II AKa 190/19

<p>Sygn. akt II AKa 190/19</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 30 października 2019 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Szczecinie II Wydział Karny w składzie: </strong> </p> <p>Przewodnicząca: SSA Bogumiła Metecka-Draus (spr.)</p> <p>Sędziowie: SO del. do SA Dorota Mazurek</p> <p>SA Andrzej Wiśniewski</p> <p>Protokolant: st. sekr. sądowy Karolina Pajewska</p> <p> <strong> <!-- --> przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej Szczecin – Niebuszewo w Szczecinie del. do Prokuratury Okręgowej w Szczecinie w zastępstwie prokuratora Prokuratury Okręgowej w Koszalinie Edyty Sielewończuk </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 30 października 2019 r. sprawy </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. T. (1)</span> </strong> </p> <p>o zadośćuczynienie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 ()">ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 17 maja 2019 r. sygn. akt II Ko 9/19 </strong> </p> <p>I.  zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;</p> <p>II.  zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. <span class="anon-block">E. W.</span> kwotę 420 (czterysta dwadzieścia) złotych z tytułu udzielenia pomocy prawnej wnioskodawcy w postępowaniu odwoławczym;</p> <p>III.  kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.</p> <p> <em> <!-- --> SSO(del.) Dorota Mazurek SSA Bogumiła Metecka-Draus SSA Andrzej Wiśniewski </em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II AKa 190/19</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">J. T. (1)</span> poprzez ustanowionego pełnomocnika złożył w dniu 13 stycznia 2019 roku wniosek o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 300.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za niesłuszne pozbawienie wolności w wyniku tymczasowego aresztowania.</p> <p>Sąd Okręgowy w Koszalinie wyrokiem z dnia 17 maja 2019 roku na podstawie art. 8 ust. 1 i 4 Ustaw z d23 lutego 1991 o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz Niepodległego Bytu Państwa Polskiego zasądził od Skarbu państwa na rzecz <span class="anon-block">J. T. (1)</span> kwotę 60.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, zaś w pozostałej części wniosek oddalił. Nadto orzekł o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego i kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.</p> <p>Sąd Pomorskiego Okręgu wojskowego w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 18.10.1993r. na wniosek <span class="anon-block">J. T. (1)</span> zasądził od Skarbu Państwa na jego rzecz kwotę 67. 650. 000 złotych tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za krzywdy wynikłe z bezpodstawnego skazania wyrokiem w sprawie tego Sądu z dnia 16 lutego 1982r. Przy czym kwota zadośćuczynienia wynosiła 33 mln złotych przed denominacją.</p> <p>Od tego wyroku apelację złożył pełnomocnik wnioskodawcy zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że zasądzona kwota w wysokości 60.000 złotych zadośćuczynienia stanowi sumę odpowiednią za doznaną krzywdę, gdy tymczasem nie zostało uwzględnione kryterium działalności wnioskodawcy na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego i stanowi ona wyraz dowolnego charakteru uznania sędziowskiego przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia, przez co wysokość jej została zaniżona. W związku z tym zarzutem skarżący wniósł o zmianę wyroku przez zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy kwotę 300.000 złotych oraz kosztów procesu.