IV U 305/19

<p>Sygn. akt IV U 305/19</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 5 listopada 2019r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="183"/> <col width="426"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSO Katarzyna Antoniak</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>st. sekr. sądowy Marzena Mazurek</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2019 r. w Siedlcach na rozprawie</p> <p>odwołania <span class="anon-block">S. C.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>z dnia 19 kwietnia 2019 r. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>w sprawie <span class="anon-block">S. C.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>o wysokość emerytury</p> <p>zmienia zaskarżoną decyzję oraz decyzję z dnia 22 marca 2013 r. o przyznaniu emerytury w ten sposób, że ustala, iż wysokość emerytury <span class="anon-block">S. C.</span> na dzień 14 marca 2013 r. wynosi <span class="anon-block"> (...)</span>,83 (<span class="anon-block">(...)</span>/100) zł brutto miesięcznie.</p> <p>Sygn. akt: IV U 305/19 <strong> <!-- -->UZASADNIENIE</strong> </p> <p>Decyzją z 19 kwietnia 2019r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 151;art. 151 § 2)">art.151§2</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 146;art. 146 § 1)">art.146§1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego</a> odmówi <span class="anon-block">S. C.</span> uchylenia decyzji z 22 marca 2013r. (o przyznaniu emerytury) i stwierdził jej wydanie z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 146;art. 146 § 1)">art.146§1 kpa</a> uchylenie decyzji z powodu orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a>, na podstawie którego została wydana decyzja, nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło pięć lat. W takim przypadku, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 151;art. 151 § 2)">art.151§2 kpa</a>, organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Z uwagi na to, że od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji z 22 marca 2013r. upłynęło pięć lat nie jest możliwe jej uchylenie. Dlatego organ rentowy odmówił uchylenia powyższej decyzji i stwierdził jej wydanie z naruszeniem prawa (decyzja z 19 kwietnia 2019r. k.26 akt emerytalnych za wnioskiem z 4 marca 2013r.).</p> <p>Odwołanie od w/w decyzji złożyła ubezpieczona <span class="anon-block">S. C.</span> wskazując, że się z nią nie zgadza, gdyż narusza jej prawa (odwołanie k.2 akt sprawy).</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie wskazując na argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.3 akt sprawy).</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd ustalił, co następuje:</strong> </p> <p>Ubezpieczona <span class="anon-block">S. C.</span> <span class="anon-block">urodziła się w dniu (...)</span> W dniu <span class="anon-block">(...)</span>2008r. ubezpieczona wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">S.</span> z wnioskiem o emeryturę. Decyzją z 20 marca 2008r. organ rentowy na podstawie art.46 ustawy emerytalnej przyznał ubezpieczonej emeryturę od <span class="anon-block">(...)</span> ,tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku (wniosek o emeryturę i decyzja z 20 marca 2008r. o przyznaniu emerytury k.1 i 540 akt emerytalnych za wnioskiem z 6 marca 2008r.).</p> <p>W dniu <span class="anon-block">(...)</span>. ubezpieczona wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym. Decyzją z 22 marca 2013r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej od <span class="anon-block">(...)</span>. ,tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego emeryturę na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 24)">art.24 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>. Wysokość emerytury ubezpieczonej obliczona została wg zasad określonych w art.25 i 26 ustawy emerytalnej, w tym zgodnie z ówczesną regulacją art.25 ust.1b tej ustawy, na mocy której podstawę obliczenia emerytury pomniejszono o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranej przez ubezpieczoną emerytury przyznanej jej uprzednio na podstawie art.46 ustawy emerytalnej. Wysokość świadczenia na dzień 14 marca 2013r. ustalona została na kwotę <span class="anon-block">(...)