VI SA/Wa 1997/17

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 13 grudnia 2017 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. z siedzibą w C. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu oddala skargę UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "Urząd Patentowy RP") odmówił przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia słownego znaku towarowego "[...]". Jako podstawę skarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. 15217 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2017 r. poz. 776), dalej "p.w.p.". Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dnia [...] czerwca 2016 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek O. z siedzibą w [...] o udzielenie na jego rzecz prawa ochronnego na słowny znak towarowy "[...]" ([...]) (dalej "przedmiotowy znak towarowy"). Urząd Patentowy RP, zgodnie z art. 1461 p.w.p., dnia 18 lipca 2016 r. ogłosił w "Biuletynie Urzędu Patentowego" (BUP nr [...]) (dalej "Biuletyn") fakt zgłoszenia przedmiotowego znaku. Wobec bezskutecznego upływu terminu na złożenie sprzeciwu wobec powyższego zgłoszenia, decyzją z [...] listopada 2016 r., Urząd Patentowy RP udzielił na rzecz O. z siedzibą w [...] (dalej "uprawniony") prawo ochronne na przedmiotowy znak towarowy. Dnia [...] grudnia 2016 r. S. z siedzibą w [...] (dalej "skarżący") złożyło do Urzędu Patentowego RP wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia przedmiotowego znaku towarowego. Do wniosku załączono sprzeciw. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że o dokonaniu przez uprawnionego zgłoszenia przedmiotowego znaku towarowego do ochrony dowiedział się dopiero [...] listopada 2017 r. Wcześniej takiej wiedzy nie miał, w szczególności "nie został w żaden sposób powiadomiony o rozpoczęciu procedury zgłoszeniowej". Wyjaśnił, że w jego organach - w Zarządzie, miały miejsce zmiany, co spowodowało, że nie było organu zdolnego do działania w jego imieniu. Na dowód przywołał wniosek z [...] września 2016 r. o ustanowienie kuratora, celem uzupełnienia składu Zarządu do wymaganego Statutem. Powyższe okoliczności zdaniem skarżącego dowodzą, że do uchybienia wnioskowanego terminu doszło bez jego winy - z przyczyn nadzwyczajnych, całkowicie od niego niezależnych. Skarżący wyjaśnił również, że z uprawnionym pozostaje w sporze co do prawa użytkowania oznaczeń i wyrażeń objętych przedmiotowym znakiem towarowym. W uzasadnieniu skarżonego postanowienia Urząd Patentowy RP na wstępie podniósł, że w prawie polskim są dwa rodzaje terminów - materialne i procesowe oraz wskazał na różnice je dzielące. Wyjaśnił, że o ile uchybienie terminowi procesowemu powoduje skutek w sferze procesowej, o tyle upływ terminu materialnego powoduje wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Reasumując organ uznał, że co do zasady terminy materialnoprawne są nieprzywracalne i w konsekwencji nie jest dopuszczalne ich przywrócenie na podstawie art. 58 - 60 k.p.a. Mając na uwadze także fakt, że ogłoszenie o zgłoszeniu przedmiotowego znaku w Biuletynie nastąpiło 18 lipca 2016 r., zatem trzymiesięczny termin, wskazany w art. 15217 ust. 1 p.w.p., upłynął 18 października 2016 r., Urząd Patentowy RP odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia słownego znaku towarowego "[...]". Organ wyjaśnił jednocześnie, że ww. termin jest terminem materialnym, który zgodnie z art. 15217 ust. 1 p.w.p. jest nieprzywracalny. Skarżący z zachowaniem trybu i terminu zaskarżył postanowienie Urzędu Patentowego RP do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucił organowi błędne przyjęcie, jakoby nie było możliwość przywrócenia trzymiesięcznego terminu do złożenia sprzeciwu wobec zgłoszenia przedmiotowego znaku towarowego i wniósł o zmianę skarżonego rozstrzygnięcia i przywrócenie ww. terminu lub o jego uchylenie i przekazanie spawy organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że brak możliwości przywrócenia terminu do złożenia sprzeciwu jawi się, zwłaszcza