II AKz 967/19

<p>Sygn. akt II AKz 967/19</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 22 października 2019 roku</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: sędzia Grzegorz Wątroba </strong> </p> <p>Protokolant: Damian Krzywda</p> <p>po rozpoznaniu w sprawie <strong> <!-- --> <span class="anon-block">D. Ł.</span> (<span class="anon-block">Ł.</span>) i <span class="anon-block">M. P.</span> (<span class="anon-block">P.</span>) </strong> </p> <p>oskarżonych o czyny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 197;art. 197 § 1)">art. 197 § 1 k.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 200;art. 200 § 1)">art. 200 § 1 k.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 191 a;art. 191 a § 1)">art. 191a § 1 k.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 191;art. 191 § 1)">art. 191 § 1 k.k.</a> przy zast. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11 § 2 k.k.</a> i inne</p> <p>zażaleń obrońców oskarżonych</p> <p>na postanowienie Sądu Okręgowego w Częstochowie</p> <p>z dnia 13 września 2019 roku, sygn. akt II K 116/19</p> <p>w przedmiocie przedłużenia czasu trwania tymczasowego aresztowania</p> <p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1;art. 437 § 2)">art. 437 § 1 i § 2 k.p.k.</a> </p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że z podstawy prawnej wyeliminować przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 263;art. 263 § 2)">art. 263 § 2 k.p.k.</a>, a w pozostałym zakresie utrzymać je w mocy.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Okręgowy w Częstochowie postanowieniem z dnia 13 września 2019 roku, sygn. akt II K 116/19, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 1;art. 258 § 1 pkt. 2)">art. 258 § 1 pkt 2 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 2)">art. 258 § 2 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 263;art. 263 § 2)">art. 263 § 2 k.p.k.</a>, przedłużył środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania wobec:</p> <p>- oskarżonego <span class="anon-block">M. P.</span>, zastosowanego postanowieniem Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 22 sierpnia 2018 roku, sygn. akt IV Kp 456/18, do dnia 20 grudnia 2019 roku, do godz. 6:15;</p> <p>- oskarżonego <span class="anon-block">D. Ł.</span>, zastosowanego postanowieniem Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 23 sierpnia 2018 roku, sygn. akt IV Kp 459/18, do dnia 20 grudnia 2019 roku, do godz. 19:30.</p> <p>Zażalenia na powyższe postanowienie złożyli obrońcy oskarżonych.</p> <p>Obrońca oskarżonego <span class="anon-block">D. Ł.</span> adw. <span class="anon-block">L. K.</span> zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 257;art. 257 § 1)">art. 257 § 1 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 1;art. 258 § 1 pkt. 2)">art. 258 § 1 pkt 2 k.p.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 2)">art. 258 § 2 k.p.k.</a>, domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez uchylenie tymczasowego aresztowania i jednoczesne zastosowanie w jego miejsce środków zapobiegawczych o charakterze wolnościowym w postaci dozoru Policji, zakazu opuszczania kraju oraz poręczenia majątkowego.</p> <p>Obrońca oskarżonego <span class="anon-block">D. Ł.</span> adw. <span class="anon-block">R. C.</span> zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 2)">art. 258 § 2 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 1;art. 258 § 1 pkt. 1)">art. 258 § 1 pkt 1 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 1;art. 258 § 1 pkt. 2)">art. 258 § 1 pkt 2 k.p.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 257;art. 257 § 1)">art. 257 § 1 k.p.k.</a> Na podstawie wskazanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, ewentualnie o zastosowanie środka zapobiegawczego o charakterze wolnościowym.</p> <p>Obrońca podejrzanego <span class="anon-block">M. P.</span> adw. <span class="anon-block">Z. M.</span> zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, a polegający na nieuzasadnionym przyjęciu, iż w sprawie niniejszej zachodziła podstawa do przedłużenia aresztu tymczasowego, domagając się jego zmiany poprzez nieprzedłużanie oskarżonemu tymczasowego aresztowania, ewentualnie o zastosowanie w jego miejsce poręczenia majątkowego, a dodatkowo innych nieizolacyjnych środków zapobiegawczych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenia wniesione przez obrońców oskarżonych co do zasady nie zasługiwały na uwzględnienie.</p> <p>Wbrew twierdzeniom zawartym w złożonych środkach odwoławczych, Sąd Okręgowy w Częstochowie słusznie uznał, że wobec oskarżonych <span class="anon-block">M. P.</span> i <span class="anon-block">D. Ł.</span> zachodzą przesłanki wskazujące na potrzebę dalszego stosowania tymczasowego aresztowania celem zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania sądowego.</p> <p>W pierwszej kolejności podnieść trzeba, iż istnienie przesłanki ogólnej stosowania środków zapobiegawczych, wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 k.p.k.</a> nie było w sprawie niniejszej kwestionowane, a okoliczności to uzasadniające w sposób kompleksowy zostały wymienione w treści zaskarżonego postanowienia, dlatego szersza argumentacja na tym polu nie jest celowa.</p> <p>Nie ma wątpliwości co do prawidłowości ustaleń Sądu Okręgowego odnośnie wystąpienia przesłanki szczególnej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 1;art. 258 § 1 pkt. 2)">art. 258 § 1 pkt 2 k.p.k.