</span>złotych brutto miesięcznie (decyzja z 22 marca 2013r. k.6 akt emerytalnych za wnioskiem z 4 marca 2013r.).</p> <p>W dniu 3 kwietnia 2019r. wpłynął do organu rentowego wniosek ubezpieczonej o wznowienie postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145 a)">art.145a kpa</a> (z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. sygnatura akt P 20/16) w sprawie decyzji o przyznaniu emerytury, w którym ubezpieczona wniosła o uchylenie decyzji o przyznaniu emerytury i obliczenie tego świadczenia bez zastosowania przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 25;art. 25 ust. 1 b)">art.25 ust.1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (wniosek o wznowienie postępowania z 3 kwietnia 2019r. k.24 akt emerytalnych za wnioskiem z 4 marca 2013r.).</p> <p>Po rozpoznaniu powyższego wniosku, postanowieniem z 19 kwietnia 2019r. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 149;art. 149 § 1;art. 149 § 2)">art.149§1 i 2 kpa</a> organ rentowy wznowił postępowanie w sprawie decyzji z 22 marca 2013r. o przyznaniu emerytury, a następnie zaskarżoną decyzją z 19 kwietnia 2019r. powołując się na upływ pięciu lat od doręczenia decyzji z 22 marca 2013r. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 151;art. 151 § 2)">art.151§2</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 146;art. 146 § 1)">art.146§1 kpa</a> odmówił ubezpieczonej uchylenia decyzji z 22 marca 2013r. i stwierdził jej wydanie z naruszeniem prawa (postanowienie o wznowieniu postępowania z 19 kwietnia 2019r. i decyzja z 19 kwietnia 2019r. k.25 i 26 akt emerytalnych za wnioskiem z 4 marca 2013r.).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje: </strong> </p> <p>Odwołanie od decyzji 19 kwietnia 2019r. odmawiającej uchylenia decyzji z 22 marca 2013r. o przyznaniu emerytury okazało się uzasadnione i skutkowało zmianą decyzji z 19 kwietnia 2019r. i poprzedzającej ją decyzji z 22 marca 2013r. o przyznaniu emerytury w części dotyczącej wysokości emerytury poprzez ustalenie, że wysokość emerytury ubezpieczonej na dzień nabycia prawa do świadczenia ,tj. na dzień 14 marca 2013r. wynosi<span class="anon-block">(...)</span>złotych brutto miesięcznie.</p> <p>Przypomnieć należy, że w chwili nabycia przez ubezpieczoną prawa do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym (w dniu 14 marca 2013r.) obowiązywał przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 25;art. 25 ust. 1 b)">art.25 ust.1b ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> nakazujący pomniejszenie - w przypadku osób, które uprzednio pobierały emeryturę przyznaną na podstawie art.46 tejże ustawy - podstawy obliczenia emerytury, o której mowa w art.24, o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Organ rentowy zastosował wówczas powyższy przepis, co skutkowało ustaleniem wysokości emerytury ubezpieczonej w niższej kwocie. W dniu 6 marca 2019r. zapadł wyrok Trybunał Konstytucyjnego, w którym Trybunał stwierdził, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 25;art. 25 ust. 1 b)">art.25 ust.1b ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017r. w zakresie, w jakim dotyczy <span class="anon-block">urodzonych w (...)</span>r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art.46 tej ustawy, jest niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a>.</p> <p>W oparciu o powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. opublikowany w Dzienniku Ustaw Nr 539 z 21 marca 2019r., ubezpieczona wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z 22 marca 2013r., w której organ rentowy przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym i ustalił jej wysokość z uwzględnieniem niekonstytucyjnego przepisu art.25 ust.1b ustawy emerytalnej. Skarga ubezpieczonej o wznowienie postępowania wpłynęła do organu rentowego w dniu 3 kwietnia 2019r., a zatem z zachowaniem terminu określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145 a;art. 145 a § 2)">art.145a§2 kpa</a>, zgodnie z którym skargę opartą na orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału. Jak wynika z przedstawionych wyżej ustaleń, organ rentowy postanowieniem z 19 kwietnia 2019r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z 22 marca 2013r. o przyznaniu emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, ale decyzją z 19 kwietnia 2019r. odmówił jej uchylenia poprzestając na ustaleniu, że decyzja z 22 marca 2013r. została wydana z naruszeniem prawa.