II FPP 4/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Stanisław Bogucki, Sławomir Presnarowicz, po rozpoznaniu w dniu 4 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi D. A. o stwierdzenie, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 975/06 ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 16 marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości postanawia: 1) stwierdzić, że w sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania; 2) przyznać D. A. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sumę pieniężną w kwocie 1.000 zł (słownie: jednego tysiąca złotych); UZASADNIENIE 1. Pismem z 4 sierpnia 2008 r. D. A. wniosła skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki domagając się stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie I SA/Łd 975/06 oraz przyznania od Skarbu Państwa kwoty 10.000 zł. Skarżąca podniosła między innymi, że w żaden sposób nie przyczyniła się do opóźnienia postępowania do dnia 16 kwietnia 2008 r. wypełniając wszystkie polecenia sądu. Jej zdaniem w sprawie doszło do przewlekłości postępowania bowiem wyznaczenie rozprawy nastąpiło po 21 miesiącach od wpłynięcia skargi do sądu. 2. Wyrokiem z 5 sierpnia 2008 r., I SA/Łd 975/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną przez D. A. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z 16 marca 2006 r., nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, dalej: ustawa) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Należy wskazać, że przedmiotowe postępowanie w sprawie zakończyło się wyrokiem z 5 sierpnia 2008 r., I SA/Łd 975/06, uchylającym zaskarżoną przez podatniczkę decyzję SKO, a zatem sprawa co do swojej istoty została rozstrzygnięta. Przyjąć jednak należy, że skarga wniesiona na podstawie przepisów ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w toku postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, o stwierdzenie przewlekłości w tym postępowaniu, podlega rozpoznaniu merytorycznie także po zakończeniu postępowania przed tym sądem (por. uchwała SN z 9 stycznia 2008 r., III SPZP 1/07, Biul. SN 2008/1/27). Przechodząc zatem do analizy zgłoszonych przez skarżącą zarzutów co do przewlekłości postępowania w przedmiotowej sprawie należy wskazać, że podatniczka skargę na decyzję organu podatkowego wniosła w dniu 10 maja 2006 r. za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Akta podatkowe sprawy wraz z odpowiedzią na skargę wpłynęły do WSA w Łodzi 9 czerwca 2006 r. Zarządzeniem z 10 czerwca 2006 r. skarżąca została wezwana przez sąd do uiszczenia wpisu od skargi. Pismem z 10 lipca 2006 r. (które wpłynęło do WSA 14 lipca 2006 r.) skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 8 sierpnia 2006 r. referendarz sądowy WSA w Łodzi odmówił podatniczce przyznania prawa pomocy. Na skutek wniesionego sprzeciwu, WSA w Łodzi 26 września 2006 r. odmówił podatniczce przyznania prawa pomocy. Odpis tego postanowienia został wysłany do skarżącej 27 września 2006 r. i po dwukrotnym awizowaniu przez pocztę zwrócony do WSA w Łodzi. W dniu 24 października 2006 r. do skarżącej został ponownie wysłany odpis powyższego postanowienia, który po podwójnym awizowaniu przez pocztę w dniu 28 listopada 2006 r. został zwrócony do WSA w Łodzi. Pismem z 24 listopada 2006 r. podatniczka zwróciła się do WSA w Łodzi o wydanie odpisu postanowienia. Pismem z 27 listopada 2006 r. skarżąca została poinformowana o ponownym wysłaniu odpisu postanowienia na adres biura 24 października 2006 r. Skarżąca 27 listopada 2006 r. uiściła wpis od skargi informując o tym sąd w piśmie z 28 listopada 2006 r. Zarządzeniem z 7 września 2007 r. na posiedzenie niejawne został skierowany wniosek podatniczki zawarty w skardze o wstrzymanie wykonania zaskarżonej przez nią decyzji. Postanowieniem z 7 września 2007 r. WSA w Łodzi odmówił skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Odpis postanowienia został skarżącej doręczony 4 października 2007 r. W dniu 15 października 2007 r. skarżąca wniosła na to postanowienie zażalenie, oraz załączyła do niego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 8 listopada 2007 r. WSA w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Odpis postanowienia został skarżącej doręczony 30 listopada 2007 r. Na