</a>, tj. uzasadnionej obawy, że oskarżeni będą nakłaniać do składania fałszywych zeznań albo w inny bezprawny sposób utrudniać postępowanie karne. Nie można tutaj pominąć faktu, że każdy z oskarżonych stoi pod zarzutem popełnienia przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 245)">art. 245 k.k.</a>, co na obecnym etapie postępowania sądowego w sposób wystarczający uzasadnia występowanie tej przesłanki szczególnej. Materiał dowodowy w postępowaniu przygotowawczym został co prawda zebrany, a w postępowaniu sądowym pokrzywdzony, który nie ukończył 15 lat nie będzie przesłuchiwany zgodnie z dyspozycją wyrażoną w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 185 a;art. 185 a § 1)">art. 185a § 1 k.p.k.</a>, jednakże nie umniejsza to niezasadności dalszego stosowania tymczasowego aresztowania wobec oskarżonych.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego w przedmiotowej sprawie, wbrew stanowisku skarżących, zaistniała też szczególna przesłanka uzasadniająca konieczność dalszego stosowania względem oskarżonych izolacyjnego środka zapobiegawczego, o jakiej mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 2)">art. 258 § 2 k.p.k.</a> Zgodnie z powszechnie akceptowanym orzecznictwem przesłanka ta stanowi wraz z przesłanką ogólną z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 k.p.k.</a> podstawę stosowania izolacyjnego środka zapobiegawczego wówczas, gdy zarzucony oskarżonemu czyn zagrożony jest karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 8 lat i jednocześnie wymierzenie w danym konkretnym przypadku surowej kary jest realne. Mając na względzie kwalifikację prawną czynów, których popełnienie zarzucono oskarżonym, w tym między innymi występku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 197;art. 197 § 1)">art. 197 § 1 k.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 200;art. 200 § 1)">art. 200 § 1 k.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 191 a;art. 191 a § 1)">art. 191a § 1 k.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 191;art. 191 § 1)">art. 191 § 1 k.k.</a> przy zast. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11 § 2 k.k.</a>, które zagrożone są surowymi karami w rozumieniu powołanego przepisu, jak również okoliczności towarzyszące popełnieniu przestępstw, charakter czynów, działanie na szkodę małoletniego, który nie ukończył 15 roku życia, ich wysoką społeczną szkodliwość groźba wymierzenia surowej kary – w przypadku stwierdzenia sprawstwa i winy oskarżonych – jawi się jako realna, a nie jedynie hipotetyczna. W orzecznictwie funkcjonuje pogląd, że groźba surowej kary rodzi domniemanie prawne, iż oskarżeni mogą podejmować próby bezprawnych działań mogących destabilizować prawidłowy tok postępowania. Z uwagi na to, że wskazana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 2)">art. 258 § 2 k.p.k.</a> okoliczność ma charakter domniemania prawnego, nie jest konieczne dowodowe wykazywanie, że oskarżeni podejmowali w przeszłości konkretne działania w tym kierunku (por. np. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 3.11.2011 r., sygn. akt II AKz 708/11, LEX nr 1102946, KZS 2012/1/73, Prok.i Pr.-wkł. 2012/4/3).</p> <p>Za chybiony uznać trzeba zarzut naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 1;art. 258 § 1 pkt. 1)">art. 258 § 1 pkt 1 k.p.k.</a>, gdyż określona w nim przesłanka szczególna stosowania tymczasowego aresztowania nie była podstawą przedłużenia tego izolacyjnego środka zapobiegawczego wobec żadnego z oskarżonych.</p> <p>Zażalenia obrońców oskarżonych w niewielkim stopniu okazały się zasadne, albowiem w części wstępnej zaskarżonego postanowienia powołano przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 263;art. 263 § 2)">art. 263 § 2 k.p.k.</a>, który ma zastosowanie w przypadku stosowania środków zapobiegawczych w postępowaniu przygotowawczym, zaś niniejsze postępowanie jest w fazie jurysdykcyjnej, toteż wskazany przepis należało wyeliminować i w tym zakresie zaskarżone postanowienie zmienić.</p> <p>W konsekwencji trzeba uznać, że Sąd Okręgowy nie dopuścił się naruszenia zasady minimalizacji środków zapobiegawczych wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 257;art. 257 § 1)">art. 257 § 1 k.p.k.</a>, albowiem niniejsze postępowanie sądowe prawidłowo może zabezpieczyć jedynie dalsze stosowanie tymczasowego aresztowania wobec każdego z oskarżonych. W świetle przyjętych obaw i ich nasilenia, uwzględniając też zagrożenie dla prawidłowego przebiegu postępowania sądowego i jednocześnie zasadę ultima ratio stosowania środków zapobiegawczych o charakterze izolacyjnym, uznać trzeba, iż na obecnym etapie postępowania karnego tylko najsurowszy środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania w sposób prawidłowy zabezpieczy jego przebieg. Nie można tym samym przyjąć, że środki o charakterze wolnościowym, zwłaszcza wskazane przez skarżących, wobec ich oczywiście mniejszej efektywności, będą dawać taką gwarancję.</p> <p>Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się okoliczności skutkujących koniecznością odstąpienia od stosowania tymczasowego aresztowania względem oskarżonych <span class="anon-block">M. P.</span> i <span class="anon-block">D. Ł.</span> na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 259)">art. 259 k.p.k.</a> </p> <p>Mając na uwadze powyższe okoliczności postanowiono jak na wstępie.</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>- odpis postanowienia z informacją o jego prawomocności doręczyć oskarżonym;</p> <p>- zwrócić akta sprawy.</p> <p>Katowice, dnia 22 października 2019 roku</p> </div>