w świetle okoliczności, które doprowadziły do jego uchybienia, jako jawnie niesprawiedliwy. Skarżący stwierdził, że uprawniony, zgłaszając przedmiotowy znak towarowy do ochrony, wykorzystał sytuację, że sądy powszechne odmówiły rozstrzygnięcia toczącego się między nimi sporu odnośnie tego, komu przysługują określone prawa do znaku towarowego [...] oraz fakt, że w tym czasie nastąpiły komplikacje w Zarządzie skarżącego, związane z rezygnacją części jego członków. Za oczywiste skarżący uznał zatem, że w owym czasie nie było możliwości, jak i osób, które mogłyby śledzić ogłoszenia zamieszczane w Biuletynie. Niezależnie skarżący przywołał, że w Urzędzie Patentowym RP także zgłosił do ochrony znak towarowy (słowno-graficzny), którego element słowny jest tożsamy ze znakiem zgłoszonym przez uprawnionego. Stwierdził, że nie mógł przypuszczać, że uprawniony dokona zgłoszenia jakiegokolwiek znaku, który będzie naruszał jego prawa. Reasumując skarżący zarzucił organowi, że odmawiając przywrócenia terminu odgraniczył się wyłącznie do przedstawienia różnic w terminach prawa materialnego i procesowego, nie badając w żaden sposób powyżej przywołanych okoliczności. W jego ocenie organ powinien zaś był - rozpoznając wniosek – wziąć pod uwagę, że przedmiotowy znak towarowy został zgłoszony przez uprawnionego w złej wierze oraz że jego używanie narusza prawa osobiste i majątkowe osób trzecich, w tym skarżącego. Skarżący podniósł, że art. 15217 ust. 1 p.w.p. jest niezgodny z przepisami Konstytucji RP - co najmniej z art. 2 oraz art. 45. Brak możliwości wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia w sytuacji uchybienia terminu pozbawia bowiem zainteresowanego w sprawie, a zatem podmiotu, któremu powinien zostać nadany status strony, możliwości przedstawienia zastrzeżeń co do zgłoszenia znaku do ochrony i uniemożliwia obronę przysługujących mu praw. Na koniec skarżący powołując się na art. 252 p.w.p., jak również stając na stanowisku, że złożenie sprzeciwu w postępowaniu dotyczącym zgłoszenia znaku towarowego do rejestracji ma charakter czynności quasi procesowej, uznał, że w sprawie nie ma przeszkód, aby organ przywrócił termin. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje; Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U z 2017 r., poz. 1369), dalej "p.p.s.a." sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, czy też stwierdzenie, że akt ten dotknięty jest wadą nieważności. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 15217 ust. 1 p.w.p., stanowiącym prawną podstawę skarżonego rozstrzygnięcia, uprawniony do wcześniejszego znaku towarowego lub uprawniony z wcześniejszego prawa osobistego lub majątkowego może wnieść w terminie 3 miesięcy, od daty ogłoszenia o zgłoszeniu znaku towarowego, sprzeciw wobec zgłoszenia znaku towarowego z przyczyn, o których mowa w art. 1321 ust. 1. Termin ten nie podlega przywróceniu. Wobec brzmienia powyższego przepisu – zd. 2 "Termin ten nie podlega przywróceniu" nie ulega wątpliwości, że trzymiesięczny termin wskazany w tym przepisie – z woli ustawodawcy, nie podlega przywróceniu. Zatem żaden organ administracji publicznej – w tym przypadku Urząd Patentowy RP, nie może postanowić o jego przywróceniu. Należy wyjaśnić, że Urząd Patentowy RP, jako organ administracji publicznej, zgodnie z art. 6 i art. 7 k.p.a., działa na podstawie i w granicach przepisów prawa, stojąc na straży praworządności. To powoduje, że wydanie w tej sprawie innego rozstrzygnięcia, spowodowałoby, że Urząd Patentowy RP dopuściłby się naruszenia prawa. Urząd Patentowy ustalił bowiem w sposób niebudzący wątpliwości – a skarżący tego nie kwestionuje, że trzymiesięczny, zawity termin na zgłoszenie sprzeciwu wobec zgłoszenia przedmiotowego znaku towarowego upłynął dnia 18 października 2016 r. W tym kontekście warto przywołać stanowisko doktryny, zgodnie z którym "Analogiczne rozwiązanie przyjął prawodawca unijny w art. 41 ust. 1 rozporządzenia 207/2009. Jest to termin nieprzywracalny. Jako