</p> <p>W ocenie Sądu decyzja organu rentowego z 19 kwietnia 2019r. jest nieprawidłowa. Organ rentowy odmawiając uchylenia decyzji z 22 marca 2013r. w części dotyczącej ustalenia wysokości emerytury ubezpieczonej – gdyż to jest istotą sporu w sprawie - powołał się na regulację <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 146;art. 146 § 1)">art.146§1 kpa</a>, zgodnie z którą uchylenie decyzji z przyczyny określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145 a)">art.145a kpa</a> nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło pięć lat. Zauważyć jednak należy, że organ rentowy nie wskazał na jakiej podstawie ustalił, że od doręczenia ubezpieczonej decyzji z 22 marca 2013r. upłynęło pięć lat. Analiza akt emerytalnych ubezpieczonej pokazuje, że brak w nich zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowej decyzji przez ubezpieczoną, a na samej decyzji brak jest adnotacji o jej wysłaniu i dacie przekazania do wysłania (vide: decyzja z 22 marca 2013r. k.6-7 akt emerytalnych za wnioskiem z 4 marca 2013r.). W tych okolicznościach brak jest dowodu, który pozwoliłby ustalić datę doręczenia przedmiotowej decyzji jej adresatce, co powoduje, że nieudowodnione jest twierdzenie organu rentowego, iż od doręczenia ubezpieczonej decyzji z 22 marca 2013r. upłynęło pięć lat. Już tylko z tego względu stwierdzić należało, że zachodzą podstawy do zmiany decyzji z 19 kwietnia 2019r. oraz decyzji z 22 marca 2013r. poprzez ustalenie wysokości emerytury ubezpieczonej na dzień nabycia prawa do świadczenia ,tj. na 14 marca 2013r. z pominięciem niekonstytucyjnego przepisu.</p> <p>Niezależnie od powyższego wskazać należy, że granica pięciu lat - przewidziana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 146;art. 146 § 1)">art.146§1 kpa</a> - od doręczenia decyzji, której dotyczy skarga o wznowienie postępowania oparta na orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, po przekroczeniu której to granicy czasowej nie jest możliwe uchylenie (zmiana) niekorzystnego rozstrzygnięcia, jest dwa razy krótsza od przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 408)">art.408 kpc</a>, który przewiduje, że nie można żądać wznowienia postępowania (poza określonym w tym przepisie przypadkiem), jeżeli od dnia uprawomocnienia się wyroku upłynęło dziesięć lat. Tak różne regulacje w zakresie granicy czasowej, do której możliwa jest zmiana niekorzystnego rozstrzygnięcia opartego na niekonstytucyjnym przepisie, w sposób niekorzystny kształtuje sytuację ubezpieczonych (kobiet <span class="anon-block">urodzonych w (...)</span>r.), które po ustaleniu prawa do emerytury na podstawie art.24 ustawy emerytalnej, nie kwestionowały na drodze sądowej ustalonej wysokości emerytury, w porównaniu do tych ubezpieczonych – kobiet <span class="anon-block">urodzonych w (...)</span>r., które odwoływały się w przeszłości od decyzji o przyznaniu emerytury w części dotyczącej wysokości świadczenia i w stosunku do których zapadły wyroki sądowe oddalające ich odwołania (z uwagi na ówczesny stan prawny).</p> <p>W ocenie Sądu powyższe okoliczności nakazywały uwzględnić odwołanie ubezpieczonej. Należy wskazać, że choć wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w dniu 21 marca 2019r., to zakwestionowany w nim przepis był – w zakresie ustalonym przez Trybunał - niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> od daty jego ustanowienia. Skarga ubezpieczonej o wznowienie postępowania zmierzała zatem do wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięcia, które zostało wydane na podstawie niekonstytucyjnego przepisu.</p> <p>Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art.477^{<!-- -->14}§2 kpc</a> Sąd zmienił zaskarżoną decyzję z 19 kwietnia 2019r. i poprzedzającą ją decyzję z 22 marca 2013r. i ustalił wysokość emerytury ubezpieczonej na dzień 14 marca 2013r. z pominięciem niekonstytucyjnego przepisu. Wysokość ta zgodnie z przedstawionymi przez organ rentowy wyliczeniami, które nie były przez ubezpieczoną kwestionowane, wyniosła 1 531,83 złotych brutto miesięcznie (wyliczenie wysokości emerytury k.9 akt sprawy).</p> </div>