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. <br/>Kontrola odwoławcza nie potwierdziła, by Sąd pierwszej instancji obraził przepisy prawa procesowego i w konsekwencji dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku. Analiza zgromadzonych w sprawie dowodów uprawnia do stwierdzenia, że ocena dowodów przeprowadzonych przez Sąd orzekający jest rzetelna, wszechstronna, nie narusza zasad swobodnej oceny dowodów, a także nie zawiera błędów faktycznych czy logicznych, przez co pozostaje pod ochroną przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 kpk</a>. Wbrew zarzutom skarżącego, Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie okoliczności mających wpływ na ukształtowanie wysokości należnego wnioskodawcy zadośćuczynienia uzupełniającego za krzywdy, wynikłe z bezpodstawnego skazania wyrokiem Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy i w związku z tym bezprawne pozbawienie go wolności przez okres około 11 miesięcy, trafnie przyjmując, iż dodatkowa kwota 60.000 złotych wraz z kwotą dotychczas zasądzoną postanowieniem Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego stanowi odzwierciedlenie rzeczywiście doznanej przez niego krzywdy i służy jej złagodzeniu. Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1;art. 445 § 2)">art. 445 § 1 i 2 k.c.</a> przyznane za doznane krzywdy zadośćuczynienie winno stanowić sumę odpowiednią, przy czym przyjęcie takiej sumy z uwagi na niezmierzalny charakter zadośćuczynienia, należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego przy uwzględnieniu okoliczności zaistniałych w konkretnej sprawie. Lektura uzasadnienia orzeczenia wskazuje, że Sąd merytoryczny miarkując ową sumę odpowiednią, czynił to w oparciu o praktykę Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, mając na uwadze indywidualny stopień natężenia krzywdy, charakter i długotrwałość przeżyć, warunki pobytu w izolacji oraz fakt pobicia wnioskodawcy przez funkcjonariuszy służby więziennej w ramach tzw. ścieżki zdrowia. Wskazał mianowicie na trudne warunki w izolacji więziennej, poniżanie, szyderstwa i wulgaryzmy kierowane doń przez funkcjonariuszy służb więziennych, a także ze strony przebywających z nim w celi więźniów pospolitych przestępstw. Sąd rozstrzygający miał również na uwadze trudną sytuację osobistą wnioskodawcy- był młodym człowiekiem, któremu udaremniono plany na przyszłość, obawę o swoje życie, poczucie beznadziejności a także niezłomność <span class="anon-block">J. T. (1)</span> i przywiązanie do idei walki na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Sąd meriti wnikliwie i rzetelnie ocenił wszystkie okoliczności po stronie wnioskodawcy i wyprowadził właściwe wnioski co do tego, że uprzednio zasądzone zadośćuczynienie było niewystarczające dla skompensowania krzywd wnioskodawcy- całokształtu cierpień psychicznych, jakich doznał nie tylko z powodu niesłusznego pozbawienia wolności, ale także na skutek świadomości, że pozbawienie go wolności związane było z celowym represjonowaniem za działanie o charakterze niepodległościowym. Miarkując kwotę uzupełniającego zadośćuczynienia, Sąd pierwszej instancji wskazał, iż uprzednio zasądzone środki finansowe tytułem zadośćuczynienia były niewystarczające z uwagi na fakt, iż organ orzekający nie uwzględnił przy jego kształtowaniu działalności niepodległościowej wnioskodawcy, problemów z kontynuowaniem nauki na studiach oraz nasilenia jąkania wnioskodawcy, a także podmiotowego traktowania i w związku z tym mając na uwadze wymienione okoliczności trafnie uznał, iż kwota 60.000 złotych tytułem zadośćuczynienia uzupełniającego stanowi odczuwalną wartość ekonomiczną, pozostając przy tym w odpowiednich relacjach do aktualnych warunków życia i przeciętnej stopy życiowej społeczeństwa, nie ma charakteru symbolicznego, a z drugiej strony odzwierciedla rzeczywiście doznaną krzywdę wnioskodawcy i służy jej skompensowaniu. Skoro Sąd orzekający uwzględnił wszystkie czynniki mające wpływ na ukształtowanie sumy należnego wnioskodawcy zadośćuczynienia uzupełniającego, a skarżący nie wykazał okoliczności, które uzasadniałyby zasądzenie go ponad tę kwotę, to Sąd odwoławczy w pełni zaakceptował stanowisko Sądu pierwszej instancji i zaskarżony wyrok jako prawidłowy utrzymał w mocy. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 554;art. 554 § 4)">art. 554 § 4 kpk</a>).</p> <p> <em> <!-- -->SSA Andrzej Wiśniewski SSA Bogumiła Metecka-Draus SSO del. do SA Dorota Mazurek</em> </p> </div>