji, że obywatel Ukrainy, dla którego to wystąpiono z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pracę typu A zrezygnował z oczekiwania na wydanie ww. zezwolenia, co zrodziło skutek w postaci wydania przez Wojewodę w dniu [...] decyzji o umorzeniu postępowania na wniosek strony, także Wojewódzki Sąd Administracyjny z uwagi na zaistniałą obecnie bezprzedmiotowość, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia sprawy z wniosku strony skarżącej, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Sąd postanowił odstąpić od wymierzenia na rzecz strony skarżącej zarówno sumy pieniężnej jak i grzywny o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Miało to związek z rozstrzygnięciem, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie należy zaznaczyć, że możliwość orzeczenia z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a lub przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi przyznaną prawem kompetencję (Sąd "może") i tym samym nie jest on związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dlatego w tym zakresie Sąd skargę oddalił (pkt IV sentencji wyroku). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).