podstawie zarządzenia z 24 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przesłał do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie podatniczki na postanowienie z 7 września 2007 r. wraz z aktami sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 20 grudnia 2008 r. oddalił zażalenie skarżącej. Zarządzeniem z 11 marca 2008 r. WSA w Łodzi wyznaczył dla sprawy skarżącej termin rozprawy na dzień 16 kwietnia 2008 r., jednocześnie wysyłając wezwanie oraz odpis odpowiedzi na skargę podatniczce. Pismem z 14 kwietnia 2008 r. skarżąca wniosła o odroczenie terminu rozprawy oraz o zawieszenie postępowania. Sąd 16 kwietnia 2008 r. odroczył rozprawę oraz wezwał organ do ustosunkowania się co do wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania. Pismem z 24 kwietnia 2008 r. SKO w Ł. wyraziło się negatywnie co do wniosku skarżącej o zwieszenie postępowania. Zarządzeniem z 15 maja 2006 r. skierowano sprawę podatniczki do spraw oczekujących na wyznaczenie terminu. Zarządzeniem z 19 czerwca 2008 r. wyznaczono termin rozprawy na 5 sierpnia 2008 r. Wyrokiem z 5 sierpnia 2008 r. WSA w Łodzi uchylił zaskarżoną przez podatniczkę decyzję. Mając zatem powyższe na uwadze należy wskazać, że od chwili wniesienia przez podatniczkę skargi do WSA w Łodzi do chwili wyznaczenia pierwszego terminu rozprawy upłynęło, jak słusznie wskazuje podatniczka 21 miesięcy. Wpływ na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - miało postępowanie prowadzone w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tryb przyjęty w tym postępowaniu przez sąd pierwszej instancji był nieprawidłowy. W sytuacji bowiem kiedy skarga została przez podatniczkę opłacona 27 listopada 2006 r., sąd pierwszej instancji obowiązany był do niezwłocznego rozpoznania wniosku skarżącej. Tymczasem wniosek ten został rozpoznany dopiero 7 września 2007 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, tak późne rozpoznanie wniosku skarżącej doprowadziło w konsekwencji do naruszenie prawa strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Co do pozostałych zarzutów skarżącej względem postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy, jak też i czynności administracyjnosądowych Naczelny Sąd Administracyjny nie uznaje ich za zasadne, prowadzone bowiem w tym zakresie czynności przez sąd pierwszej instancji były zgodne z przepisami. Odnosząc się do wniosku strony o zasądzenie na jej rzecz kwoty 10.000 zł należy wskazać, że wpływ na wysokość zasądzonej przez Naczelny Sąd Administracyjnej kwoty miała przede wszystkim okoliczność, że sąd pierwszej instancji dwukrotnie doręczał podatniczce postanowienie z 26 września 2006 r. Działanie sądu, dążącego do ponownego doręczenia podatniczce postanowienia należy uznać za działanie na jej korzyść, ponieważ żaden z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie nakazuje, w razie nieskutecznego doręczenia odpisu orzeczenia stronie, doręczania go ponownie. W analizowanym stanie fatycznym sąd pierwszej instancji mógł już bowiem po pierwszym, zastępczym doręczeniu postanowienia wzywać podatniczkę do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto, nie można za okres nieuzasadnionej zwłoki liczyć okresu od chwili wydania przez WSA w Łodzi postanowienia z 7 września 2007 r. odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy wskazać, że postępowanie to zakończyło się dla strony w sposób negatywny, tj. oddaleniem jej zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 20 lutego 2008 r. Biorąc zatem pod uwagę okres nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu skargi, na który wpływ miał okres bezczynności sądu w rozpoznaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżone decyzji, tj. od 27 listopada 2006 r. do 7 września 2007 r. oraz przy uwzględnieniu wartości przedmiotu sporu (tj. 5.869,60 zł), okoliczności faktycznych sprawy kwota 10.000 zł żądana przez podatniczkę okazuje się być nieadekwatna. Biorąc pod uwagę fakt załatwienia sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, Naczelny Sąd Administracyjny za stosowną rekompensatę zaistniałej przewlekłości uznał kwotę 1.000 zł. W świetle powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o przepisy art. 12 ust. 2 i 4 oraz art. 17 ust. 3 ustawy orzekł jak w sentencji.