termin ustawowy jest terminem prekluzyjnym (zawitym). Uchybienie mu powoduje bezskuteczność danej czynności procesowej. Słusznym rozwiązaniem jest przyjęcie przez ustawodawcę, że termin 3 miesięcy na wniesienie sprzeciwu nie podlega przywróceniu, gdyż takie rozwiązanie niewątpliwie przyczyni się do szybszego zakończenia postępowania w sprawie rejestracji zgłoszonego znaku towarowego. Takiego rozwiązania brakowało w art. 246 p.w.p. sprzed nowelizacji z 11.09.2015 r. i niestety nie zostało ono wprowadzone w brzmieniu obowiązującym od 15.04.2016 r. Kwestia dopuszczalności przywrócenia sześciomiesięcznego terminu na wniesienie sprzeciwu wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa wyłącznego była sporna w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w doktrynie. Termin ten był traktowany niejednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie – albo jako termin prawa materialnego, albo jako termin prawa procesowego, podlegający przywróceniu. Tym bardziej należy z aprobatą przyjąć rozwiązanie wprowadzone przez ustawodawcę w art. 15217 ust. 1 zd. 2 p.w.p." (tak J. Sieńczyło-Chlabicz w "Postępowanie w sprawie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego", PiP 10/2017, 42-43). Co prawda, przywołany w skardze art. 252 p.w.p. przewiduje, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się, z zastrzeżeniem art. 253, odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże z normy tej - wobec jej brzmienia "w sprawach nieuregulowanych w ustawie", jak również z uwagi na treść zd. 2 art. 15217 ust. 1 p.w.p., nie można wywieść, że do terminu na złożenie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego można odpowiednio zastosować przepis art. 58 k.p.a. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest bowiem przewidziane w toku postępowania przed Urzędem Patentowym RP jedynie w sprawach nieuregulowanych w ustawie Prawo własności przemysłowej. Skoro więc w ustawie tej zawarto art. 15217, regulujący kwestię sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego; terminu na jego zgłoszenie, wymogów formalnych, to z uwagi na ów zapis wyłączona jest możliwość odpowiedniego stosowania unormowań i instytucji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Nie można zatem skutecznie wnieść o przywrócenie trzymiesięcznego terminu na złożenie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego. W związku z powyższym organ był obowiązany odmówić skarżącemu przywrócenia wnioskowanego przez niego terminu z uwagi na fakt, że ustawodawca nie przewidział możliwości jego przywrócenia. Na to rozstrzygnięcie nie mogła mieć wpływu również podnoszona przez skarżącego kwestia ewentualnej złej wiary uprawnionego w zgłoszeniu przedmiotowego znaku towarowego. Na koniec wskazać należy, że Sąd nie powziął również wątpliwości co do konstytucyjności art. 15217 p.w.p., a zatem nie znalazł podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie jego zgodności z Konstytucyjną (w tym z art. 2 i art. 45 Konstytucji). Uwzględniając przedstawione argumenty, w ocenie Sądu, brak jest jakichkolwiek usprawiedliwionych podstaw, aby podważać zasadność i prawidłowość stanowiska Urzędu Patentowego RP. Skarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie organ prawidłowo ustalił jej stan faktyczny, który wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, i którego skarżący nie kwestionuje. Do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował właściwy przepis prawa. Niewątpliwie, z chwilą upływu zawitego terminu przewidzianego na złożenie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego, przywrócenie tego terminu jest niemożliwe bez względu na okoliczności stanowiące przyczynę uchybienia temu terminowi. W konsekwencji zarzuty skargi odwołujące się do złej wiary oraz naruszenia praw osobistych i majątkowych nie mogły być rozważane przez organ. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść skarżonego rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.